Κόκκινα δάνεια: Νέοι κανόνες για servicers και πλειστηριασμούς – Τι αλλάζει για τους οφειλέτες
Σημαντικές αλλαγές για τα κόκκινα δάνεια, τους πλειστηριασμούς και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Οι προτεινόμενες διατάξεις προβλέπουν ρύθμιση οφειλών μέσα σε έξι μήνες, αναστολή τόκων σε περιπτώσεις παραβάσεων και αυστηρότερη προστασία για όσους τηρούν τις συμφωνίες αποπληρωμής.
Το σχέδιο νόμου, που τέθηκε σε διαβούλευση, επιχειρεί να αλλάξει τη σχέση μεταξύ τραπεζών, servicers και δανειοληπτών, καθιερώνοντας συγκεκριμένες υποχρεώσεις ενημέρωσης, ψηφιακή καταγραφή των διαπραγματεύσεων και κυρώσεις όταν οι πιστωτές δεν τηρούν τους κανόνες.
Παράλληλα, εισάγει νέες προϋποθέσεις πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμών, ενώ ενισχύει τον εποπτικό ρόλο της Τράπεζας της Ελλάδος.
Κόκκινα δάνεια: Οι 6 βασικές αλλαγές για τους δανειολήπτες
Το νέο θεσμικό πλαίσιο περιλαμβάνει έξι παρεμβάσεις με άμεσο ενδιαφέρον για τους οφειλέτες:
- Ρύθμιση οφειλών εντός έξι μηνών: Η νέα διμερής διαδικασία αποκτά ανώτατη διάρκεια από την υποβολή πλήρους αίτησης.
- Δωρεάν ενημέρωση για το δάνειο: Οι servicers θα πρέπει να παρέχουν αναλυτικά στοιχεία εντός 45 ημερών από σχετικό αίτημα.
- Αναστολή τόκων: Προβλέπεται όταν ο διαχειριστής δεν παραδίδει εμπρόθεσμα τα απαιτούμενα στοιχεία ή ο πιστωτής καθυστερεί να απαντήσει σε πλήρη αίτηση.
- Προστασία συνεπών οφειλετών: Όσο τηρείται ενεργή ρύθμιση, απαγορεύονται συγκεκριμένες ενέργειες αναγκαστικής είσπραξης.
- Υποχρεωτική πρόταση πριν από πλειστηριασμό: Ο πιστωτής οφείλει, στις περιπτώσεις που καλύπτει η διάταξη, να προτείνει βιώσιμη ρύθμιση τουλάχιστον τρεις μήνες νωρίτερα.
- Αυστηρότερες κυρώσεις στους servicers: Το σχέδιο νόμου προβλέπει ελέγχους, διοικητικά πρόστιμα και πρόσθετες συνέπειες για παραβάσεις.
Οι παραπάνω παρεμβάσεις αποτελούν προβλέψεις του νομοσχεδίου και η εφαρμογή τους εξαρτάται από την τελική ψήφιση και την έναρξη ισχύος του.
Ρύθμιση κόκκινων δανείων: Πώς λειτουργεί η εξάμηνη διαδικασία
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις αφορά τη νέα ειδική διαδικασία διμερούς ρύθμισης οφειλών.
Το νομοσχέδιο καθορίζει συγκεκριμένες προθεσμίες για την επικοινωνία, την υποβολή αίτησης και την απάντηση του πιστωτή.
Όταν ένα δάνειο παρουσιάζει καθυστέρηση άνω των 90 ημερών, ο δανειστής θα πρέπει να ενημερώσει τον οφειλέτη για τη δυνατότητα διμερούς ρύθμισης μέσα σε 60 ημέρες.
Στη συνέχεια:
- Ο οφειλέτης διαθέτει δύο μήνες για να καταθέσει αίτηση και δικαιολογητικά.
- Ο πιστωτής έχει έως τρεις μήνες από την πλήρη αίτηση για να υποβάλει πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη.
- Ο δανειολήπτης έχει έναν μήνα για να αποδεχθεί, να απορρίψει ή να αντιπροτείνει.
- Εφόσον υπάρξει συμφωνία, τα δύο μέρη υπογράφουν μέσα σε έναν μήνα, με δυνατότητα παράτασης 15 ημερών.
Η διμερής διαδικασία πρέπει να ολοκληρώνεται κανονικά εντός έξι μηνών από την πλήρη αίτηση.
Ωστόσο, η προσφυγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό αναστέλλει τις προθεσμίες μέχρι να ολοκληρωθεί η αντίστοιχη διαδικασία.
Servicers: Πότε σταματούν να υπολογίζονται οι τόκοι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προτεινόμενη ρύθμιση για τη διαφάνεια των οφειλών.
