Πάνω από τρεις μήνες αναμονή για άδεια – Η εικόνα στις πολεοδομίες της χώρας
Η συζήτηση γύρω από τις πολεοδομίες συνήθως επικεντρώνεται στις ουρές, τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι πολύ βαθύτερο και επηρεάζει άμεσα την αγορά ακινήτων, τις επενδύσεις, αλλά και την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών που περιμένουν μια άδεια ή μια διοικητική πράξη για να προχωρήσουν τα σχέδιά τους.
Πίσω από κάθε καθυστέρηση κρύβονται ελλείψεις προσωπικού, οργανωτικές αδυναμίες και ένα σύστημα που σε πολλές περιπτώσεις λειτουργεί στα όριά του, δημιουργώντας αβεβαιότητα τόσο στους ιδιοκτήτες όσο και στους επαγγελματίες του κλάδου.
Χιλιάδες πολίτες προσφεύγουν στις Αρχές
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στις καταγγελίες που καταγράφονται κάθε χρόνο από ανεξάρτητες αρχές και φορείς.
Μόνο μέσα στο 2024, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας δέχθηκε 5.305 καταγγελίες, ενώ στον Συνήγορο του Πολίτη κατατέθηκαν συνολικά 15.394 αναφορές πολιτών.
Από αυτές, οι 2.278 αφορούσαν ζητήματα που σχετίζονται με το οικιστικό περιβάλλον, την οικοδομική δραστηριότητα, τις αδειοδοτήσεις, τη χωροθέτηση και τη λειτουργία των πολεοδομικών υπηρεσιών. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 14,8% του συνόλου των καταγγελιών προς τον Συνήγορο του Πολίτη, γεγονός που αναδεικνύει τη βαρύτητα του προβλήματος.
Τα στοιχεία προέρχονται από την επεξεργασία δεδομένων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και του Συνηγόρου του Πολίτη από την εταιρεία BluPeak Estate Analytics.
Οι καθυστερήσεις επηρεάζουν ολόκληρη την αγορά ακινήτων
Η δυσλειτουργία των πολεοδομιών δεν περιορίζεται μόνο στην ταλαιπωρία των πολιτών.
Όταν καθυστερεί η έκδοση μιας οικοδομικής άδειας ή όταν υπάρχουν αμφισβητήσεις για τη νομιμότητα ενός ακινήτου, οι συνέπειες μεταφέρονται σε ολόκληρη την αλυσίδα της αγοράς. Επηρεάζονται οι αγοραπωλησίες, οι μισθώσεις, οι χρηματοδοτήσεις, ακόμη και η υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων.
Την ίδια στιγμή, αρκετές υποθέσεις φτάνουν μέχρι τις εισαγγελικές αρχές, ειδικά όταν οι καταγγελίες περιλαμβάνουν σοβαρές αναφορές ή υπόνοιες παρατυπιών.
Η εικόνα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν ληφθεί υπόψη το μέγεθος της οικοδομικής δραστηριότητας στη χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 εκδόθηκαν 30.992 οικοδομικές άδειες, που αντιστοιχούν σε περίπου 7.280.000 τετραγωνικά μέτρα επιφάνειας και σχεδόν 32.000.000 κυβικά μέτρα οικοδομικού όγκου.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα: Η έλλειψη προσωπικού
Στην «καρδιά» του προβλήματος βρίσκεται η υποστελέχωση των Υπηρεσιών Δόμησης.
Από τους 332 δήμους της χώρας, μόλις 185 διαθέτουν λειτουργική Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ). Οι υπόλοιποι 147 δήμοι εξαρτώνται από άλλους δήμους για την εξυπηρέτηση των πολιτών ή αντιμετωπίζουν σοβαρές λειτουργικές δυσκολίες.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές περιοχές της χώρας καλούνται να διαχειριστούν μεγάλο όγκο υποθέσεων με περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους χρόνους διεκπεραίωσης.
Παράλληλα, περίπου το 35% των πολεοδομικών υπηρεσιών λειτουργεί με έως δύο μηχανικούς. Πρόκειται για ένα στοιχείο που εξηγεί γιατί σε πολλές περιπτώσεις οι διαδικασίες κινούνται με αργούς ρυθμούς και δημιουργούνται συσσωρευμένες εκκρεμότητες.
Πάνω από τρεις μήνες για μια άδεια
Η έλλειψη προσωπικού αποτυπώνεται και στους χρόνους εξυπηρέτησης.
Σε σχεδόν μία στις τέσσερις Υπηρεσίες Δόμησης της χώρας, ο μέσος χρόνος έκδοσης οικοδομικής άδειας ξεπερνά τους τρεις μήνες.
Για επενδυτές, ιδιοκτήτες και επαγγελματίες του τεχνικού κλάδου, μια τέτοια καθυστέρηση μπορεί να μεταφραστεί σε αυξημένο κόστος, αναβολή εργασιών και αβεβαιότητα για την ολοκλήρωση έργων.
Όταν οι δήμοι δεν γνωρίζουν καν την ακίνητη περιουσία τους
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί προβληματισμό αφορά την ίδια την τοπική αυτοδιοίκηση.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσιάζονται, μεγάλος δήμος της Αττικής δήλωσε μόλις 180 ακίνητα, τη στιγμή που εκτιμάται ότι η πραγματική περιουσία του φτάνει τα 2.500 ακίνητα.
Το εύρημα αυτό αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα διαχείρισης και καταγραφής της δημόσιας ακίνητης περιουσίας, με τις ελλείψεις να δημιουργούν πρόσθετες δυσκολίες στον σχεδιασμό, την αξιοποίηση και τον έλεγχο των ακινήτων.
Η πραγματική πρόκληση δεν είναι η γραφειοκρατία
Η συζήτηση για τις πολεοδομίες συχνά εξαντλείται στην κριτική για τις χρονοβόρες διαδικασίες. Τα στοιχεία, όμως, δείχνουν ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο η γραφειοκρατία.
Η υποστελέχωση, οι οργανωτικές αδυναμίες και η έλλειψη επαρκών δομών δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι καθυστερήσεις μετατρέπονται σε κανόνα. Το αποτέλεσμα είναι να επηρεάζονται όχι μόνο οι πολίτες που περιμένουν μια άδεια, αλλά και η συνολική λειτουργία της αγοράς ακινήτων, ενός από τους σημαντικότερους τομείς της ελληνικής οικονομίας.
- 5 λεπτά πριν Τηλεθεάσεις 22/6/2026: Πρωτιά για το «Να μ’ Αγαπάς» στην prime time
- 10 λεπτά πριν Θλίψη για τον θάνατο του δημοσιογράφου Γιάννη Αμανατίδη
- 14 λεπτά πριν Έρχονται νέες συλλογικές συμβάσεις: Ποιοι εργαζόμενοι θα δουν αυξήσεις
