Πρώτη δουλειά; Τι πρέπει να προσέξει ο κάθε νέος
Σύμβαση, ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, MyErgani, πρόσληψη μέσω κινητού, ΕΦΚΑ, ένσημα, κλαδική σύμβαση, μεικτές αποδοχές, εργατικές εισφορές, άδεια και επίδομα αδείας: ο πρακτικός οδηγός για την πρώτη εργασία
Η πρώτη δουλειά ξεκινά συνήθως με μία βασική ερώτηση: «Πόσα θα παίρνω;».
Η ερώτηση είναι λογική. Ο πρώτος μισθός είναι το πρώτο πρακτικό σημείο επαφής ενός νέου ανθρώπου με την αγορά εργασίας. Όμως το ποσό που ακούστηκε στη συνέντευξη δεν αρκεί από μόνο του.
Ο μισθός εξαρτάται από τη σύμβαση, το δηλωμένο ωράριο, το είδος απασχόλησης, τις κρατήσεις, την ασφάλιση, την ειδικότητα, τις άδειες, το επίδομα αδείας, την πιθανή εφαρμογή κλαδικής σύμβασης και τον τρόπο με τον οποίο έχει δηλωθεί η εργασία στο ΕΡΓΑΝΗ.
Στην πρώτη εργασία οι διαφορές φαίνονται συνήθως λίγο αργότερα. Στον πρώτο μισθό. Στα πρώτα ένσημα. Στην πρώτη αλλαγή βάρδιας. Στην πρώτη φορά που το τετράωρο γίνεται πεντάωρο. Στην πρώτη άδεια που ζητά ο εργαζόμενος.
Ο νέος εργαζόμενος δεν χρειάζεται να γνωρίζει όλη την εργατική νομοθεσία. Χρειάζεται όμως να ξέρει τα βασικά σημεία που επηρεάζουν άμεσα την αμοιβή, τον χρόνο εργασίας, την ασφάλιση και τα πρώτα του δικαιώματα.
Η πρόσληψη πρέπει να δηλωθεί πριν από την έναρξη εργασίας
Το πρώτο σημείο ελέγχου είναι η δήλωση της πρόσληψης.
Η αναγγελία πρόσληψης υποβάλλεται στο ΕΡΓΑΝΗ το αργότερο έως την ίδια ημέρα της πρόσληψης και πάντως πριν ο εργαζόμενος αναλάβει υπηρεσία.
Αυτό σημαίνει ότι ο νέος δεν πρέπει να ξεκινά εργασία μόνο με προφορική συνεννόηση. Πρέπει να γνωρίζει ποιος είναι ο εργοδότης, ποια θέση αναλαμβάνει, ποια ημέρα ξεκινά, ποιο ωράριο δηλώνεται και με ποιο καθεστώς απασχόλησης προσλαμβάνεται.
Η πρόσληψη είναι το πρώτο επίσημο σημείο αποτύπωσης της εργασιακής σχέσης. Από εκεί ξεκινά ο έλεγχος για τον μισθό, το ωράριο, την ασφάλιση και τα βασικά εργασιακά δικαιώματα.
Τι είναι το ΕΡΓΑΝΗ και γιατί αφορά τον εργαζόμενο
Το ΕΡΓΑΝΗ είναι το πληροφοριακό σύστημα στο οποίο δηλώνονται βασικά στοιχεία της εργασιακής σχέσης.
Εκεί υποβάλλεται η αναγγελία πρόσληψης και αποτυπώνονται στοιχεία που αφορούν τον εργαζόμενο, τον εργοδότη, τη μορφή απασχόλησης και την οργάνωση του χρόνου εργασίας.
Για τον νέο εργαζόμενο, το ΕΡΓΑΝΗ δεν αφορά μόνο το λογιστήριο ή τον εργοδότη. Είναι το σημείο στο οποίο φαίνεται αν η εργασία έχει δηλωθεί και με ποιους βασικούς όρους.
Το πρακτικό ερώτημα είναι απλό: έχει δηλωθεί η πρόσληψη και τι ακριβώς έχει δηλωθεί;
Τι δείχνει το MyErgani στον εργαζόμενο
Το MyErgani είναι η ψηφιακή εφαρμογή μέσω της οποίας ο εργαζόμενος μπορεί να βλέπει στοιχεία που έχουν δηλωθεί για την απασχόλησή του.
