Ακίνητα: Ποια καταστήματα, γραφεία και αποθήκες μπορούν να γίνουν κατοικίες
Νέες δυνατότητες αξιοποίησης ανοίγονται για χιλιάδες ιδιοκτήτες καταστημάτων, γραφείων, αποθηκών και άλλων επαγγελματικών χώρων, καθώς πλέον προβλέπεται η δυνατότητα μετατροπής τους σε κατοικίες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα αλλαγής χρήσης ακόμη και σε περιοχές όπου το ισχύον πολεοδομικό καθεστώς δεν προέβλεπε μέχρι σήμερα κατοικία, δημιουργώντας νέα δεδομένα στην αγορά ακινήτων.
Η δυνατότητα προκύπτει από τον ν. 5322/2026, με τον οποίο τροποποιείται το άρθρο 199 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος και την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών.
Ποια επαγγελματικά ακίνητα μπορούν να γίνουν κατοικίες
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων στα οποία μέχρι σήμερα δεν επιτρεπόταν η χρήση κατοικίας μπορούν πλέον να εξετάσουν το ενδεχόμενο αλλαγής χρήσης.
Έτσι, ένα παλιό γραφείο ή κατάστημα μπορεί, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μετατραπεί σε κατοικία και στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για ιδιοκατοίκηση, πώληση ή μακροχρόνια μίσθωση.
Η ρύθμιση αφορά νομίμως υφιστάμενα κτίρια που βρίσκονται εντός σχεδίου ή εντός οικισμού και επιτρέπει την αλλαγή χρήσης ανεξάρτητα από τους περιορισμούς που προκύπτουν από τις υφιστάμενες χρήσεις γης.
Στο πεδίο εφαρμογής μπορούν επίσης να ενταχθούν κτίρια που ανεγέρθηκαν κατά παρέκκλιση, εφόσον η σχετική παρέκκλιση είχε δοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025 και έχουν εξασφαλιστεί οι απαιτούμενες εγκρίσεις.
Παράλληλα, καλύπτονται ακίνητα τα οποία έχουν υπαχθεί στις διατάξεις τακτοποίησης των νόμων 4178/2013 και 4495/2017.
Η δυνατότητα αλλαγής χρήσης επεκτείνεται ακόμη και σε νομίμως υφιστάμενα εκτός σχεδίου ακίνητα, ακόμη και όταν το καθεστώς της συγκεκριμένης ζώνης δεν προβλέπει κατοικία.
Δεν χρειάζεται να αλλάξει χρήση ολόκληρο το κτίριο
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μετατροπή δεν είναι απαραίτητο να αφορά το σύνολο ενός κτιρίου.
Η αλλαγή χρήσης μπορεί να πραγματοποιηθεί και σε μεμονωμένα τμήματα ή ορόφους, γεγονός που διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αξιοποίησης μεγάλων επαγγελματικών κτιρίων.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη δυνατότητα παρέχεται μία φορά και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επέκταση του ακινήτου.
Δεν επιτρέπεται δηλαδή αύξηση της δόμησης, του όγκου ή της κάλυψης. Η νέα χρήση πρέπει να περιορίζεται στα ήδη υφιστάμενα τετραγωνικά μέτρα.
Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, στο πλαίσιο της αλλαγής χρήσης μπορεί να προβλεφθεί και η δημιουργία θέσεων στάθμευσης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις σχετικές διατάξεις.
Πότε υπάρχει πρόσθετο κόστος
Περισσότερες απαιτήσεις προβλέπονται για ορισμένες κατηγορίες ακινήτων εκτός σχεδίου που έχουν ανεγερθεί κατά παρέκκλιση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, ενώ προβλέπεται και η καταβολή ειδικού τέλους.
Το τέλος αντιστοιχεί στο 5% της αντικειμενικής αξίας της γης και καταβάλλεται εφάπαξ υπέρ του Πράσινου Ταμείου πριν από την έκδοση της σχετικής άδειας.
«Μπλόκο» στην Airbnb για πέντε χρόνια
Σημαντικός περιορισμός αφορά τον τρόπο αξιοποίησης των νέων κατοικιών μετά την αλλαγή χρήσης.
Τα ακίνητα που μετατρέπονται από επαγγελματικούς χώρους σε κατοικίες δεν μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της αλλαγής χρήσης.
Αντίθετα, η μακροχρόνια μίσθωση επιτρέπεται, όπως και η ιδιοκατοίκηση ή η πώληση του ακινήτου.
Τι ισχύει για τη Golden Visa των 250.000 ευρώ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνδεση των συγκεκριμένων ακινήτων με το πρόγραμμα Golden Visa.
Στην περίπτωση ακινήτων που αλλάζουν χρήση από επαγγελματική σε κατοικία, το όριο επένδυσης μπορεί να παραμείνει στις 250.000 ευρώ για ένα ακίνητο, χωρίς να εφαρμόζεται η απαίτηση ελάχιστης επιφάνειας 120 τετραγωνικών μέτρων.
Για να ενταχθεί ένα ακίνητο στη συγκεκριμένη κατηγορία, η αλλαγή χρήσης πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μετά τις 5 Απριλίου 2024 και πριν από την υποβολή της αίτησης για άδεια διαμονής.
Στην περίπτωση βιομηχανικών ακινήτων απαιτείται επιπλέον να αποδεικνύεται ότι στον χώρο δεν ασκήθηκε βιομηχανική δραστηριότητα κατά την προηγούμενη πενταετία.
Οι πρώτες μετατροπές στο κέντρο της Αθήνας
Οι νέες δυνατότητες έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται στην αγορά ακινήτων, με χαρακτηριστικά παραδείγματα στο κέντρο της Αθήνας.
Τον Ιούνιο κατατέθηκε στο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Αττικής μελέτη για τη μετατροπή γραφειακών χώρων σε κατοικίες σε υφιστάμενο κτίριο στην οδό Ακαδημίας 79. Η σχεδιαζόμενη αλλαγή αφορά τους ορόφους από τον 1ο έως και τον 9ο.
Αντίστοιχη περίπτωση έχει εξεταστεί και για ακίνητο στη συμβολή των οδών Αθηνάς 25 και Πρωτογένους, στην περιοχή του Ψυρρή, όπου προβλέπεται η μετατροπή γραφειακών χώρων του δεύτερου ορόφου σε κατοικίες.
Οι αλλαγές αυτές δημιουργούν ένα νέο πεδίο αξιοποίησης για επαγγελματικά ακίνητα που παρέμεναν ανεκμετάλλευτα ή είχαν περιορισμένες χρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για κατοικίες παραμένει αυξημένη.
- 5 λεπτά πριν Καλαμπάκα: Οικογενειακός καβγάς για κοινόχρηστο χώρο – Ο 69χρονος συνελήφθη δύο φορές
- 25 λεπτά πριν Δημόσιοι υπάλληλοι με 25ετία: Ποια παλαιά όρια ηλικίας εξακολουθούν να έχουν σημασία
- 45 λεπτά πριν Άννα Βίσση στο ΟΑΚΑ: 35.000 επιβάτες στον ΗΣΑΠ μετά τη συναυλία – 19 συρμοί στη Γραμμή 1
