Καύσιμα: Γιατί ανεβαίνουν ξανά οι τιμές παρά τη μείωση σε βενζίνη και diesel

Νέες ανατιμήσεις στις αντλίες φέρνει η άνοδος του πετρελαίου και η ένταση στη Μέση Ανατολή, περιορίζοντας στην πράξη το όφελος από την έκπτωση που συμφωνήθηκε με τα διυλιστήρια. Οι οδηγοί αναμένεται να δουν σταδιακές αυξήσεις έως το Σάββατο, με το πετρέλαιο κίνησης να δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση.

Η συμφωνία προβλέπει μείωση 10 λεπτών το λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη και 5 λεπτών στο diesel. Ωστόσο, η ταυτόχρονη άνοδος των διεθνών τιμών σημαίνει ότι μέρος αυτής της έκπτωσης μπορεί να χαθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.

Πού βρίσκονται σήμερα οι τιμές

Σύμφωνα με το ημερήσιο δελτίο τιμών καυσίμων για την Τρίτη 14 Ιουλίου, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στα 1,978 ευρώ το λίτρο. Το diesel κίνησης βρισκόταν στα 1,863 ευρώ, ενώ η αμόλυβδη 100 οκτανίων στα 2,175 ευρώ.

Οι τιμές αυτές αποτελούν πανελλαδικούς μέσους όρους. Στην πράξη, η τελική χρέωση μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την περιοχή, τα μεταφορικά έξοδα, τον όγκο πωλήσεων και το πότε ανανέωσε τα αποθέματά του κάθε πρατήριο.

Η συμφωνία με τις HELLENiQ Energy και Motor Oil, συνολικής αξίας 40 εκατ. ευρώ, λειτουργεί ως ανάχωμα στις αυξήσεις. Χωρίς αυτήν, η επιβάρυνση στην αντλία θα ήταν μεγαλύτερη, ιδιαίτερα κατά την κορύφωση των θερινών μετακινήσεων.

Οι αυξήσεις που αναμένονται έως το Σάββατο

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι ανατιμήσεις θα περάσουν σταδιακά στις αντλίες.

Για την αμόλυβδη προβλέπεται άνοδος κατά 1 λεπτό την Τετάρτη, 1,5 λεπτό την Πέμπτη, ακόμη 1,5 λεπτό την Παρασκευή και 1 λεπτό το Σάββατο. Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η συνολική αύξηση μπορεί να φτάσει τα 5 λεπτά το λίτρο.

Στο diesel η πίεση αναμένεται να είναι μεγαλύτερη. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αύξηση 2 λεπτών την Τετάρτη, 3 λεπτών την Πέμπτη, 4 λεπτών την Παρασκευή και 1,5 λεπτού το Σάββατο. Συνολικά, δηλαδή, η αύξηση μπορεί να φτάσει τα 10,5 λεπτά ανά λίτρο.

Αυτό σημαίνει ότι η έκπτωση των 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης κινδυνεύει όχι μόνο να εξανεμιστεί, αλλά και να υπερκαλυφθεί από τις νέες αυξήσεις.

Τρία παραδείγματα για τους οδηγούς

Ένας οδηγός που γεμίζει το αυτοκίνητό του με 50 λίτρα βενζίνης έχει θεωρητικό όφελος 5 ευρώ από τη μείωση των 10 λεπτών. Αν, όμως, η τιμή αυξηθεί συνολικά κατά 5 λεπτά έως το Σάββατο, το πραγματικό όφελος περιορίζεται στα 2,50 ευρώ.

Σε ένα ρεζερβουάρ 40 λίτρων diesel, η έκπτωση των 5 λεπτών αντιστοιχεί σε όφελος 2 ευρώ. Αν η τιμή αυξηθεί κατά 10,5 λεπτά, το τελικό γέμισμα θα κοστίζει περίπου 2,20 ευρώ περισσότερο ακόμη και μετά την αρχική έκπτωση.

Για μια οικογένεια που καταναλώνει 120 λίτρα βενζίνης τον μήνα, η μείωση των 10 λεπτών εξοικονομεί 12 ευρώ. Εάν, όμως, οι διεθνείς αυξήσεις περάσουν στην αντλία κατά 5 λεπτά, το καθαρό μηνιαίο όφελος πέφτει στα 6 ευρώ.

Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά και δεν λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές τιμών από πρατήριο σε πρατήριο.

Γιατί δεν ακολουθεί η αντλία μόνο την τιμή του Brent

Η τελική τιμή δεν καθορίζεται αποκλειστικά από το αργό πετρέλαιο. Τα ελληνικά διυλιστήρια λαμβάνουν υπόψη τις διεθνείς τιμές των έτοιμων διυλισμένων προϊόντων στη Μεσόγειο, όπως αυτές αποτυπώνονται στις τιμές Platts.

Υπάρχει επίσης χρονική υστέρηση περίπου τεσσάρων ημερών μέχρι οι μεταβολές των διεθνών τιμών να επηρεάσουν τις τιμές διυλιστηρίου και στη συνέχεια τη λιανική. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που μία πτώση ή άνοδος του Brent δεν εμφανίζεται αμέσως στις πινακίδες των πρατηρίων.