Μέσα από την εφαρμογή μπορεί να έχει εικόνα για εργασιακές σχέσεις, εργοδότες, δηλώσεις που έχουν υποβληθεί και στοιχεία που αφορούν την εργασία του.
Ανάλογα με τη διαδικασία που εφαρμόζεται, μπορεί επίσης να υπάρχει ψηφιακή αποδοχή ή απόρριψη στοιχείων που αφορούν τους όρους εργασίας.
Για έναν νέο εργαζόμενο, το βασικό δεν είναι να γνωρίζει τεχνικές λεπτομέρειες. Είναι να ξέρει ότι υπάρχει τρόπος να βλέπει τι έχει δηλωθεί για τη δουλειά του.
Νέα πρόσληψη μέσω κινητού για επείγουσες ανάγκες
Η ψηφιοποίηση της πρόσληψης προχωρά και σε νέα διαδικασία μέσω κινητού τηλεφώνου.
Η νέα «Ψηφιακή Αναγγελία Πρόσληψης για Κάλυψη Επειγουσών Αναγκών» γίνεται μέσω της εφαρμογής Ergani app για εργοδότες και της εφαρμογής myErgani app για εργαζόμενους.
Η διαδικασία αφορά προσλήψεις για κάλυψη επειγουσών αναγκών, με ταχεία σύναψη σύμβασης διάρκειας έως δύο ημερών. Μπορεί να ενδιαφέρει νέους που καλούνται να εργαστούν έκτακτα σε εστίαση, τουρισμό, εκδηλώσεις, λιανεμπόριο ή άλλες επιχειρήσεις με άμεσες ανάγκες προσωπικού.
Ο εργοδότης καταχωρίζει μέσω Ergani app βασικά στοιχεία, όπως ειδικότητα, ημέρες και ώρες εργασίας, αμοιβή και ασφάλιση. Ο εργαζόμενος ειδοποιείται μέσω myErgani app, βλέπει τους όρους και, εφόσον συμφωνεί, τους αποδέχεται ψηφιακά.
Με την οριστικοποίηση της διαδικασίας ενημερώνεται το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Η ενιαία δήλωση καλύπτει την έναρξη εργασίας, τη δήλωση οργάνωσης χρόνου εργασίας και τη λήξη της σύμβασης ορισμένου χρόνου.
Το βασικό σημείο για τον εργαζόμενο είναι ότι ακόμη και σε έκτακτη εργασία λίγων ημερών πρέπει να υπάρχει ψηφιακή αποτύπωση. Η ταχύτητα της διαδικασίας δεν σημαίνει εργασία χωρίς δηλωμένους όρους.
Αγγελίες για εργασία – Πηγή Φωτογραφίας: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI
Πλήρης απασχόληση: O βασικός κανόνας
Πλήρης απασχόληση σημαίνει ότι ο εργαζόμενος απασχολείται με το πλήρες ωράριο που ισχύει για τη συγκεκριμένη θέση και επιχείρηση.
Συνήθως μιλάμε για σταθερό εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας, με συγκεκριμένες ημέρες και ώρες. Ο μισθός, η άδεια και η ασφάλιση υπολογίζονται με βάση αυτό το καθεστώς εργασίας.
Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που απασχολείται καθημερινά με πλήρες ημερήσιο ωράριο σε πενθήμερη εργασία βρίσκεται σε διαφορετική βάση από κάποιον που εργάζεται τέσσερις ώρες την ημέρα ή λίγες ημέρες την εβδομάδα.
Σε πλήρη απασχόληση, όταν πρόκειται για υπάλληλο με μισθό και εργασία ολόκληρο τον μήνα, η ασφαλιστική εικόνα συνδέεται κατά κανόνα με 25 ημέρες ασφάλισης τον μήνα.
Γι’ αυτό ο νέος πρέπει να ξέρει από την αρχή αν προσλαμβάνεται με πλήρη απασχόληση ή με άλλη μορφή εργασίας.
Μερική απασχόληση: Mειωμένες ώρες και σωστή αποτύπωση
Μερική απασχόληση υπάρχει όταν ο εργαζόμενος εργάζεται λιγότερες ώρες από το πλήρες ωράριο.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει τετράωρο, πεντάωρο ή άλλο μειωμένο ημερήσιο ή εβδομαδιαίο πρόγραμμα, ανάλογα με τη συμφωνία και τη νόμιμη αποτύπωση της εργασίας.