Σύμφωνα με το άρθρο 220 του σχεδίου νόμου, κάθε δανειολήπτης, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, θα μπορεί να ζητά χωρίς χρέωση αναλυτική ενημέρωση από τον servicer.
Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει:
- Την αρχική δανειακή σύμβαση και τις τροποποιήσεις της.
- Το ιστορικό καταβολών.
- Το ανεξόφλητο κεφάλαιο.
- Τους τόκους και τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου.
- Τις προμήθειες και τα έξοδα.
Ο διαχειριστής θα έχει προθεσμία 45 ημερών για να παραδώσει τα στοιχεία.
Τι συμβαίνει εάν δεν απαντήσει;
Το νομοσχέδιο προβλέπει αναστολή της τοκοφορίας μέχρι να εκπληρώσει πλήρως την υποχρέωση ενημέρωσης.
Επιπλέον, εάν ο πιστωτής δεν απαντήσει μέσα στο προβλεπόμενο τρίμηνο σε πλήρη αίτηση διμερούς ρύθμισης, η ψηφιακή πλατφόρμα θα καταγράφει αυτόματα την καθυστέρηση.
Σε αυτή την περίπτωση προβλέπεται αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων, καθώς και περιορισμοί στα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Πλειστηριασμοί: Πότε προστατεύεται η κατοικία
Νέες εγγυήσεις για τους οφειλέτες περιλαμβάνουν και οι διατάξεις που αφορούν τους πλειστηριασμούς.
Το άρθρο 225 προβλέπει ότι ο πιστωτής πρέπει να υποβάλει έγγραφη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.
Η πρόταση οφείλει να λαμβάνει υπόψη την οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του δανειολήπτη και να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη.
Ωστόσο, προβλέπονται εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων για επαναλαμβανόμενους πλειστηριασμούς και συγκεκριμένες οφειλές μεγάλων νομικών προσώπων.
Παράλληλα, το άρθρο 235 περιορίζει ενέργειες αναγκαστικής εκτέλεσης στην κύρια κατοικία κατά τη διάρκεια της νέας διμερούς διαδικασίας, από την υποβολή πλήρους αίτησης έως την ολοκλήρωσή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αίτηση διαγράφει την οφειλή ή ακυρώνει αυτομάτως έναν πλειστηριασμό. Η προστασία εφαρμόζεται μέσα στα όρια και με τις προϋποθέσεις που ορίζει το προτεινόμενο πλαίσιο.
Δανειολήπτες με ενεργή ρύθμιση: Πρόστιμα έως 500.000 ευρώ για παραβάσεις
Ακόμη αυστηρότερες είναι οι προβλέψεις για τις περιπτώσεις στις οποίες ένας δανειολήπτης τηρεί κανονικά τη ρύθμισή του.
Το άρθρο 222 προβλέπει ότι, όσο η ρύθμιση παραμένει ενεργή και ο οφειλέτης ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του, ο πιστωτής δεν μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία, έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, κατάσχεση ή πλειστηριασμό.
Εάν παραβιάσει την προστασία, το νομοσχέδιο προβλέπει:
- Αυτοδίκαιη ακυρότητα της παράνομης ενέργειας.
- Πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις στον οφειλέτη.
- Παράταση της ρύθμισης κατά πέντε μήνες.
- Πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Οι κυρώσεις μπορούν να γίνουν αυστηρότερες σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων παραβάσεων.
Κόκκινα δάνεια: Αυτόματος επανυπολογισμός οφειλών
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει επίσης πρόβλεψη για αυτόματο επανυπολογισμό οφειλών στις περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται τα νόμιμα ανώτατα όρια τοκοφορίας.
Σύμφωνα με το άρθρο 221, ο επανυπολογισμός θα πραγματοποιείται χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή αίτηση από τον δανειολήπτη.
Η υποχρέωση θα αφορά τράπεζες, διαδόχους τους, αγοραστές τιτλοποιημένων απαιτήσεων και εταιρείες διαχείρισης.
Το μέτρο προβλέπεται να καλύπτει και απαιτήσεις που έχουν ήδη μεταβιβαστεί ή βρίσκονται σε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης, εφόσον εμπίπτουν στις σχετικές διατάξεις.
Ψηφιακή πλατφόρμα: Πώς θα ελέγχονται οι διαπραγματεύσεις
Το νέο πλαίσιο δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ηλεκτρονική καταγραφή κάθε κρίσιμου σταδίου της διαπραγμάτευσης.
Στην ψηφιακή πλατφόρμα θα καταχωρίζονται οι αιτήσεις, οι προτάσεις ρύθμισης, οι αντιπροτάσεις, οι απορρίψεις και οι τελικές συμφωνίες.
