Άδεια μητρότητας: Ποιες εργαζόμενες παίρνουν το 9μηνο – Τι αλλάζει σε δικαιούχους και πληρωμές

Περισσότερες εργαζόμενες μητέρες αποκτούν πρόσβαση στην ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, καθώς το νέο πλαίσιο περιορίζει τους αποκλεισμούς και προσαρμόζει τους κανόνες στις πραγματικές συνθήκες εργασίας.

Η άδεια μπορεί να διαρκέσει έως εννέα μήνες, ενώ η ΔΥΠΑ αναλαμβάνει την καταβολή της παροχής και την ασφαλιστική κάλυψη των δικαιούχων.

Παράλληλα, οι αλλαγές αγγίζουν τις θετές μητέρες, τις εργαζόμενες με μερική ή παράλληλη απασχόληση, αλλά και όσες εργάζονται σε εποχικές επιχειρήσεις.

Ποιοι δικαιούνται την 9μηνη άδεια μητρότητας

Η ειδική άδεια και παροχή προστασίας της μητρότητας καλύπτει, με διαφορετικές προϋποθέσεις ανά εργασιακό καθεστώς:

• Φυσικές μητέρες
• Θετές μητέρες
• Τεκμαιρόμενες μητέρες που αποκτούν παιδί μέσω παρένθετης μητρότητας
• Μισθωτές πλήρους ή μερικής απασχόλησης
• Εργαζόμενες με σύμβαση ορισμένου ή αορίστου χρόνου
• Δικηγόρους με έμμισθη εντολή
• Ελεύθερες επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενες και αγρότισσες
• Δικαιούχους γονείς σε περίπτωση απόκτησης κοινού παιδιού από ομόφυλους συζύγους

Στην περίπτωση υιοθεσίας, το παιδί πρέπει να έχει ενταχθεί στην οικογένεια και να μην έχει συμπληρώσει το όγδοο έτος της ηλικίας του. Η ΔΥΠΑ περιγράφει αναλυτικά τις κατηγορίες και τις επιμέρους προϋποθέσεις στην επίσημη σελίδα για την προστασία της εργαζόμενης μητέρας.

Τι αλλάζει για τις θετές μητέρες

Το νέο πλαίσιο αντιμετωπίζει μια σημαντική εκκρεμότητα για τις μητέρες που αρχικά ανέλαβαν τη φροντίδα ενός παιδιού ως ανάδοχες και στη συνέχεια προχώρησαν στην υιοθεσία του.

Πλέον, μπορούν να λάβουν την ειδική παροχή μετά την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας, ακόμη και αν στο μεσοδιάστημα επέστρεψαν στην εργασία τους.

Με αυτόν τον τρόπο, η χρονική απόσταση μεταξύ αναδοχής και υιοθεσίας δεν οδηγεί αυτομάτως σε απώλεια του δικαιώματος. Η αλλαγή περιλαμβάνεται στη νέα υπουργική απόφαση για τη διεύρυνση της προστασίας της μητρότητας.

Πόσα χρήματα καταβάλλει η ΔΥΠΑ

Για τις μισθωτές, η ΔΥΠΑ καταβάλλει κατά κανόνα μηνιαία παροχή ίση με τον εκάστοτε νομοθετημένο κατώτατο μισθό. Επιπλέον, υπολογίζει τις αναλογίες για:

• Δώρο Χριστουγέννων
• Δώρο Πάσχα
• Επίδομα αδείας

Ωστόσο, το ύψος της παροχής συνδέεται με τον χρόνο απασχόλησης. Σε περίπτωση εργασίας έως τέσσερις ώρες ημερησίως ή έως 13 ημέρες τον μήνα, κατά μέσο όρο στο προβλεπόμενο χρονικό διάστημα, η παροχή μπορεί να αντιστοιχεί στο μισό ποσό.

Η αλλαγή για τη μερική απασχόληση

Η μερική απασχόληση δεν αποκλείει από μόνη της μια εργαζόμενη από το 9μηνο. Αντίθετα, η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι η ΔΥΠΑ θα λαμβάνει υπόψη και την πρόσθετη εργασία που πραγματοποιεί η μητέρα πέρα από το ωράριο της αρχικής σύμβασής της.

Έτσι, για τον υπολογισμό της πλήρους ή μειωμένης επιδότησης δεν εξετάζεται μόνο το συμβατικό ωράριο. Συνυπολογίζονται και οι επιπλέον ώρες που εργάστηκε πραγματικά η δικαιούχος.