Η μερική απασχόληση επηρεάζει τον μισθό, την ασφάλιση, την άδεια και τις πρόσθετες ώρες. Δεν αρκεί λοιπόν να ακούσει ο νέος ότι «είναι τετράωρο». Πρέπει να δει αν το τετράωρο έχει δηλωθεί σωστά, ποιες ημέρες εργάζεται, ποιες ώρες εργάζεται και πώς υπολογίζονται οι αποδοχές του.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις ημέρες ασφάλισης. Ένας εργαζόμενος που απασχολείται πενθήμερο με τετράωρο δεν πρέπει να θεωρεί αυτονόητα ότι η ασφαλιστική απεικόνιση θα είναι ίδια με την πλήρη απασχόληση.
Στην ασφαλιστική πρακτική του πρώην ΙΚΑ και του e-ΕΦΚΑ, σε παραδείγματα πενθήμερης μερικής απασχόλησης 20 ωρών την εβδομάδα, εμφανίζονται 22 ημέρες ασφάλισης. Το σημείο αυτό θέλει έλεγχο, γιατί έχει απασχολήσει την πράξη και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με γενικές παραδοχές.
Αν στην πράξη το τετράωρο γίνεται συχνά πεντάωρο ή εξάωρο, τότε πρέπει να ελεγχθεί αν υπάρχει πρόσθετη εργασία, αν έχει αποτυπωθεί σωστά και αν έχει αμειφθεί σωστά.
Εκ περιτροπής εργασία: Λιγότερες ημέρες με πλήρες ημερήσιο ωράριο
Η εκ περιτροπής εργασία δεν είναι το ίδιο με τη μερική απασχόληση.
Στη μερική απασχόληση ο εργαζόμενος συνήθως εργάζεται λιγότερες ώρες μέσα στην ημέρα. Στην εκ περιτροπής εργασία, η βασική λογική είναι διαφορετική: ο εργαζόμενος μπορεί να εργάζεται με πλήρες ημερήσιο ωράριο, αλλά λιγότερες ημέρες την εβδομάδα, λιγότερες εβδομάδες τον μήνα ή λιγότερους μήνες τον χρόνο.
Για παράδειγμα, άλλο είναι να εργάζεται κάποιος κάθε ημέρα τέσσερις ώρες και άλλο να εργάζεται τρεις ημέρες την εβδομάδα με πλήρες ημερήσιο ωράριο.
Στην εκ περιτροπής απασχόληση, οι ημέρες ασφάλισης συνδέονται με τις ημέρες απασχόλησης μέσα στον μήνα και το εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Αν η εργασία παρέχεται μία ή δύο ημέρες την εβδομάδα, ο έλεγχος γίνεται με βάση τις πραγματικές ημέρες εργασίας. Αν η απασχόληση είναι τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα, μπορεί να αναγνωρίζεται επιπλέον ασφαλιστέα ημέρα ανά εβδομάδα, σύμφωνα με τους κανόνες ασφαλιστικής απεικόνισης.
Η διαφορά έχει σημασία για τον μισθό, τα ένσημα, την άδεια, την οργάνωση του χρόνου εργασίας και τον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται η απασχόληση.
ΑΤΜ Εθνικής Τράπεζας – Πηγή Φωτογραφίας: ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ EUROKNISSI
Πρακτική άσκηση και ειδικά προγράμματα απασχόλησης
Δεν είναι κάθε πρώτη εργασιακή εμπειρία απλή πρόσληψη με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας.
Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει πρακτική άσκηση, μαθητεία ή ειδικό πρόγραμμα απασχόλησης. Αυτές οι περιπτώσεις έχουν δικούς τους κανόνες, διαφορετικές διαδικασίες και διαφορετική αντιμετώπιση ως προς την αμοιβή, την ασφάλιση και τη διάρκεια.
Ο νέος πρέπει να γνωρίζει αν βρίσκεται σε κανονική πρόσληψη, σε πρακτική άσκηση ή σε πρόγραμμα. Η διαφορά επηρεάζει τι δικαιούται, πώς ασφαλίζεται και ποια διαδικασία πρέπει να έχει ακολουθηθεί.
Η ερώτηση που πρέπει να κάνει είναι απλή: «Με ποια μορφή απασχόλησης ξεκινάω και πού φαίνεται αυτό;».