Ρόλο παίζει ακόμη η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου, καθώς το πετρέλαιο τιμολογείται σε δολάρια. Όταν το ευρώ υποχωρεί απέναντι στο αμερικανικό νόμισμα, οι εισαγωγές γίνονται ακριβότερες, ακόμη και αν η τιμή του αργού δεν μεταβάλλεται σημαντικά.

Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή αλλάζει τα δεδομένα

Η τιμή του Brent κινήθηκε κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι, καθώς η επανέναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναζωπύρωσε τους φόβους για προβλήματα στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.

Η αγορά δεν τιμολογεί μόνο το πετρέλαιο που λείπει σήμερα, αλλά και τον κίνδυνο μιας μελλοντικής διακοπής στην προσφορά. Έτσι, ακόμη και η αβεβαιότητα γύρω από τη ναυσιπλοΐα ή μια πιθανή κλιμάκωση μπορεί να ανεβάσει τις τιμές πριν εμφανιστεί πραγματική έλλειψη καυσίμων.

Πότε μπορεί να αποκλιμακωθεί η αγορά

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδας, Μιχάλης Κιούσης, περιγράφει ότι η αποκλιμάκωση προϋποθέτει μόνιμη αποκατάσταση της εμπιστοσύνης:

«Το ζητούμενο είναι ότι δεν πέφτουν οι τιμές στα διυλισμένα προϊόντα. Αυτό θα γίνει, όταν αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στην αγορά και τελειώσουν το καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Η ομαλότητα θα επανέλθει στην αγορά των καυσίμων, όταν σταματήσουν οριστικά και αμετάκλητα οι εχθροπραξίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ».

Ο ίδιος αποδίδει τις πιέσεις στη μη οριστικοποίηση της συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν, στην αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, στην αυξημένη θερινή ζήτηση και, σε μικρότερο βαθμό, στην ισοτιμία ευρώ-δολαρίου.

Ακόμη και αν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, η πτώση δεν θεωρείται δεδομένο ότι θα περάσει αμέσως στον καταναλωτή. Η αγορά χρειάζεται χρόνο για να αποκαταστήσει αποθέματα, μεταφορές και συμβόλαια προμήθειας.

Πόσο πιθανή είναι βενζίνη πάνω από 2,10 ευρώ

Το ενδεχόμενο η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης να ξεπεράσει τα 2,10 ευρώ μέχρι το τέλος Ιουλίου δεν θεωρείται σήμερα το βασικό σενάριο. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί εάν το Brent κινηθεί προς τα 90 ή ακόμη και τα 100 δολάρια και η πολεμική ένταση αυξηθεί.

«Είναι δύσκολο η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης να πάει στα 2,10 ευρώ το λίτρο ή ακόμη και τα υπερβεί. Για να γίνει θα πρέπει η τιμή στο brent να πάει στα 90 δολάρια το βαρέλι με 100 δολάρια και να συνεχιστεί ο πόλεμος με μεγαλύτερη ένταση», αναφέρει ο Μιχάλης Κιούσης.

Πάντως, σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, όπου οι τιμές είναι παραδοσιακά υψηλότερες λόγω μεταφορικού κόστους και μικρότερου ανταγωνισμού, τα 2,10 ευρώ μπορεί ήδη να αποτελούν πραγματικότητα για αρκετούς οδηγούς.

Γιατί το κόστος παραμένει υψηλό ακόμη και όταν πέφτει το πετρέλαιο

Ένα σημαντικό μέρος της τελικής τιμής δεν επηρεάζεται άμεσα από το Brent. Στην Ελλάδα, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στην αμόλυβδη ανέρχεται σε περίπου 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ενώ εφαρμόζεται και ΦΠΑ 24%. Έτσι, φόροι και επιβαρύνσεις αποτελούν μεγάλο μέρος της τιμής που πληρώνει ο καταναλωτής.

Αυτό εξηγεί γιατί μια μεγάλη ποσοστιαία πτώση του πετρελαίου δεν οδηγεί σε αντίστοιχη μείωση στην αντλία. Η διεθνής αξία του καυσίμου είναι μόνο ένα τμήμα της τελικής τιμής, δίπλα στη φορολογία, στη διύλιση, στη μεταφορά και στα περιθώρια της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το κρίσιμο για τις επόμενες ημέρες θα είναι εάν η συμφωνημένη έκπτωση θα μπορέσει να συγκρατήσει τις διεθνείς αυξήσεις ή αν οι οδηγοί θα επιστρέψουν γρήγορα στα επίπεδα τιμών που ίσχυαν πριν από την παρέμβαση.

Περισσότερα:

Πρεσβεία ΗΠΑ στην Αθήνα: 9 θέσεις εργασίας με μισθούς έως 48.225 δολάρια- Που κάνεις αίτηση

Απόφαση – «σταθμός»: Τέλος το Airbnb όταν το απαγορεύει ο κανονισμός της πολυκατοικίας

Εκπτώσεις 5% σε βασικά προϊόντα- Ποια μένουν εκτός

Άνοιξαν οι αιτήσεις για επιδοτήσεις έως 70% σε επιχειρήσεις