Σύνταξη γονέων και συζύγων ατόμων με αναπηρία: Τα όρια ηλικίας το 2026

Ειδικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης εξακολουθούν να ισχύουν το 2026 για γονείς και συζύγους ατόμων με αναπηρία. Ωστόσο, η ύπαρξη πιστοποιημένου ποσοστού αναπηρίας δεν αρκεί από μόνη της, καθώς εξετάζονται ο χρόνος ασφάλισης, η ηλικία του ασφαλισμένου, η οικογενειακή κατάσταση και ο χρόνος κατά τον οποίο συμπληρώθηκαν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Για την πλειονότητα των ασφαλισμένων του ιδιωτικού τομέα και των πρώην Ταμείων που έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ, απαιτούνται πλέον 25 έτη πραγματικής ασφάλισης ή 7.500 ημέρες εργασίας και η συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας.

Ποιο ποσοστό αναπηρίας απαιτείται

Οι βασικές προϋποθέσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τη συγγενική σχέση:

• Για τον γονέα απαιτείται το παιδί να έχει ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%.
• Για τον σύζυγο απαιτείται ο άλλος σύζυγος να έχει ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 80%.
• Ο ασφαλισμένος γονέας ή σύζυγος πρέπει να διαθέτει 25 έτη πραγματικής ασφάλισης ή 7.500 ημέρες εργασίας.

Η σύνταξη αυτή χαρακτηρίζεται σύνταξη γήρατος με ειδικές προϋποθέσεις και όχι σύνταξη αναπηρίας του ίδιου του ασφαλισμένου.

Πότε η σύνταξη χορηγείται στα 62

Για όσους συμπληρώνουν τις 7.500 ημέρες ή την 25ετία από την 1η Ιανουαρίου 2022 και μετά, το όριο ηλικίας έχει διαμορφωθεί στα 62 έτη.

Το δικαίωμα συνταξιοδότησης γονέων και συζύγων ατόμων με αναπηρία δεν έχει καταργηθεί. Εξακολουθεί να ισχύει, αλλά για τις νέες θεμελιώσεις συνοδεύεται από την ηλικιακή προϋπόθεση των 62 ετών.

Για όσους συμπλήρωσαν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις από τις 19 Αυγούστου 2015 έως το τέλος του 2021 εφαρμόζονται μεταβατικά όρια ηλικίας, τα οποία ξεκινούν από τα 55 και αυξάνονται σταδιακά έως τα 62. Κρίσιμο στοιχείο είναι το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκαν οι 7.500 ημέρες ή τα 25 έτη πραγματικής ασφάλισης.

Ποιοι διατηρούν δικαίωμα χωρίς όριο ηλικίας

Χωρίς όριο ηλικίας μπορούν να συνταξιοδοτηθούν όσοι είχαν συμπληρώσει μέχρι τις 18 Αυγούστου 2015:

• τις 7.500 ημέρες ή τα 25 έτη πραγματικής ασφάλισης,
• το απαιτούμενο ποσοστό αναπηρίας του παιδιού ή του συζύγου,
• όλες τις υπόλοιπες ειδικές προϋποθέσεις της νομοθεσίας.

Δεν αρκεί, επομένως, να είχε συμπληρωθεί μόνο η 25ετία μέχρι τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Πρέπει να συνέτρεχαν και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις που αντιστοιχούν σε κάθε κατηγορία.

Οι ειδικές προϋποθέσεις για τους γονείς

Για να χρησιμοποιήσει ένας γονέας την ειδική διάταξη, το παιδί με αναπηρία πρέπει, κατά την υποβολή της αίτησης:

• να είναι άγαμο ή διαζευγμένο,
• να μην εργάζεται,
• να μη νοσηλεύεται σε ίδρυμα με δαπάνη ασφαλιστικού οργανισμού ή άλλου δημόσιου φορέα.

Το δικαίωμα ασκείται μόνο από τον έναν γονέα, με τη συναίνεση του άλλου. Ο έτερος γονέας πρέπει, μεταξύ άλλων, να μη λαμβάνει ή να μη δικαιούται σύνταξη, να εργάζεται και να διαθέτει τουλάχιστον 2.400 ημέρες ή οκτώ έτη πραγματικής ασφάλισης. Από αυτά, οι 600 ημέρες ή τα δύο έτη πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια πριν από την αίτηση.

