Συντάξεις: Κρίσιμη δίκη για την ΕΑΣ – Τι μπορεί να αλλάξει στις κρατήσεις 450.000 συνταξιούχων

Στη μείζονα Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου συζητείται την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου η υπόθεση για τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που αφορά περισσότερους από 450.000 συνταξιούχους.

Η υπόθεση εξετάζεται με τη διαδικασία της πρότυπης δίκης, γεγονός που σημαίνει ότι η απόφαση που θα εκδοθεί θα επηρεάσει και άλλες αντίστοιχες εκκρεμείς ή μελλοντικές υποθέσεις.

Το βασικό ζήτημα που καλούνται να κρίνουν οι δικαστές είναι εάν είναι συνταγματικά συμβατός ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ, με τον οποίο ο συντελεστής εφαρμόζεται στο σύνολο της σύνταξης, και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το σχετικό όριο.

Σήμερα, η ΕΑΣ επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων από 1.468 ευρώ και πάνω, με οκτώ κλιμάκια και συντελεστές από 3% έως 14%.

Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στο γεγονός ότι, όταν ένας συνταξιούχος περάσει σε επόμενο κλιμάκιο, η κράτηση υπολογίζεται πάνω σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερες επιβαρύνσεις, ιδιαίτερα στις υψηλότερες συντάξεις.

Το σενάριο αλλαγής

Εφόσον το Ελεγκτικό Συνέδριο κρίνει ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού, θα μπορούσε να θεσπιστεί ένα απαλλασσόμενο ποσό και η εισφορά να επιβάλλεται μόνο στο υπερβάλλον τμήμα της σύνταξης.

Για παράδειγμα, σε σύνταξη 2.200 ευρώ, εάν εξαιρούνται τα πρώτα 1.468 ευρώ, η ΕΑΣ θα υπολογίζεται στα υπόλοιπα 732 ευρώ. Με συντελεστή 12%-15%, η εισφορά θα διαμορφωνόταν περίπου από 88 έως 110 ευρώ, αντί για περίπου 155 ευρώ που καταβάλλεται σήμερα με συντελεστή 7% επί του συνολικού ποσού.

Υπέρ μιας πιο αναλογικής μεθόδου υπολογισμού έχει τοποθετηθεί και ο Συνήγορος του Πολίτη, χωρίς ωστόσο η γνωμοδότησή του να δεσμεύει το δικαστήριο.

Τι θα γίνει με τα αναδρομικά

Με την προσφυγή ζητείται, μεταξύ άλλων, η επιστροφή διαφορών που ενδέχεται να έχουν προκύψει από τον σημερινό τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ και η διατήρηση των σχετικών αξιώσεων.

Ωστόσο, σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρατίθενται στο δημοσίευμα, υπάρχει το ενδεχόμενο η όποια θετική απόφαση να έχει ισχύ μόνο από την ημερομηνία δημοσίευσής της και όχι αναδρομικά.

Σημειώνεται επίσης ότι οι σχετικές αξιώσεις συνταξιούχων έναντι του Δημοσίου υπόκεινται σε διετή παραγραφή.

Σημαντικό το δημοσιονομικό κόστος

Η υπόθεση έχει και σημαντική δημοσιονομική διάσταση, καθώς στον Προϋπολογισμό του 2026 προβλέπονται έσοδα 721 εκατ. ευρώ από την ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις και 167 εκατ. ευρώ στις επικουρικές, δηλαδή συνολικά περίπου 888 εκατ. ευρώ.

Το υπουργείο Εργασίας φέρεται να εξετάζει ήδη εναλλακτικά σενάρια για πιο αναλογικό τρόπο υπολογισμού, αναμένοντας την οριστική κρίση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Περισσότερα:

Για το 2030 μετατίθενται οι αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης

Δικαστικές αποφάσεις για επικουρικές: Αναδρομικά με τόκους έως 7.485 ευρώ

Αναδρομικά έως 1.457 ευρώ για μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις

Μεγάλες καθυστερήσεις στις επικουρικές – Πάνω από 32.000 αιτήσεις σε εκκρεμότητα