Κλαδική σύμβαση: Έλεγχος πριν από τον πρώτο μισθό
Η κλαδική σύμβαση είναι συλλογική ρύθμιση που μπορεί να αφορά συγκεκριμένο κλάδο εργασίας.
Όταν ισχύει και δεσμεύει, μπορεί να επηρεάσει τον μισθό, το ημερομίσθιο, τα επιδόματα, την ειδικότητα, το ωράριο, τις αργίες, τις προσαυξήσεις και άλλους όρους εργασίας.
Αυτό έχει μεγάλη σημασία σε χώρους όπως η εστίαση, ο τουρισμός, τα ξενοδοχεία, το λιανεμπόριο, τα φροντιστήρια και άλλοι κλάδοι όπου μπορεί να υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις.
Ο νέος δεν πρέπει να μένει μόνο στην ερώτηση «ποιος είναι ο κατώτατος μισθός». Πρέπει να εξετάζεται αν για τη συγκεκριμένη θέση και τον συγκεκριμένο κλάδο υπάρχει συλλογική ρύθμιση που αλλάζει την εικόνα.
Πώς προκύπτει ο καθαρός μισθός από τον μεικτό
Το ποσό που ακούει ένας νέος στη συνέντευξη πρέπει πάντα να διευκρινίζεται.
Μεικτός μισθός είναι το ποσό πριν από τις κρατήσεις. Καθαρός μισθός είναι το ποσό που τελικά καταβάλλεται στον τραπεζικό λογαριασμό του εργαζόμενου.
Τα δύο ποσά δεν πρέπει να συγχέονται. Ο καθαρός μισθός προκύπτει από τις μεικτές αποδοχές, αφού αφαιρεθούν οι εργατικές ασφαλιστικές εισφορές και, όπου προκύπτει, η παρακράτηση φόρου μισθωτών υπηρεσιών.
Η εργατική εισφορά είναι το μέρος των ασφαλιστικών εισφορών που βαρύνει τον εργαζόμενο και παρακρατείται από τον μεικτό μισθό. Δεν πρέπει να συγχέεται με την εργοδοτική εισφορά, η οποία βαρύνει τον εργοδότη και δεν αφαιρείται από τον μισθό του εργαζόμενου.
Γι’ αυτό ο νέος πρέπει να ρωτά καθαρά: το ποσό που συμφωνείται είναι μεικτό ή καθαρό; Αφορά πλήρη απασχόληση ή μειωμένο ωράριο; Υπολογίζεται με μηνιαίο μισθό ή με ημερομίσθιο; Υπάρχει κλαδική σύμβαση; Υπάρχει ειδικό καθεστώς ή επιδότηση που επηρεάζει την εργατική εισφορά;
Από 1η Απριλίου 2026, ο νομοθετημένος κατώτατος μισθός για πλήρη απασχόληση είναι 920 ευρώ και το κατώτατο ημερομίσθιο 41,09 ευρώ. Αυτά είναι μεικτά ποσά. Το καθαρό ποσό προκύπτει μετά τις εργατικές κρατήσεις και τη φορολογική παρακράτηση, εφόσον υπάρχει.
Επιδότηση εργατικής εισφοράς: Σημείο που επηρεάζει τον καθαρό μισθό
Η επιδότηση εργατικής εισφοράς είναι σημείο που συχνά δεν ελέγχεται όσο πρέπει στη μισθοδοσία.
Δεν πρόκειται για ξεχωριστό επίδομα που καταβάλλεται με άλλη διαδικασία. Στην πράξη επηρεάζει τον καθαρό μισθό, γιατί για όσους εργαζόμενους πληρούν τις προϋποθέσεις δεν γίνεται παρακράτηση της εργατικής εισφοράς για τον κλάδο σύνταξης, στο μέρος που καλύπτεται από το μέτρο.
Το μέτρο αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες χαμηλόμισθων εργαζόμενων που ασφαλίζονται στον e-ΕΦΚΑ, βάσει του κανονισμού του πρώην ΙΚΑ, για τον κλάδο σύνταξης και αμείβονται με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό ή το κατώτατο ημερομίσθιο, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Για υπαλλήλους, βασική προϋπόθεση είναι η πλήρης απασχόληση, τουλάχιστον 25 ημέρες εργασίας τον μήνα, με εξαίρεση τους μήνες πρόσληψης και απόλυσης, και αμοιβή με τον εκάστοτε κατώτατο μισθό. Για ημερομίσθιους, εξετάζεται η αμοιβή με το πλήρες κατώτατο ημερομίσθιο του ανειδίκευτου εργάτη.
