Γιατί οι αυξήσεις στους μισθούς δεν φτάνουν ποτέ στο πορτοφόλι

Σε σημαντικό εμπόδιο για την πορεία της ελληνικής οικονομίας εξελίσσεται ο πληθωρισμός, ο οποίος, παρά την αποκλιμάκωσή του στο 4,4% τον Ιούνιο, εξακολουθεί να κινείται αισθητά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που διαμορφώνεται στο 2,8%.

Η διατήρηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα, κυρίως στα τρόφιμα, περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος. Ως αποτέλεσμα, μειώνονται οι δαπάνες για το λιανεμπόριο, την ένδυση, τα ηλεκτρονικά είδη, την ψυχαγωγία και άλλους κλάδους που στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα.

Εκτιμάται ότι κάθε απρόσμενη αύξηση του πληθωρισμού κατά μία ποσοστιαία μονάδα μπορεί να αφαιρέσει περίπου 0,3% από τον ρυθμό ανάπτυξης μιας οικονομίας μέσα σε διάστημα ενός έτους.

Δυσκολεύει ο στόχος για ανάπτυξη 2%

Ο μέσος πληθωρισμός στο πρώτο εξάμηνο του 2026 διαμορφώθηκε στο 4,02%, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από τις αρχικές προβλέψεις. Η εξέλιξη αυτή καθιστά δυσκολότερη ακόμη και την επίτευξη του αναθεωρημένου στόχου για ανάπτυξη 2%, έναντι αρχικής εκτίμησης 2,2%.

Το νέο δυσμενέστερο σενάριο τοποθετεί την αύξηση του ΑΕΠ στην περιοχή του 1,8%, ενώ δεν αποκλείεται να περιοριστεί ακόμη και στο 1,7%.

Καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οποιαδήποτε νέα ένταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια προσφορά ενέργειας, προκαλώντας νέες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και πρόσθετες πιέσεις στην οικονομία.

Οι αυξήσεις των μισθών εξανεμίζονται

Ο υψηλός πληθωρισμός πλήττει άμεσα και τα πραγματικά εισοδήματα, καθώς οι ονομαστικές αυξήσεις των μισθών χάνουν μεγάλο μέρος της αξίας τους όταν δεν ακολουθούν τον ρυθμό αύξησης των τιμών.

Σύμφωνα με την εαρινή έκθεση του Ελληνικού Δημοσιονομικού Συμβουλίου, οι μισθολογικές αυξήσεις που δόθηκαν την τελευταία διετία είτε «πάγωσαν» είτε εξανεμίστηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά εξαιτίας της ακρίβειας.

Η πραγματική αγοραστική δύναμη των μισθωτών αυξήθηκε μόλις κατά 0,1% το 2025, ενώ ανάλογη, ουσιαστικά μηδενική, μεταβολή προβλέπεται και για το 2026.

Ιδιαίτερα επιβαρυντικός είναι ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των νωπών προϊόντων. Το 2025 διαμορφώθηκε στο 3,6%, λειτουργώντας ως μόνιμος μηχανισμός απορρόφησης των αυξήσεων στις αποδοχές.

Αυξάνεται ο τζίρος, μειώνονται οι αγορές

Η εικόνα του τζίρου των επιχειρήσεων δεν αποτυπώνει πάντα την πραγματική κατανάλωση. Στα σούπερ μάρκετ, για παράδειγμα, οι εισπράξεις μπορεί να εμφανίζονται σταθερές ή αυξημένες λόγω των υψηλότερων τιμών, την ώρα που ο όγκος των προϊόντων που αγοράζουν οι καταναλωτές περιορίζεται.

Όσο αυξάνεται το κόστος των βασικών αγαθών, τόσο μεγαλύτερο μέρος του μισθού κατευθύνεται σε τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης. Έτσι, τα νοικοκυριά αναγκάζονται να περικόπτουν δαπάνες από άλλους τομείς της οικονομίας.

Υποχώρηση του πληθωρισμού, αλλά σε υψηλά επίπεδα

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε στο 4,4% τον Ιούνιο, από 5,2% τον Μάιο και 5,4% τον Απρίλιο. Παρά την αποκλιμάκωση, παραμένει υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Στα τρόφιμα, η αύξηση των τιμών έφτασε το 2,7%, έναντι 1,6% στην Ευρωζώνη. Ισχυρές ανατιμήσεις καταγράφηκαν:

• 15,6% στο μοσχάρι,
• 16,2% στο αρνί και το κατσίκι,
• 11,1% στα ψάρια,
• 9,7% στη μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη,
• 6,5% στους χυμούς φρούτων.

Σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν επίσης στο φυσικό αέριο, το οποίο ήταν ακριβότερο κατά 24,6%, και στα καύσιμα, με άνοδο 12%.

Τα αεροπορικά εισιτήρια αυξήθηκαν κατά 15,6%, ενώ το συνολικό κόστος των οργανωμένων διακοπών ενισχύθηκε κατά 5,3%. Παράλληλα, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 7% και τα ασφάλιστρα υγείας κατά επίσης 7%.

Αναθεωρούνται προς τα πάνω οι προβλέψεις

Οι τελευταίες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλότερος από ό,τι αναμενόταν αρχικά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε την πρόβλεψή της στο 3,8%, από 3,1%, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί πλέον τον ελληνικό πληθωρισμό στο 3,7%, έναντι αρχικής εκτίμησης 2,3%.

Ανοδικά αναθεωρήθηκαν και οι εκτιμήσεις για την Ευρωζώνη, με τον μέσο πληθωρισμό να προβλέπεται στο 3% και στο 3,1% για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν δύσκολο συνδυασμό: επίμονη ακρίβεια, ασθενέστερη κατανάλωση και επιβράδυνση της ανάπτυξης.

Περισσότερα:

ΔΥΠΑ: Πήρε υπογραφή πρόγραμμα κατάρτισης για ιδιωτικούς υπαλλήλους

Νέος δρόμος για προσλήψεις από τρίτες χώρες: Ποιες επιχειρήσεις μπορούν να φέρνουν προσωπικό (ΦΕΚ)

Εφετείο: Σε δημόσιο πλειστηριασμό οι οριζόντιες ιδιοκτησίες λόγω ανέφικτης αυτούσιας διανομής

Κατώτατος μισθός: Τα 3 σενάρια για αύξηση έως και τα 1.000 ευρώ