Φορολογία συνταξιούχων: Πότε προκύπτει φόρος, τι ισχύει με δύο συντάξεις και γιατί βγαίνει χρεωστικό εκκαθαριστικό
Η καταβολή φόρου από έναν συνταξιούχο δεν εξαρτάται μόνο από το ύψος μιας μηνιαίας σύνταξης. Καθοριστικό είναι το συνολικό φορολογητέο εισόδημα που συγκεντρώνεται μέσα στο έτος, καθώς και ο φόρος που έχει ήδη παρακρατηθεί κατά τις μηνιαίες πληρωμές.
Οι συντάξεις φορολογούνται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία και συντάξεις. Από το φορολογικό έτος 2026 εφαρμόζεται νέα κλίμακα, με συντελεστές που ξεκινούν από 9% και αυξάνονται προοδευτικά ανάλογα με το εισόδημα, ενώ προβλέπονται διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων.
Τι συμβαίνει όταν υπάρχουν δύο συντάξεις
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένας φορολογούμενος λαμβάνει περισσότερες από μία συνταξιοδοτικές παροχές, για παράδειγμα κύρια και επικουρική ή δύο κύριες συντάξεις από διαφορετική ασφαλιστική αιτία.
Για τη φορολογία εισοδήματος ενδιαφέρει το άθροισμα των φορολογητέων ποσών των συντάξεων μέσα στο έτος. Κατά τη διάρκεια του έτους, όμως, πραγματοποιούνται παρακρατήσεις φόρου στις επιμέρους πληρωμές. Ο e-ΕΦΚΑ, για παράδειγμα, εμφανίζει χωριστές παρακρατήσεις φόρου σε κύρια και επικουρική σύνταξη.
Η τελική εικόνα προκύπτει με τη φορολογική δήλωση, όταν συγκεντρώνονται τα ποσά που έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ και συγκρίνονται ο φόρος που αναλογεί στο ετήσιο εισόδημα με όσα έχουν ήδη παρακρατηθεί.
Γιατί μπορεί να βγει χρεωστικό εκκαθαριστικό
Ένα χρεωστικό εκκαθαριστικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έγινε λάθος στην πληρωμή της σύνταξης. Μπορεί απλώς ο συνολικός φόρος που αναλογεί στο ετήσιο εισόδημα να είναι μεγαλύτερος από τον φόρο που παρακρατήθηκε μέσα στη χρονιά.
Αυτό μπορεί να συμβεί ευκολότερα όταν υπάρχουν περισσότερες πηγές εισοδήματος, μεταβολές στο ύψος των συντάξεων κατά τη διάρκεια του έτους ή ποσά για τα οποία η παρακράτηση δεν κάλυψε τελικά το σύνολο της φορολογικής υποχρέωσης.
Στην εκκαθάριση της δήλωσης συνυπολογίζονται τα στοιχεία που έχουν αποσταλεί στην ΑΑΔΕ, ενώ για μισθωτούς και συνταξιούχους οι δηλώσεις είναι σε μεγάλο βαθμό προσυμπληρωμένες και υπάρχει δυνατότητα προεκκαθάρισης του φόρου.
Αν, για παράδειγμα, από την ετήσια εκκαθάριση προκύψει συνολικός φόρος 2.000 ευρώ αλλά μέσα στη χρονιά έχουν παρακρατηθεί 1.700 ευρώ, ο συνταξιούχος θα κληθεί να καταβάλει τη διαφορά των 300 ευρώ. Αντίστροφα, εάν έχουν παρακρατηθεί περισσότερα, μπορεί να προκύψει επιστροφή.
Δεν είναι όλες οι κρατήσεις φόρος
Ένα σημείο που συχνά προκαλεί σύγχυση είναι η διαφορά ανάμεσα στον φόρο και στις υπόλοιπες κρατήσεις της σύνταξης.
Το ποσό που εμφανίζεται ως μικτή σύνταξη μειώνεται από διάφορες νόμιμες κρατήσεις πριν καταλήξει στον τραπεζικό λογαριασμό. Ο φόρος εισοδήματος αποτελεί μόνο μία από αυτές. Επομένως, η διαφορά μεταξύ μικτού και καθαρού ποσού δεν πρέπει να θεωρείται εξ ολοκλήρου φορολογική επιβάρυνση.
Ο συνταξιούχος μπορεί μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του e-ΕΦΚΑ να βλέπει τα μηνιαία και ετήσια ενημερωτικά σημειώματα της σύνταξής του, όπου αποτυπώνονται οι σχετικές κρατήσεις.
Ο έλεγχος πριν από τη δήλωση
Ιδιαίτερα όσοι εισπράττουν δύο ή περισσότερες συντάξεις είναι χρήσιμο να ελέγχουν τις ετήσιες βεβαιώσεις αποδοχών και τα προσυμπληρωμένα στοιχεία της δήλωσης. Το κρίσιμο είναι να συγκριθούν το συνολικό φορολογητέο ποσό και ο φόρος που έχει ήδη παρακρατηθεί.
Έτσι εξηγείται γιατί δύο συνταξιούχοι που λαμβάνουν παρόμοια καθαρά ποσά κάθε μήνα μπορεί να έχουν διαφορετικό αποτέλεσμα στην Εφορία: διαφορετικό συνολικό εισόδημα, διαφορετικές παρακρατήσεις και διαφορετικές οικογενειακές ή φορολογικές συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν είτε σε μηδενικό αποτέλεσμα είτε σε επιστροφή είτε σε χρεωστικό εκκαθαριστικό.
- 10 λεπτά πριν Μητσοτάκης: Πρώτη προτεραιότητα το κόστος ζωής – Τι είπε για ενέργεια και εισόδημα
- 33 λεπτά πριν Κακοκαιρία στην Εύβοια: Δύο άτομα εγκλωβίστηκαν σε όχημα στα Πολιτικά – Επέμβαση της Πυροσβεστικής
- 42 λεπτά πριν ΔΕΔΔΗΕ: Προσλήψεις εκτός ΑΣΕΠ σε τέσσερις πόλεις για 15 ειδικότητες