Το ποσό της επιδότησης υπολογίζεται με βάση το ποσοστό της εργατικής εισφοράς του κλάδου σύνταξης, σήμερα 6,67%, επί των κατώτατων αποδοχών, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη προσαυξήσεις από προϋπηρεσία, οικογενειακά επιδόματα ή άλλα επιδόματα. Αν η επιδότηση δεν εφαρμοστεί ενώ ο εργαζόμενος τη δικαιούται, ο καθαρός μισθός μπορεί να εμφανιστεί χαμηλότερος.
Το σημείο χρειάζεται προσοχή, γιατί δεν υπάγονται όλοι οι εργαζόμενοι στο μέτρο. Υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως εργαζόμενοι των οποίων οι αποδοχές καθορίζονται από κλαδικές ή άλλες συλλογικές συμβάσεις, συνταξιούχοι εργαζόμενοι, οικοδομοτεχνικές εργασίες, κατηγορίες με τεκμαρτά ημερομίσθια και ειδικές περιπτώσεις ασφάλισης.
Για τον νέο εργαζόμενο το πρακτικό ερώτημα είναι σαφές: αν αμείβεται με τον κατώτατο μισθό ή το κατώτατο ημερομίσθιο, πρέπει να ρωτήσει αν δικαιούται επιδότηση εργατικής εισφοράς και να ελέγξει αν έχει περαστεί σωστά στη μισθοδοσία.
Αν πληροί τις προϋποθέσεις και το μέτρο δεν εφαρμόζεται, μπορεί να χάνει χρήματα από το καθαρό ποσό που τελικά λαμβάνει.
Το δηλωμένο ωράριο πρέπει να συμφωνεί με την πραγματική εργασία
Το δηλωμένο ωράριο είναι από τα βασικά σημεία ελέγχου.
Αν ο εργαζόμενος έχει δηλωθεί για συγκεκριμένες ώρες, η πραγματική εργασία πρέπει να συμφωνεί με αυτή την εικόνα. Αν υπάρχει σταθερή απόκλιση, πρέπει να εξετάζεται αν έχει γίνει σωστή δήλωση και σωστή μισθολογική αντιμετώπιση.
Για παράδειγμα, αν ένας νέος έχει δηλωθεί 10:00 με 14:00, αλλά εργάζεται συστηματικά έως τις 15:00 ή τις 16:00, αυτό επηρεάζει την αμοιβή, τις πρόσθετες ώρες και την οργάνωση του χρόνου εργασίας.
Το ωράριο δεν είναι απλώς πρόγραμμα. Συνδέεται με τον μισθό, την ασφάλιση και τον έλεγχο της εργασιακής σχέσης.
Σερβιτόρα – Πηγή Φωτογραφίας: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI
Ένσημα και ημέρες ασφάλισης: Τι πρέπει να ελέγχει ο εργαζόμενος
Τα ένσημα είναι η ασφαλιστική εικόνα του εργαζόμενου.
Μέσα από τον Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ, ο ασφαλισμένος μπορεί να παρακολουθεί ημέρες εργασίας, εργοδότη, κλάδους ασφάλισης και αποδοχές.
Για έναν νέο εργαζόμενο, το σημείο αυτό έχει πρακτική αξία. Τα ένσημα επηρεάζουν ασφαλιστική ικανότητα, επιδόματα, μελλοντικά δικαιώματα και συνολικά την ασφαλιστική του πορεία.
Στην πλήρη απασχόληση, όταν πρόκειται για υπάλληλο με μισθό και εργασία ολόκληρο τον μήνα, οι ημέρες ασφάλισης εμφανίζονται κατά κανόνα ως 25 τον μήνα.
Στη μερική απασχόληση, τα πράγματα χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή. Ένας εργαζόμενος που απασχολείται με πενθήμερο τετράωρο δεν πρέπει να θεωρεί αυτονόητα ότι θα εμφανιστούν 25 ημέρες ασφάλισης. Στην ασφαλιστική απεικόνιση που χρησιμοποιείται στην πράξη, για πενθήμερη μερική απασχόληση 20 ωρών την εβδομάδα συναντάται παράδειγμα με 22 ημέρες ασφάλισης.
