Στεγαστικό: Πώς θα λειτουργήσει η κοινωνική αντιπαροχή – Ποιοι θα ωφεληθούν
Η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος περνά πλέον σε μια νέα φάση. Μετά τα προγράμματα επιδότησης και τις ενισχύσεις προς νέους αγοραστές και ενοικιαστές, στο προσκήνιο έρχεται η κοινωνική αντιπαροχή, ένα εργαλείο που στόχο έχει να αξιοποιήσει αναξιοποίητα δημόσια ακίνητα και να αυξήσει το απόθεμα προσιτών κατοικιών.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που διατηρούν τα ενοίκια σε υψηλά επίπεδα. Για τον λόγο αυτό, επιδιώκει να δημιουργήσει νέες κατοικίες μέσα από συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα, δίνοντας νέα ζωή σε ακίνητα που σήμερα παραμένουν ανεκμετάλλευτα.
Τι είναι η κοινωνική αντιπαροχή
Η κοινωνική αντιπαροχή αποτελεί μια διαφορετική μορφή αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας.
Στην πράξη, το Δημόσιο παραχωρεί την αξιοποίηση ενός οικοπέδου ή ενός παλαιού ακινήτου σε ιδιώτη επενδυτή ή κατασκευαστική εταιρεία. Εκείνος αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση και την κατασκευή ή την ανακατασκευή του ακινήτου.
Ως αντάλλαγμα, ο επενδυτής αποκτά μέρος των κατοικιών που θα δημιουργηθούν, ενώ οι υπόλοιπες παραμένουν στο Δημόσιο και διατίθενται με κοινωνικά κριτήρια σε πολίτες που αντιμετωπίζουν στεγαστικές δυσκολίες.
Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος επιδιώκει να δημιουργήσει νέο στεγαστικό απόθεμα χωρίς να επιβαρυνθεί με το συνολικό κόστος κατασκευής.
Γιατί θεωρείται σημαντική παρέμβαση
Σε αντίθεση με τα επιδόματα ή τις οικονομικές ενισχύσεις, η κοινωνική αντιπαροχή στοχεύει στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
Η βασική φιλοσοφία είναι ότι όσο περισσότερα σπίτια διατίθενται στην αγορά, τόσο περιορίζονται οι πιέσεις που ασκούνται στις τιμές των ενοικίων, ιδιαίτερα σε περιοχές με μεγάλη ζήτηση.
Παράλληλα, αξιοποιούνται δημόσια ακίνητα που παραμένουν αναξιοποίητα εδώ και χρόνια, ενώ δημιουργείται ένα μόνιμο απόθεμα κοινωνικής κατοικίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο μέλλον.
Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν
Η κοινωνική αντιπαροχή δεν απευθύνεται μόνο σε μία κατηγορία πολιτών.
Δυνητικοί δικαιούχοι μπορεί να είναι:
- νέα ζευγάρια που δυσκολεύονται να νοικιάσουν κατοικία,
- νέοι εργαζόμενοι,
- οικογένειες με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα,
- ευάλωτα νοικοκυριά που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια.
Οι ακριβείς προϋποθέσεις συμμετοχής θα καθορίζονται από τις σχετικές προσκλήσεις και το θεσμικό πλαίσιο που θα συνοδεύει κάθε έργο.
Πώς θα λειτουργεί στην πράξη
Η φιλοσοφία του μέτρου γίνεται πιο κατανοητή μέσα από πραγματικά παραδείγματα.
Παράδειγμα 1
Ένα παλιό δημόσιο οικόπεδο παραμένει αναξιοποίητο για δεκαετίες.
Μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής, κατασκευάζεται συγκρότημα κατοικιών. Ένα μέρος των διαμερισμάτων περνά στον ιδιώτη που υλοποίησε το έργο, ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν στο Δημόσιο και μισθώνονται σε δικαιούχους με ευνοϊκούς όρους.
Παράδειγμα 2
Ένα εγκαταλελειμμένο δημόσιο κτίριο στο κέντρο μιας πόλης ανακαινίζεται πλήρως.
Οι κατοικίες που δημιουργούνται μπορούν να καλύψουν ανάγκες νέων εργαζομένων ή οικογενειών που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στα σημερινά ενοίκια.
Παράδειγμα 3
Σε μια περιοχή όπου υπάρχουν ελάχιστα διαθέσιμα σπίτια προς ενοικίαση, η δημιουργία δεκάδων νέων κατοικιών αυξάνει την προσφορά και προσφέρει περισσότερες επιλογές στους ενδιαφερόμενους, μειώνοντας σταδιακά τις πιέσεις στην αγορά.
Η μεγάλη πρόκληση είναι ο χρόνος
Παρότι η κοινωνική αντιπαροχή θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για την ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας, δεν πρόκειται για μέτρο που μπορεί να αποδώσει άμεσα.
Η ωρίμανση των έργων, οι διαγωνιστικές διαδικασίες, οι αδειοδοτήσεις και οι κατασκευές απαιτούν χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται σε βάθος αρκετών ετών και όχι μέσα σε λίγους μήνες.
Γιατί το μοντέλο εφαρμόζεται τώρα
Τα τελευταία χρόνια η στεγαστική κρίση έχει ενταθεί, καθώς η ζήτηση για κατοικίες αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από την προσφορά.
Παράλληλα, μεγάλος αριθμός δημόσιων ακινήτων παραμένει ανεκμετάλλευτος, ενώ η κατασκευή νέων κατοικιών δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της αγοράς.
Η κοινωνική αντιπαροχή επιχειρεί να συνδυάσει την αξιοποίηση αυτής της δημόσιας περιουσίας με τη δημιουργία νέων κατοικιών, χωρίς να απαιτηθεί η αποκλειστική χρηματοδότηση των έργων από το Δημόσιο.
Μπορεί να αλλάξει την εικόνα της αγοράς;
Παράγοντες της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι η κοινωνική αντιπαροχή από μόνη της δεν αρκεί για να λύσει το στεγαστικό πρόβλημα.
Ωστόσο, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή, όπως τα προγράμματα ανακαίνισης κλειστών κατοικιών, τα στεγαστικά δάνεια για νέους και τα φορολογικά κίνητρα, μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών.
Το αν θα πετύχει τον στόχο της θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία θα προχωρήσουν τα πρώτα έργα, αλλά και από το πόσο μεγάλο θα είναι τελικά το νέο απόθεμα κατοικιών που θα δημιουργηθεί.
- 4 λεπτά πριν ΑΑΔΕ: Έως τις 30 Ιουλίου η προθεσμία για τις Δηλώσεις Βραχυχρόνιας Διαμονής Ιουνίου
- 8 λεπτά πριν Θεσσαλονίκη: Ο «Τζόκερ» της Αριστοτέλους χόρεψε με το εσώρουχο και βούτηξε στον Θερμαϊκό
- 10 λεπτά πριν Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι αποκτούν δικαίωμα σε δεύτερη σύνταξη
