Ακρίβεια: Τα φτωχότερα νοικοκυριά δίνουν πάνω από 6 στα 10 ευρώ για βασικές ανάγκες

Πόσα χρήματα απομένουν όταν πληρώσετε το σούπερ μάρκετ, τη στέγαση και τις μετακινήσεις; Για τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα, αυτές οι τρεις ανάγκες καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των μηνιαίων δαπανών, αφήνοντας στενά περιθώρια για κάθε πρόσθετη υποχρέωση.

Τα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών 2025 της ΕΛΣΤΑΤ, τα οποία παραθέτει το αρχικό ρεπορτάζ, αποτυπώνουν την άνιση πίεση που προκαλεί η ακρίβεια. Το φτωχότερο 20% του πληθυσμού διαθέτει το 60,7% των δαπανών του για τρόφιμα, στέγαση και μεταφορές. Στο πλουσιότερο 20%, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 41,2%.

Επομένως, μια νέα ανατίμηση στα βασικά αγαθά επιβαρύνει περισσότερο όσους ήδη αφιερώνουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού τους στην κάλυψη καθημερινών αναγκών.

Ακρίβεια στα τρόφιμα: Η μεγαλύτερη επιβάρυνση για τα χαμηλά εισοδήματα

Η διαφορά φαίνεται καθαρά στο καλάθι του σούπερ μάρκετ. Τα φτωχότερα νοικοκυριά κατευθύνουν σχεδόν το ένα τρίτο των δαπανών τους στα είδη διατροφής, ενώ τα πλουσιότερα διαθέτουν αισθητά μικρότερο μερίδιο.

Τα ποσοστά αφορούν τη συμμετοχή κάθε κατηγορίας στις δαπάνες και δεν αποτυπώνουν το ποσοστό του εισοδήματος.

Στην πράξη, όσο περισσότερο χώρο καταλαμβάνουν τα τρόφιμα στον οικογενειακό προϋπολογισμό, τόσο δυσκολότερα μπορεί ένα νοικοκυριό να απορροφήσει τις αυξήσεις χωρίς να περιορίσει άλλες αγορές.

Ενοίκια και στέγαση: Σχεδόν το ένα τέταρτο του προϋπολογισμού

Οι ενοικιαστές αντιμετωπίζουν μία ακόμη σταθερή υποχρέωση. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, τα νοικοκυριά που κατοικούν σε μισθωμένο σπίτι διαθέτουν κατά μέσο όρο το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για στέγαση. Από αυτό, το 17,3% αφορά το ενοίκιο.

Έτσι, η ταυτόχρονη άνοδος στις τιμές των τροφίμων και στο κόστος κατοικίας στενεύει ακόμη περισσότερο τα περιθώρια για αποταμίευση ή για ένα απρόβλεπτο έξοδο.

Οικογένειες με παιδιά: Γιατί αυξάνεται η πίεση στις πόλεις

Το αρχικό ρεπορτάζ αναδεικνύει ως ιδιαίτερα εκτεθειμένες τις οικογένειες με παιδιά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Οι καθημερινές ανάγκες τους απαιτούν σταθερές πληρωμές, τις οποίες δύσκολα μπορούν να περιορίσουν.

Παράλληλα, αναφέρει ότι ορισμένα νοικοκυριά στην περιφέρεια καλύπτουν μέρος των διατροφικών αναγκών τους από δική τους παραγωγή. Αυτή η δυνατότητα περιορίζει την εξάρτησή τους από τις αγορές τροφίμων.

Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει, οι δαπάνες οικογενειών με οικονομικά υπεύθυνο ηλικίας 34 έως 65 ετών μπορούν να φτάσουν στο 110% έως 130% της μέσης μηνιαίας δαπάνης, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού. Η μέση μηνιαία δαπάνη για το 2025 ανήλθε στα 1.820,20 ευρώ.

Συνταξιούχοι: Λιγότερα περιθώρια απέναντι στις ανατιμήσεις

Πίεση αντιμετωπίζουν επίσης οι μεγαλύτερες ηλικίες, ιδιαίτερα όταν η σύνταξη αποτελεί τη βασική πηγή εισοδήματος.

Το αρχικό δημοσίευμα τοποθετεί τις δαπάνες των νοικοκυριών με οικονομικά υπεύθυνο άνω των 65 ετών περίπου στο 70% έως 80% της μέσης μηνιαίας δαπάνης. Ωστόσο, η χαμηλότερη δαπάνη δεν αρκεί από μόνη της για να δείξει οικονομική άνεση.

Εάν τα τρόφιμα ακριβύνουν περισσότερο, οι συνταξιούχοι με περιορισμένο εισόδημα ενδέχεται να μειώσουν τις ποσότητες που αγοράζουν ή να αναβάλουν άλλες ανάγκες.

Καύσιμα και επίδομα θέρμανσης

Οι αυξήσεις στα καύσιμα δημιουργούν πρόσθετη ανησυχία, καθώς μπορούν να επιβαρύνουν το κόστος μεταφοράς προϊόντων και, στη συνέχεια, τις τελικές τιμές.

Το αρχικό ρεπορτάζ μεταφέρει πληροφορίες για επιδότηση του πετρελαίου κίνησης στα 12 λεπτά ανά λίτρο, καθώς και αναφορά σε ενίσχυση 400 ευρώ για συνταξιούχους προς το τέλος του έτους. Οι συγκεκριμένες πληροφορίες χρειάζονται επίσημη επιβεβαίωση ως προς την εφαρμογή, τους δικαιούχους και τον χρόνο πληρωμής.

Αντίστοιχα, η συζήτηση για το επίδομα θέρμανσης συνδέεται με τις διαφορετικές ανάγκες των νοικοκυριών. Το δημοσίευμα παραθέτει ποσοστά χρήσης πετρελαίου θέρμανσης 36,6%, φυσικού αερίου 18,6% και ηλεκτρικών συσκευών 21%.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν την ανάγκη τα μέτρα στήριξης να λαμβάνουν υπόψη τόσο το εισόδημα όσο και το πραγματικό κόστος θέρμανσης.

Περισσότερα:

Αγροτικές επενδύσεις: Από σήμερα (30/9) αιτήσεις πληρωμής και προκαταβολής – Ποιους αφορά

Τιμές καυσίμων: Διαφορά 13,85 ευρώ στα 50 λίτρα βενζίνης – Όλες οι τιμές ανά νομό

Επιστροφή ενοικίου 2026: Τέλος χρόνου για διορθώσεις – Τα 4 σημεία στο Ε1

Ανακαινίζω: Έως 36.000 ευρώ για κλειστά σπίτια – Λήγει σήμερα (30/9) η προθεσμία