Το σημείο αυτό είναι κρίσιμο, γιατί πολλοί νέοι θεωρούν ότι «εργάζομαι κάθε εργάσιμη ημέρα, άρα έχω πάντα 25 ένσημα». Στην πράξη, η ασφαλιστική απεικόνιση εξαρτάται από το καθεστώς απασχόλησης, το ημερήσιο ωράριο, τις ημέρες εργασίας, τις αποδοχές και τον τρόπο υπολογισμού που εφαρμόζεται.
Παράλληλα, το ζήτημα των ημερών ασφάλισης στη μερική απασχόληση έχει απασχολήσει την πράξη και έχουν αναπτυχθεί διαφορετικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις σε ειδικές περιπτώσεις. Γι’ αυτό δεν πρέπει να βγαίνει συμπέρασμα μόνο με έναν γενικό κανόνα, χωρίς έλεγχο των πραγματικών δεδομένων.
Στην εκ περιτροπής εργασία, επειδή ο εργαζόμενος απασχολείται με πλήρες ημερήσιο ωράριο αλλά λιγότερες ημέρες, οι ημέρες ασφάλισης συνδέονται κυρίως με τις ημέρες απασχόλησης μέσα στον μήνα και το εβδομαδιαίο πρόγραμμα. Όταν η εργασία παρέχεται μία ή δύο ημέρες την εβδομάδα, λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές ημέρες εργασίας. Όταν η απασχόληση είναι τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα, μπορεί να αναγνωρίζεται επιπλέον ασφαλιστέα ημέρα ανά εβδομάδα, σύμφωνα με τους κανόνες ασφαλιστικής απεικόνισης.
Το βασικό για τον εργαζόμενο είναι να μην ελέγχει μόνο αν πληρώθηκε. Πρέπει να ελέγχει και πόσες ημέρες ασφάλισης εμφανίστηκαν στον e-ΕΦΚΑ.
Αν υπάρχει απόκλιση ανάμεσα σε αυτό που εργάζεται, σε αυτό που πληρώνεται και σε αυτό που εμφανίζεται ασφαλιστικά, χρειάζεται άμεσος έλεγχος. Το θέμα των ημερών ασφάλισης στη μερική και στην εκ περιτροπής απασχόληση έχει τεχνικές λεπτομέρειες και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με γενικές παραδοχές.
Για τον νέο εργαζόμενο, η πρακτική ερώτηση είναι απλή: «Πόσες ημέρες ασφάλισης εμφανίστηκαν στον μήνα και συμφωνούν με το καθεστώς απασχόλησης που έχω;».
Κανονική άδεια: Πότε αρχίζει να υπολογίζεται
Η ετήσια κανονική άδεια με αποδοχές συνδέεται με τη σχέση εργασίας και υπολογίζεται από την έναρξη της απασχόλησης.
Στο πρώτο ημερολογιακό έτος, η άδεια χορηγείται αναλογικά. Για πλήρες έτος εργασίας, η βάση είναι 20 εργάσιμες ημέρες σε πενθήμερη εργασία και 24 εργάσιμες ημέρες σε εξαήμερη εργασία.
Αυτό σημαίνει ότι ο εργαζόμενος δεν χρειάζεται να περιμένει να περάσει μεγάλο διάστημα για να αρχίσει να δημιουργείται δικαίωμα άδειας. Το δικαίωμα υπολογίζεται αναλογικά από την αρχή.
Η άδεια συνδέεται και με αποδοχές.
Αποδοχές άδειας και επίδομα αδείας
Όταν ο εργαζόμενος λαμβάνει την κανονική του άδεια, δικαιούται τις αποδοχές που θα λάμβανε αν εργαζόταν.
Πέρα από τις αποδοχές άδειας, υπάρχει και το επίδομα αδείας. Το επίδομα αυτό υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές άδειας, με ανώτατο όριο τον μισό μισθό για όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό ή τα 13 ημερομίσθια για όσους αμείβονται με ημερομίσθιο.
Για έναν νέο εργαζόμενο, αυτό πρέπει να είναι γνωστό από την αρχή. Η άδεια αφορά ημέρες απουσίας από την εργασία, αλλά συνδέεται και με συγκεκριμένο μισθολογικό δικαίωμα.