Επομένως, εργαζόμενες με σύμβαση μερικής απασχόλησης ενδέχεται να δικαιούνται ολόκληρο το ποσό, εφόσον ο συνολικός πραγματικός χρόνος εργασίας τους καλύπτει τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Παράλληλη εργασία χωρίς αυτόματο αποκλεισμό

Η ειδική παροχή μπορεί πλέον να χορηγηθεί και σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης. Υπάρχει, όμως, ένας κρίσιμος όρος: η μητέρα δεν πρέπει να εργάζεται σε άλλον εργοδότη κατά τις ώρες για τις οποίες έχει λάβει την ειδική άδεια.

Παράλληλα, η εποχική λειτουργία μιας επιχείρησης δεν αποτελεί λόγο απόρριψης ή διακοπής της παροχής, αρκεί η εργασιακή σχέση να παραμένει ενεργή.

Τι ισχύει όταν πληρώνει ο εργοδότης

Μια ακόμη αλλαγή αφορά τις εργαζόμενες που δεν έλαβαν επίδομα κυοφορίας και λοχείας από τον ασφαλιστικό φορέα, επειδή ο εργοδότης εφάρμοσε ευνοϊκότερο καθεστώς και κατέβαλε ολόκληρες τις αποδοχές τους.

Στις περιπτώσεις αυτές, η εργαζόμενη δεν χάνει αυτόματα την ειδική παροχή. Θα πρέπει, ωστόσο, να αποδεικνύει ότι πληροί τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις και ότι ο εργοδότης κατέβαλε τις προβλεπόμενες αποδοχές και εισφορές.

Μπορεί να πάρει μέρος της άδειας ο πατέρας;

Η μητέρα μπορεί να μεταβιβάσει στον πατέρα έως επτά μήνες από την ειδική άδεια και παροχή προστασίας της μητρότητας.

Αντίστοιχα, σε περίπτωση κοινού παιδιού από ομόφυλους συζύγους, ο αρχικός δικαιούχος μπορεί να μεταβιβάσει έως επτά μήνες στον άλλο γονέα.

Για το διάστημα της μεταβίβασης, ο γονέας που αναλαμβάνει την άδεια λαμβάνει την αντίστοιχη παροχή και ασφαλιστική κάλυψη. Οι σχετικές δυνατότητες περιγράφονται από το Υπουργείο Εργασίας.

Πότε πρέπει να υποβληθεί η αίτηση

Οι μισθωτές δικαιούχοι πρέπει να υποβάλουν την αίτηση προς την αρμόδια υπηρεσία ΚΠΑ2 της ΔΥΠΑ μέσα σε 60 ημέρες από την έναρξη της ειδικής άδειας.

Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας παροχών μητρότητας και γονεϊκότητας της ΔΥΠΑ.

Προσοχή: Για τις μη μισθωτές και ορισμένες ειδικές ή μεταβατικές περιπτώσεις ισχύουν διαφορετικές αφετηρίες υπολογισμού της δίμηνης προθεσμίας. Συνεπώς, κάθε ενδιαφερόμενη πρέπει να ελέγχει τους όρους που αντιστοιχούν στο δικό της ασφαλιστικό και εργασιακό καθεστώς.

Ηλιάνα Καλούπη

Η Ηλιάνα Καλούπη είναι δημοσιογράφος από το 2018. Έχει πτυχίο στη λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση και επιμέλεια κειμένων. Υψηλή εξειδίκευση σε θέματα ΑΣΕΠ. Καλύπτει το ρεπορτάζ του υπουργείου Παιδείας. Δημιουργός σύνθετου περιεχομένου για ευρύ φάσμα θεματολογίας.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

ΟΠΕΚΑ – Επιδόματα Αυγούστου 2026: Έρχονται πληρωμές – Πότε μπαίνουν τα χρήματα

525 ευρώ κάθε μήνα από τον ΟΠΕΚΑ: Ποιοι είναι οι δικαιούχοι

Voucher παιδικών σταθμών: Βγήκαν τα οριστικά αποτελέσματα – Τι πρέπει να κάνουν οι δικαιούχοι

e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Από σήμερα (17/8) 61,1 εκατ. ευρώ σε 68.370 δικαιούχους – Ποιοι πληρώνονται