Ακόμη και όταν η επικοινωνία γίνεται εκτός πλατφόρμας, ο δανειστής θα υποχρεούται να καταγράφει τις ουσιώδεις ενέργειες.
Με αυτόν τον τρόπο, η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορεί να ελέγχει εάν οι πιστωτές τηρούν τις προθεσμίες και τις υποχρεώσεις τους.
Πάντως, η εποπτική αρχή δεν θα αποφασίζει εάν μια συγκεκριμένη πρόταση ρύθμισης είναι οικονομικά κατάλληλη για τον οφειλέτη. Ο έλεγχός της θα αφορά την τήρηση του θεσμικού πλαισίου.
Τι αλλάζει στις πωλήσεις κόκκινων δανείων
Αλλαγές προβλέπονται και για τις μεταβιβάσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων στη δευτερογενή αγορά.
Οι servicers θα αναλαμβάνουν υποχρεωτικό ρόλο διαμεσολάβησης στις πωλήσεις και μεταβιβάσεις απαιτήσεων που διαχειρίζονται.
Επιπλέον, οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για την οικονομική τους κατάσταση, τη διαχείριση των χαρτοφυλακίων τους και τα παράπονα των δανειοληπτών.
Παράλληλα, προβλέπονται κυρώσεις για ανακριβή ή ελλιπή στοιχεία προς την Τράπεζα της Ελλάδος.
Κόκκινα δάνεια: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι οφειλέτες
Μπορώ να ζητήσω δωρεάν πλήρη ανάλυση του δανείου μου;
Το νομοσχέδιο προβλέπει σχετικό δικαίωμα, με προθεσμία ανταπόκρισης του servicer 45 ημερών.
Η ρύθμιση ολοκληρώνεται υποχρεωτικά σε έξι μήνες;
Η νέα διαδικασία έχει προβλεπόμενο ανώτατο χρονικό όριο έξι μηνών από την πλήρη αίτηση, με δυνατότητα αναστολής των προθεσμιών όταν ενεργοποιείται ο εξωδικαστικός μηχανισμός. Δεν εγγυάται ότι κάθε αίτηση θα καταλήγει σε συμφωνία.
Μπορεί να γίνει πλειστηριασμός ενώ πληρώνω κανονικά τη ρύθμιση;
Το σχέδιο νόμου προβλέπει απαγόρευση συγκεκριμένων μέτρων αναγκαστικής είσπραξης όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση.
Τι γίνεται αν ο servicer καθυστερήσει να απαντήσει;
Ανάλογα με την υποχρέωση που παραβιάζεται, προβλέπονται αναστολή τόκων, περιορισμοί αναγκαστικής εκτέλεσης και διοικητικές κυρώσεις.
Έχουν τεθεί ήδη σε ισχύ οι νέες ρυθμίσεις;
Οι αλλαγές περιγράφονται στο σχέδιο νόμου που τέθηκε σε διαβούλευση. Για να εφαρμοστούν ως νέες νομοθετικές υποχρεώσεις, απαιτείται η ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και η έναρξη ισχύος των σχετικών διατάξεων.
Το επόμενο βήμα για servicers και δανειολήπτες
Το προτεινόμενο πλαίσιο αλλάζει ουσιαστικά τις υποχρεώσεις των εταιρειών διαχείρισης και επιχειρεί να περιορίσει τις μακροχρόνιες εκκρεμότητες στις διαπραγματεύσεις για τα κόκκινα δάνεια.
Ωστόσο, οι servicers έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την πρακτική εφαρμογή των νέων απαιτήσεων και το χρονικό διάστημα που θα χρειαστούν για την προσαρμογή των συστημάτων τους.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην τελική μορφή του νομοσχεδίου και στο πώς θα εφαρμοστούν οι νέες διαδικασίες.
Για τους δανειολήπτες, τα κρίσιμα σημεία παραμένουν η πρόσβαση σε πλήρη στοιχεία της οφειλής, η έγκαιρη εξέταση των αιτήσεων και η προστασία από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης όταν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
- 10 λεπτά πριν Τιμές καυσίμων: Βενζίνη έως 2,64 ευρώ στις Κυκλάδες – Πού πληρώνουν ακριβότερα οι οδηγοί
- 25 λεπτά πριν Κόκκινα δάνεια: Νέοι κανόνες για servicers και πλειστηριασμούς – Τι αλλάζει για τους οφειλέτες
- 39 λεπτά πριν Συντάξεις Νοεμβρίου 2026: Πότε μπαίνουν τα χρήματα στα ΑΤΜ – Οι ημερομηνίες για όλα τα Ταμεία
