Ποινικό μητρώο: Πότε «σβήνει» μια καταδίκη

Μια καταδίκη δεν συνοδεύει απαραίτητα έναν πολίτη για όλη του τη ζωή. Ωστόσο, πολλοί αγνοούν ότι άλλο είναι η διαγραφή μιας καταδίκης από το αντίγραφο ποινικού μητρώου που χρησιμοποιείται στις καθημερινές συναλλαγές με το Δημόσιο και άλλο η οριστική παύση ισχύος του σχετικού δελτίου.

Το ποινικό μητρώο αποτελεί ένα από τα βασικότερα δικαιολογητικά που ζητούνται για δεκάδες διοικητικές διαδικασίες, όπως ο διορισμός στο Δημόσιο, η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας, η έκδοση αδειών άσκησης επαγγέλματος, η συμμετοχή σε διαγωνισμούς και πολλές ακόμη περιπτώσεις.

Ποιες καταδίκες καταγράφονται

Στο ποινικό μητρώο εγγράφονται, μεταξύ άλλων, οι αμετάκλητες καταδικαστικές αποφάσεις για κακουργήματα και πλημμελήματα, είτε επιβλήθηκε στερητική της ελευθερίας ποινή, είτε χρηματική ποινή, είτε παροχή κοινωφελούς εργασίας. Καταχωρίζονται επίσης ειδικές περιπτώσεις, όπως αποφάσεις αλλοδαπών δικαστηρίων υπό προϋποθέσεις και ορισμένα μέτρα ασφαλείας.

Η μεγάλη παρεξήγηση

Η πιο συνηθισμένη παρανόηση αφορά τη «διαγραφή» μιας καταδίκης. Στην πραγματικότητα, ο νόμος διακρίνει δύο διαφορετικά στάδια.

Το πρώτο αφορά το αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης, δηλαδή το έγγραφο που ζητούν συνήθως οι δημόσιες υπηρεσίες και οι εργοδότες. Μετά την πάροδο συγκεκριμένων χρονικών διαστημάτων, ορισμένες καταδίκες παύουν να εμφανίζονται σε αυτό το αντίγραφο, χωρίς όμως να σημαίνει ότι έχουν εξαφανιστεί από κάθε μορφή ποινικού μητρώου.

Πότε παύει να εμφανίζεται μια καταδίκη

Ο χρόνος εξαρτάται από το είδος της ποινής:

• φυλάκιση έως έξι μήνες, χρηματική ποινή ή κοινωφελής εργασία: μετά από τρία χρόνια,
• φυλάκιση άνω των έξι μηνών: μετά από οκτώ χρόνια,
• κάθειρξη: μετά από είκοσι χρόνια.

Οι προθεσμίες αυτές αρχίζουν από την απότιση της ποινής. Εάν όμως υπάρξει νέα καταδίκη για πλημμέλημα ή κακούργημα, ο χρόνος υπολογίζεται εκ νέου από την απότιση της νεότερης ποινής.

Δεν σημαίνει ότι η καταδίκη εξαφανίστηκε

Ακόμη και όταν μια καταδίκη δεν εμφανίζεται πλέον στο αντίγραφο γενικής χρήσης, εξακολουθεί να υπάρχει για τις περιπτώσεις που ο νόμος προβλέπει έκδοση αντιγράφου δικαστικής χρήσης. Η οριστική καταστροφή του σχετικού δελτίου επέρχεται μόνο στις ειδικές περιπτώσεις που προβλέπει ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας.

Γιατί έχει σημασία

Η διάκριση αυτή δεν είναι απλώς νομική λεπτομέρεια. Μπορεί να καθορίσει αν ένας πολίτης θα μπορέσει να προσληφθεί, να αποκτήσει επαγγελματική άδεια ή να ολοκληρώσει μια σημαντική διοικητική διαδικασία. Για τον λόγο αυτό, η σωστή ενημέρωση σχετικά με τους χρόνους διαγραφής και τις εξαιρέσεις του νόμου είναι κρίσιμη, καθώς πολλές φορές η πραγματικότητα διαφέρει από όσα επικρατούν ως κοινή αντίληψη.

Μαρία Τριγώνη

Η Μαρία Τριγώνη σπούδασε Δημοσιογραφία. Έχει εργαστεί σε ειδησεογραφικές ιστοσελίδες Radar.gr, ενώ έχει αρθρογραφήσει σε πολιτιστικά και ταξιδιωτικά sites ExploringGreece.tv, Artviews.gr. Στο workenter.gr ασχολείται με το ελεύθερο ρεπορτάζ, ενώ καλύπτει και τη θεματολογία της κοινωνικής πολιτικής.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Δύο επισκέπτες λιποθύμησαν στην Κνωσό λόγω καύσωνα – Έκλεισε προσωρινά ο αρχαιολογικός χώρος

Απάτη με δήθεν κλήσεις από την ΕΛ.ΑΣ. – Τι ζητούν από τους πολίτες

Ανάκληση προϊόντος νυχιών: Εντοπίστηκε απαγορευμένη ουσία – Ποια παρτίδα αφορά

Νέα ερωτήματα για τη δικογραφία της Marfin – Στο επίκεντρο οι ταυτοποιήσεις και το ανώνυμο email