Άδεια άνευ αποδοχών: Τι σημαίνει πρακτικά
Η άδεια άνευ αποδοχών είναι άδεια χωρίς καταβολή μισθού για το διάστημα που συμφωνείται.
Δεν δίνεται μονομερώς και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν απλή απουσία. Απαιτεί συμφωνία εργοδότη και εργαζόμενου και έχει συγκεκριμένη διαδικασία.
Κατά τη διάρκειά της, η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή και δεν οφείλονται ασφαλιστικές εισφορές για το διάστημα αυτό. Η σχετική συμφωνία αναρτάται στο ΕΡΓΑΝΗ και γνωστοποιείται στον e-ΕΦΚΑ.
Για έναν νέο εργαζόμενο, το βασικό είναι να γνωρίζει ότι η άδεια άνευ αποδοχών έχει συνέπειες σε μισθό και ασφάλιση και δεν πρέπει να συμφωνείται πρόχειρα.
Άδεια εξετάσεων: Τι πρέπει να ξέρει ένας νέος που σπουδάζει
Πολλοί νέοι εργαζόμενοι σπουδάζουν παράλληλα με την εργασία τους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει δικαίωμα άδειας για συμμετοχή σε εξετάσεις, πέρα από την κανονική άδεια, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η πρακτική σημασία είναι μεγάλη. Ο νέος δεν πρέπει να θεωρεί ότι οι εξετάσεις του είναι αποκλειστικά προσωπικό ζήτημα χωρίς καμία εργασιακή πρόβλεψη.
Πρέπει να ενημερώνεται έγκαιρα, να γνωρίζει τι ισχύει για την περίπτωσή του και να απευθύνεται στον εργοδότη με σαφές αίτημα.
Πρόσθετη εργασία στη μερική απασχόληση
Στη μερική απασχόληση, οι ώρες πέρα από το συμφωνημένο ωράριο δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται αόριστα.
Αν ο εργαζόμενος έχει συμφωνήσει να εργάζεται τέσσερις ώρες και απασχολείται επιπλέον, οι επιπλέον ώρες μπορεί να αποτελούν πρόσθετη εργασία και να αμείβονται με προσαύξηση 12%, όταν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Παράδειγμα: ένας εργαζόμενος έχει δηλωθεί 10:00 με 14:00. Αν χρειαστεί να εργαστεί έως τις 15:00, η επιπλέον ώρα πρέπει να ελεγχθεί αν έχει δηλωθεί σωστά και αν έχει αμειφθεί σωστά.
Το σημαντικότερο σημείο είναι η συστηματικότητα. Αν η επιπλέον ώρα επαναλαμβάνεται συχνά, τότε πρέπει να ελεγχθεί συνολικά η σύμβαση, το ωράριο και η μισθοδοσία.
Παλαιότερη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη» – Πηγή Φωτογραφίας: EUROKINISSI-ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ
Δοκιμαστική περίοδος: Τι ισχύει στην πράξη
Η πρώτη δουλειά συχνά ξεκινά με τη φράση «δοκιμαστικά».
Η δοκιμαστική περίοδος δεν σημαίνει εργασία χωρίς κανόνες. Δεν σημαίνει αδήλωτη εργασία, απροσδιόριστο ωράριο ή ασαφή αμοιβή.
Ακόμη και όταν ο εργοδότης θέλει να δει αν ο εργαζόμενος ταιριάζει στη θέση, πρέπει να υπάρχουν βασικοί όροι: ποιος είναι ο εργοδότης, ποιο είναι το αντικείμενο, ποιο είναι το ωράριο, ποια είναι η αμοιβή και με ποιο καθεστώς έχει δηλωθεί η εργασία.
Η δοκιμή αφορά την αξιολόγηση της συνεργασίας. Δεν καταργεί την υποχρέωση καθαρής εργασιακής αποτύπωσης.
Διάλειμμα: Πότε χορηγείται και τι σημαίνει
Το διάλειμμα αφορά τον ημερήσιο χρόνο εργασίας.
Όταν η ημερήσια εργασία υπερβαίνει τις τέσσερις συνεχόμενες ώρες, χορηγείται διάλειμμα τουλάχιστον 15 και έως 30 λεπτών.
Ο χρόνος του διαλείμματος δεν αποτελεί χρόνο εργασίας και δεν πρέπει να τοποθετείται στην αρχή ή στο τέλος της βάρδιας για να εμφανίζεται διαφορετική εικόνα του ωραρίου.
