Καρκίνος του παγκρέατος: Νέα εξέταση αίματος εντοπίζει το 87% των πρώιμων περιστατικών
Μια νέα εξέταση αίματος δημιουργεί προσδοκίες για την έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του παγκρέατος, μιας νόσου που συνήθως διαγιγνώσκεται όταν έχει ήδη προχωρήσει.
Η υγρή βιοψία με την ονομασία PANXEON εντόπισε σωστά το 87% των περιστατικών καρκίνου του παγκρέατος στα στάδια 1 και 2, σύμφωνα με διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine.
Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής επιστήμονες του City of Hope στις Ηνωμένες Πολιτείες, αξιολόγησε την εξέταση σε 1.785 άτομα από τέσσερις χώρες.
Αν και τα αποτελέσματα κρίνονται ενθαρρυντικά, το τεστ παραμένει υπό κλινική αξιολόγηση και δεν αποτελεί ακόμη καθιερωμένη εξέταση προληπτικού ελέγχου.
Γιατί η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη
Ο καρκίνος του παγκρέατος παραμένει ένας από τους δυσκολότερους καρκίνους ως προς τη διάγνωση και τη θεραπεία.
Στα αρχικά στάδια μπορεί να μην προκαλεί σαφή συμπτώματα. Έτσι, πολλοί ασθενείς μαθαίνουν ότι πάσχουν από τη νόσο όταν ο όγκος έχει ήδη εξαπλωθεί ή όταν η χειρουργική αφαίρεσή του δεν είναι πλέον δυνατή.
Η πενταετής επιβίωση παραμένει ιδιαίτερα χαμηλή, περίπου στο 14%. Ωστόσο, όταν οι γιατροί εντοπίζουν τη νόσο νωρίς, πριν από την εξάπλωσή της, αυξάνονται οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Σε αυτό ακριβώς το διαγνωστικό κενό επιχειρεί να απαντήσει η νέα εξέταση.
Πώς λειτουργεί το PANXEON
Το PANXEON αναλύει ένα δείγμα αίματος και αναζητά τρεις διαφορετικές ενδείξεις που συνδέονται με τον καρκίνο του παγκρέατος:
- Κυκλοφορούντα microRNA
- Εξωσωματικά microRNA
- Την πρωτεΐνη CA19-9
Τα microRNA είναι μικρά μόρια που συμμετέχουν στη ρύθμιση της λειτουργίας των γονιδίων. Οι αλλαγές στα επίπεδά τους μπορεί να λειτουργήσουν ως ένδειξη παρουσίας καρκινικών ή προκαρκινικών κυττάρων.
Στη συνέχεια, ένας αλγόριθμος Τεχνητής Νοημοσύνης συνδυάζει τις τρεις μετρήσεις και υπολογίζει μία συνολική βαθμολογία κινδύνου.
Το αποτέλεσμα δεν επιβεβαιώνει από μόνο του τη διάγνωση. Μπορεί, όμως, να βοηθήσει τους γιατρούς να αποφασίσουν ποιοι ασθενείς χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο με απεικονιστικές ή άλλες εξετάσεις.
Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές δοκίμασαν την υγρή βιοψία σε διαφορετικούς πληθυσμούς και κλινικά περιβάλλοντα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ασία.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα:
- Το PANXEON εντόπισε το 87% των καρκίνων στα στάδια 1 και 2
- Το ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων έφτασε το 3% στις ομάδες χαμηλού κινδύνου
- Στις ομάδες υψηλού κινδύνου, τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα ανήλθαν στο 16%
- Η εξέταση εντόπισε υψηλού βαθμού δυσπλασία σε ποσοστό άνω του 64%
Η υψηλού βαθμού δυσπλασία αποτελεί προχωρημένη προκαρκινική αλλοίωση και συχνά περιγράφεται ως «στάδιο 0». Σε αυτή τη φάση τα κύτταρα παρουσιάζουν επικίνδυνες μεταβολές, χωρίς όμως να έχει αναπτυχθεί ακόμη διηθητικός καρκίνος.
Τι σημαίνει το ποσοστό 87%
Το 87% αφορά την ευαισθησία της εξέτασης, δηλαδή την ικανότητά της να εντοπίζει σωστά ασθενείς που έχουν καρκίνο στα πρώιμα στάδια.
Δεν σημαίνει ότι όποιος λάβει θετικό αποτέλεσμα έχει 87% πιθανότητα να πάσχει από καρκίνο. Η πραγματική πιθανότητα εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως:
- Τη συχνότητα της νόσου στον πληθυσμό
- Το οικογενειακό ιστορικό
- Την ηλικία
- Την ύπαρξη παγκρεατικών κύστεων
- Το ιστορικό χρόνιας παγκρεατίτιδας
- Άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου
Γι’ αυτό και ένα θετικό αποτέλεσμα χρειάζεται πάντοτε επιβεβαίωση με πρόσθετες διαγνωστικές εξετάσεις.
Ελπίδες για ασθενείς με παγκρεατικές κύστεις
Η δυνατότητα εντοπισμού υψηλού βαθμού δυσπλασίας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για ανθρώπους που έχουν κύστεις στο πάγκρεας.
Δεν εξελίσσονται όλες οι παγκρεατικές κύστεις σε καρκίνο. Ωστόσο, οι γιατροί δυσκολεύονται ορισμένες φορές να ξεχωρίσουν ποιες αλλοιώσεις χρειάζονται απλή παρακολούθηση και ποιες απαιτούν άμεση παρέμβαση.
Ένα αξιόπιστο αιματολογικό τεστ θα μπορούσε να προσθέσει μια ακόμη πληροφορία στη διαδικασία αξιολόγησης και να περιορίσει τόσο τις άσκοπες επεμβάσεις όσο και τον κίνδυνο καθυστερημένης διάγνωσης.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
- 1 ώρα πριν Καρκίνος του παγκρέατος: Νέα εξέταση αίματος εντοπίζει το 87% των πρώιμων περιστατικών
- 3 ώρες πριν Νέα ανακάλυψη για τον εγκέφαλο: Έχει δύο διαφορετικές εξελικτικές «ρίζες»
- 19/09/2026 00:20 Συντάξεις 2027: Αυξήσεις έως 33 ευρώ τον μήνα – Συνολικό όφελος έως 772 ευρώ με το επίδομα των 400 ευρώ
