Κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ: Τι προβλέπει το προσχέδιο και ποια είναι τα «αγκάθια»

Σε κρίσιμο σημείο φαίνεται να βρίσκονται οι διαβουλεύσεις ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν, καθώς πληροφορίες από διπλωματικές πηγές και διεθνή μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για προχωρημένες συνομιλίες που ενδέχεται να οδηγήσουν σε συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Η πιθανότητα συμφωνίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής της G7, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 15 έως τις 17 Ιουνίου στο Εβιάν της Γαλλίας, με το ζήτημα της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή και της ενεργειακής σταθερότητας να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.

Το σενάριο συμφωνίας και ο ρόλος της Γενεύης

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος άφησε να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, κάτι που επιβεβαιώνεται και από αξιωματούχους χωρών της G7 που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το πρώτο βήμα πιθανότατα δεν θα είναι μια οριστική συμφωνία, αλλά ένα μνημόνιο συναντίληψης (MoU), το οποίο θα ανοίξει τον δρόμο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Στο παρασκήνιο εξετάζεται μάλιστα το ενδεχόμενο η Γενεύη να αποτελέσει τον τόπο υπογραφής του αρχικού κειμένου, ακόμη και την Κυριακή 14 Ιουνίου, λόγω της εγγύτητάς της με τον τόπο διεξαγωγής της G7.

Τι περιλαμβάνει το σχέδιο 14 σημείων

Ιρανικά μέσα ενημέρωσης επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός σχεδίου συμφωνίας 14 σημείων, το οποίο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται, προβλέπει σημαντικές αμοιβαίες δεσμεύσεις.

Μεταξύ άλλων, το προσχέδιο περιλαμβάνει:

• Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς περιορισμούς ή διόδια
• Άρση αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν
• Τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού
• Απόσυρση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν
• Χαλάρωση περιορισμών στον πετρελαϊκό τομέα
• Αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων

Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι ΗΠΑ θα αναλάμβαναν την υποχρέωση να παρουσιάσουν ένα σχέδιο οικονομικής στήριξης και ανοικοδόμησης της ιρανικής οικονομίας, σε μια προσπάθεια σταδιακής αποκλιμάκωσης.

Τα πυρηνικά στο τραπέζι, εκτός το πυραυλικό πρόγραμμα

Κομβικό σημείο των συνομιλιών παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Το υπό διαμόρφωση μνημόνιο φέρεται να περιλαμβάνει πλαίσιο για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν, ενώ προβλέπεται περίοδος 60 ημερών κατάπαυσης πυρός, κατά την οποία θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Αντίθετα, σύμφωνα με πληροφορίες από την ιρανική πλευρά, το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν δεν αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι της παρούσας φάσης.

Οι τελικές εγκρίσεις και οι επιφυλάξεις

Παρά την αισιοδοξία που καταγράφεται, τίποτα δεν θεωρείται ακόμη οριστικό.

Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το κείμενο έχει εγκριθεί σε υψηλό επίπεδο από την ιρανική πλευρά, όχι όμως ακόμη από τον Ανώτατο Ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών ή καθυστερήσεων.

Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αισιόδοξος, δηλώνοντας ότι αναμένει τελετή υπογραφής μέσα στο Σαββατοκύριακο. Ωστόσο, η Τεχεράνη εμφανίζεται πιο συγκρατημένη, με εκπρόσωπο του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών να υπογραμμίζει ότι «δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση».

Παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και κινητικότητα

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η προκαταρκτική συμφωνία διαμορφώθηκε ύστερα από πολύωρες επαφές μεταξύ του Καταριανού μεσολαβητή Αλί Αλ-Θαουαντί και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.

Την ίδια στιγμή, κινητικότητα καταγράφεται και από αμερικανικής πλευράς. Σύμφωνα με πηγές, τέσσερα στρατιωτικά αεροσκάφη C-17 αναχώρησαν για την Ευρώπη, μεταφέροντας εξοπλισμό ενόψει πιθανής παρουσίας του αντιπροέδρου των ΗΠΑ στη Γενεύη, εφόσον τελικά πραγματοποιηθεί τελετή υπογραφής.

Με πληροφορίες του Bloomberg

Περισσότερα:

Εκκενώνεται το αεροδρόμιο του Αμβούργου

Τραμπ: «Θα υπογράψουμε πολύ σύντομα συμφωνία με το Ιράν» – Η αντίδραση της Τεχεράνης

Νεκρός Αμερικανός διπλωμάτης σε ξενοδοχείο στη Μιανμάρ