Σε περίπτωση διαζυγίου, εξετάζεται ποιος γονέας έχει την επιμέλεια του παιδιού. Όταν το ενήλικο παιδί βρίσκεται σε δικαστική συμπαράσταση, το δικαίωμα μπορεί να συνδέεται με τον γονέα που έχει οριστεί δικαστικός συμπαραστάτης.

Οι ειδικές προϋποθέσεις για τους συζύγους

Ο σύζυγος ατόμου με αναπηρία μπορεί να υπαχθεί στην ειδική διάταξη όταν:

• ο άλλος σύζυγος έχει αναπηρία τουλάχιστον 80%,
• έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον δέκα έτη έγγαμου βίου,
• ο ασφαλισμένος διαθέτει 25 έτη πραγματικής ασφάλισης ή 7.500 ημέρες εργασίας,
• έχει συμπληρωθεί το προβλεπόμενο όριο ηλικίας, εκτός αν έχει κατοχυρωθεί παλαιότερο δικαίωμα.

Η ανάληψη εργασίας ή αυτοαπασχόλησης από το άτομο με αναπηρία μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή καταβολής της σύνταξης για όσο διάστημα διαρκεί η απασχόληση.

Τι ισχύει για τους μόνιμους δημοσίους υπαλλήλους

Διαφορετικό και ευνοϊκότερο καθεστώς ισχύει για μόνιμους δημοσίους υπαλλήλους που συνταξιοδοτούνται με τις διατάξεις του Δημοσίου και είναι γονείς παιδιού ανίκανου για κάθε βιοποριστική εργασία.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση απαιτούνται:

• ποσοστό αναπηρίας του παιδιού τουλάχιστον 67%,
• γνωμάτευση της αρμόδιας υγειονομικής επιτροπής,
• 25 έτη πλήρους πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας,
• συμπλήρωση του 50ού έτους της ηλικίας.

Το δικαίωμα ασκείται από τον έναν γονέα, με τη συναίνεση του άλλου. Η εξαίρεση αυτή δεν επηρεάστηκε από τις αυξήσεις των ορίων ηλικίας του 2015.

Η δεύτερη διάταξη για τέκνα ανίκανα για εργασία

Ξεχωριστή δυνατότητα προβλέπεται για μητέρες και χήρους πατέρες παιδιών που έχουν κριθεί ανίκανα για κάθε βιοποριστική εργασία.

Για παλαιούς ασφαλισμένους μπορεί να απαιτούνται 5.500 ημέρες ασφάλισης, με πλήρη σύνταξη στα 55 και μειωμένη στα 50. Για ασφαλισμένους από την 1η Ιανουαρίου 1993 και μετά απαιτούνται κατά κανόνα 6.000 ημέρες, με αντίστοιχα όρια ηλικίας 55 και 50 ετών. Η εφαρμογή εξαρτάται από το πρώην Ταμείο και την ασφαλιστική κατηγορία.

Τι πρέπει να ελεγχθεί πριν από την αίτηση

Το ασφαλιστικό ιστορικό πρέπει να εξετάζεται πριν από την υποβολή της αίτησης, καθώς ακόμη και μία ημερομηνία μπορεί να αλλάξει το όριο ηλικίας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται:

• στην ημερομηνία συμπλήρωσης της 25ετίας,
• στην ημερομηνία έναρξης και στη διάρκεια της πιστοποιημένης αναπηρίας,
• στην ισχύ της γνωμάτευσης ΚΕΠΑ ή της αρμόδιας επιτροπής,
• στο πρώην Ταμείο ασφάλισης,
• στις προϋποθέσεις που αφορούν τον άλλο γονέα,
• στην εργασία ή στη νοσηλεία του ατόμου με αναπηρία.

Περισσότερα:

Σύνταξη €900, €1.200 και €1.500: Πόσα μένουν μετά τις κρατήσεις

Οφειλές στον e-ΕΦΚΑ: Πώς βγαίνει κάποιος στη σύνταξη με χρέη έως 30.000 ευρώ

Συντάξεις χηρείας: Στο 70% η παροχή – Εκτός 100.000 δικαιούχοι

Μπόνους έως 120 ευρώ για εργαζόμενους συνταξιούχους