Αυτό αφορά πολλούς νέους που εργάζονται σε καταστήματα, καφέ, εστίαση, γραφεία, τηλεφωνικά κέντρα ή άλλες θέσεις με συνεχόμενη ημερήσια απασχόληση.
Ποια στοιχεία πρέπει να κρατά ο εργαζόμενος
Κάθε νέος που ξεκινά εργασία πρέπει να κρατά συγκεντρωμένα τα βασικά στοιχεία της εργασιακής του σχέσης.
Τη σύμβαση ή την ενημέρωση όρων εργασίας. Τα στοιχεία του εργοδότη. Το συμφωνημένο και δηλωμένο ωράριο. Τον τρόπο πληρωμής. Την ανάλυση μισθοδοσίας. Την πρόσβαση στο MyErgani. Τον έλεγχο στον Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ. Την εικόνα για την άδεια, τις αποδοχές άδειας και το επίδομα αδείας.
Πρέπει επίσης να γνωρίζει αν υπάρχει κλαδική ή άλλη συλλογική ρύθμιση που επηρεάζει τη θέση εργασίας.
Αν αλλάξουν ημέρες ή ώρες εργασίας, πρέπει να ελέγχει αν η αλλαγή αποτυπώθηκε. Αν εργάζεται μερικώς και μένει συχνά παραπάνω, πρέπει να ελέγχει αν οι πρόσθετες ώρες αντιμετωπίζονται σωστά. Αν αμείβεται με κατώτατο μισθό ή ημερομίσθιο, πρέπει να ελέγχει αν τίθεται θέμα επιδότησης εργατικής εισφοράς. Αν σπουδάζει, πρέπει να γνωρίζει τι μπορεί να ισχύει για άδεια εξετάσεων.
Τι πρέπει να ελέγξει πριν από τον πρώτο μισθό
Πριν φτάσει ο πρώτος μισθός, ο νέος εργαζόμενος πρέπει να έχει απαντήσει σε ορισμένα βασικά ερωτήματα.
Ποιος είναι ο εργοδότης; Έχει δηλωθεί η πρόσληψη; Ποια μορφή απασχόλησης έχει συμφωνηθεί; Το ωράριο είναι πλήρες, μερικό ή εκ περιτροπής; Το ποσό που συμφωνήθηκε είναι μεικτό ή καθαρό; Πώς προκύπτει ο καθαρός μισθός από τον μεικτό; Ποιες εργατικές εισφορές έχουν παρακρατηθεί; Υπάρχει δικαίωμα επιδότησης εργατικής εισφοράς; Υπάρχει κλαδική σύμβαση; Πού φαίνονται τα στοιχεία στο MyErgani; Πόσες ημέρες ασφάλισης εμφανίζονται στον e-ΕΦΚΑ; Συμφωνούν τα ένσημα με το δηλωμένο καθεστώς απασχόλησης; Τι ισχύει για άδεια, επίδομα αδείας και πρόσθετη εργασία;
Αν η εργασία αφορά επείγουσα ανάγκη λίγων ημερών, πρέπει επίσης να ελέγχει αν έχει γίνει η νέα ψηφιακή αναγγελία μέσω Ergani app και αν έχει αποδεχθεί τους όρους μέσω myErgani, όπου εφαρμόζεται η συγκεκριμένη διαδικασία.
Αυτά είναι τα βασικά σημεία που πρέπει να γνωρίζει κάθε νέος πριν πει το πρώτο «ναι».
Η πρώτη δουλειά απαιτεί απλή αλλά σωστή ενημέρωση. Όταν οι βασικοί όροι είναι καθαροί από την αρχή, μειώνονται οι παρεξηγήσεις και ο εργαζόμενος γνωρίζει πού στηρίζεται η πρώτη του εργασιακή εμπειρία.
- 24 λεπτά πριν e-ΕΦΚΑ: Επιστρέφονται 1,77 εκατ. ευρώ σε 491 εργαζόμενους συνταξιούχους
- 28 λεπτά πριν Οι νέες κάμερες θα σε καταγράψουν σε 6 φωτογραφίες – Πώς θα «έρχεται» το πρόστιμο
- 37 λεπτά πριν (upd) Φωτιά τώρα στη Μυτιλήνη – Μήνυμα από το 112 για εκκένωση
