Τραμπ και Πεζεσκιάν υπέγραψαν τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν – Τι προβλέπει

Έπειτα από μήνες πολεμικών συγκρούσεων που προκάλεσαν σοβαρές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και στις διεθνείς αγορές, Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν προχώρησαν σε ένα βήμα που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για την πορεία της περιοχής.

Το βράδυ της Τετάρτης υπογράφηκε εξ αποστάσεως το λεγόμενο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», ένα κείμενο που φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την έναρξη μιας νέας φάσης διαπραγματεύσεων.

Παρότι η συμφωνία δεν επιλύει άμεσα όλα τα ανοιχτά ζητήματα, θεωρείται η σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου.

Οι υπογραφές Τραμπ και Πεζεσκιάν

🚨 President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF

— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026

Το μνημόνιο υπέγραψαν ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ και ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε το κείμενο κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους: «Μόλις το υπέγραψα».

Στη συνέχεια, ο Λευκός Οίκος δημοσιοποίησε βίντεο από τη στιγμή της υπογραφής, παρουσία του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο.

Από την ιρανική πλευρά, η υπογραφή επιβεβαιώθηκε από τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ενώ το κρατικό πρακτορείο IRNA δημοσίευσε φωτογραφίες του Ιρανού προέδρου κατά τη διαδικασία υπογραφής.

Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, η επιλογή να υπογράψουν οι ίδιοι οι αρχηγοί των δύο κρατών είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς αυξάνει το πολιτικό κόστος σε περίπτωση παραβίασης των συμφωνηθέντων.

Το Ορμούζ στο επίκεντρο

Η σημαντικότερη ίσως πρόβλεψη του μνημονίου αφορά τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.

Η συμφωνία προβλέπει την επαναφορά της ομαλής ναυσιπλοΐας στην περιοχή, εξέλιξη που παρακολουθούν στενά κυβερνήσεις, ναυτιλιακές εταιρείες και ενεργειακοί κολοσσοί σε ολόκληρο τον κόσμο.

Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος για τη σταδιακή χαλάρωση των περιορισμών που είχαν επιβληθεί στα ιρανικά λιμάνια, με στόχο την αποκατάσταση της εμπορικής δραστηριότητας και τη σταθεροποίηση των ενεργειακών ροών.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό ζήτημα

Παρότι το μνημόνιο καταγράφει βασικές δεσμεύσεις, τα πιο δύσκολα ζητήματα μεταφέρονται στις επόμενες φάσεις των συνομιλιών.

Στο πεδίο του πυρηνικού προγράμματος, η Τεχεράνη αναλαμβάνει την υποχρέωση να προχωρήσει σε αραίωση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Ωστόσο, οι τεχνικές λεπτομέρειες, οι μηχανισμοί ελέγχου και οι όροι εφαρμογής παραμένουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Κυρώσεις και οικονομία

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στο οικονομικό σκέλος της συμφωνίας.

Η Ουάσιγκτον αποδέχεται την αναστολή κυρώσεων που επηρέαζαν τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου, ενώ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρύτερης χαλάρωσης των περιορισμών εφόσον υπάρξει πρόοδος στις συνομιλίες.

Παράλληλα, παραμένουν στο τραπέζι τα ζητήματα των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και των μελλοντικών οικονομικών διευκολύνσεων, τα οποία αναμένεται να αποτελέσουν βασικά σημεία τριβής στις επόμενες διαπραγματεύσεις.

Ο Λίβανος στο τραπέζι των συνομιλιών

Στο κείμενο γίνεται ρητή αναφορά και στο μέτωπο του Λιβάνου, στοιχείο που προσδίδει ευρύτερη περιφερειακή διάσταση στη συμφωνία.

Η πρόβλεψη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική τόσο για την Τεχεράνη όσο και για τη Χεζμπολάχ, καθώς συνδέει τις εξελίξεις στον Λίβανο με τη συνολική διαδικασία αποκλιμάκωσης στην περιοχή.

Η επόμενη μέρα

Η υπογραφή του μνημονίου δεν σημαίνει αυτόματα και οριστικό τέλος της κρίσης. Αποτελεί όμως το πρώτο θεσμικό βήμα προς μια πιο μόνιμη διευθέτηση.

Η επόμενη κρίσιμη φάση αναμένεται να ξεκινήσει στην Ελβετία, όπου θα πραγματοποιηθούν τεχνικές συνομιλίες για την εξειδίκευση των όρων της συμφωνίας.

Εκεί θα κριθεί αν η προσωρινή αποκλιμάκωση μπορεί να εξελιχθεί σε μια σταθερή συμφωνία που θα επηρεάσει όχι μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν, αλλά και τη συνολική ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.

Περισσότερα:

ΗΠΑ και Ιράν έδωσαν στη δημοσιότητα το προσχέδιο συμφωνίας – Τα 14 σημεία που προβλέπει

Τραμπ από τη G7: «Επιλέξαμε τη διπλωματία αντί για βόμβες»

Λαμία: Ποινή 24 μηνών στον 30χρονο που φωτογράφιζε κρυφά κορίτσια σε παραλία