Πιο κοντά από ποτέ βρίσκεται η ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ, του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων της ΑΑΔΕ, το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει για πρώτη φορά έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο για κάθε ακίνητο στην Ελλάδα.
Το νέο σύστημα θα συγκεντρώνει σε μία κοινή βάση δεδομένων όλα τα στοιχεία ακίνητης περιουσίας, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιούνται οι διασταυρώσεις, οι έλεγχοι και η πιστοποίηση της κύριας κατοικίας.
Μεταβατική περίοδος λόγω αποκλίσεων σε Ε9 και Κτηματολόγιο
Πριν τεθεί πλήρως σε λειτουργία το ΜΙΔΑ, η ΑΑΔΕ σχεδιάζει μεταβατική περίοδο και ειδική «χρονογέφυρα» για τις πιο σύνθετες περιπτώσεις ακινήτων.
Οι πρώτες δοκιμές της πλατφόρμας αποκάλυψαν σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία του Ε9 και του Κτηματολογίου, κυρίως σε:
- αυθαίρετες κατασκευές,
- ημιυπαίθριους χώρους,
- αγροτεμάχια με διαφορετικά εμβαδά,
- εκκρεμότητες ιδιοκτησίας,
- περιοχές χωρίς ολοκληρωμένη κτηματογράφηση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, εκτάσεις εμφανίζονται ως δημόσιες στο Κτηματολόγιο, παρότι καλλιεργούνται ιδιωτικά εδώ και δεκαετίες.
Τι αλλάζει με την κύρια κατοικία και τον ΕΝΦΙΑ
Σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από το 2027 το ΜΙΔΑ θα αποτελεί βασική πηγή πληροφόρησης για την πιστοποίηση της κύριας κατοικίας.
Η αλλαγή αφορά κυρίως ακίνητα σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκων, στο πλαίσιο απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ.
Η απαλλαγή θα ισχύει μόνο εφόσον:
- το ακίνητο αποτελεί κύρια κατοικία,
- η συνολική αξία της πλήρους κυριότητας δεν ξεπερνά τις 400.000 ευρώ.
Μέχρι σήμερα, η κύρια κατοικία αποδεικνύεται μέσω της φορολογικής δήλωσης. Αυτό θα συνεχίσει να ισχύει έως την πλήρη λειτουργία του νέου συστήματος.
Τι στοιχεία θα δηλώνονται στο ΜΙΔΑ
Μέσω της διασύνδεσης με το Εθνικό Κτηματολόγιο και το Ε9, κάθε ιδιοκτήτης θα πρέπει να επιβεβαιώσει ή να διορθώσει την εικόνα της περιουσίας του.
Για κάθε ακίνητο θα δηλώνονται:
- θέση και επιφάνεια,
- ποσοστά συνιδιοκτησίας,
- χρήση ακινήτου,
- αριθμός παροχής ρεύματος,
- μετρητής ύδρευσης,
- αν πρόκειται για κύρια κατοικία, εξοχικό ή επαγγελματικό χώρο,
- αν είναι κενό, ενοικιαζόμενο ή βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb.
Υποχρεωτικά στο σύστημα και οι ενοικιαστές
Στο νέο σύστημα θα ενταχθούν υποχρεωτικά και οι ενοικιαστές, ακόμη κι αν δεν διαθέτουν δική τους ακίνητη περιουσία.
Θα δηλώνουν:
- το ακίνητο που μισθώνουν,
- τα στοιχεία του ιδιοκτήτη,
- το ύψος του ενοικίου,
- καθώς και την πλατφόρμα διάθεσης στις περιπτώσεις Airbnb.
Έρχονται διασταυρώσεις και έλεγχοι
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ταυτοποίησης, η ΑΑΔΕ θα ξεκινήσει εκτεταμένους διασταυρωτικούς ελέγχους με γεωχωρικά δεδομένα από το Κτηματολόγιο.
Στόχος είναι να εντοπιστούν:
- υποδηλωμένα ακίνητα,
- λανθασμένα τετραγωνικά,
- αδήλωτες κατασκευές,
- αποκλίσεις ανάμεσα σε Ε9 και Κτηματολόγιο.
Σε περιπτώσεις διαφορών, οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να δώσουν εξηγήσεις, ενώ ενδέχεται να προκύψουν αναδρομικοί φόροι, ΕΝΦΙΑ, δημοτικά τέλη και πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Ψηφιακός χάρτης ακινήτων με τεχνητή νοημοσύνη
Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει και τη δημιουργία νέου γεωχωρικού χάρτη της χώρας, με χρήση δορυφορικών εικόνων και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.
Μέσω του νέου συστήματος, η φορολογική διοίκηση θα αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη εικόνα της ακίνητης περιουσίας στη χώρα, με αυτόματη ενημέρωση για κάθε μεταβολή ιδιοκτησίας, μίσθωσης ή χρήσης ακινήτου.