Το «πιο επικίνδυνο τυρί στον κόσμο»: Τι είναι το Casu marzu με τα ζωντανά σκουλήκια και γιατί προκαλεί ανησυχία

Ένα παραδοσιακό τυρί από τη Σαρδηνία έχει καταφέρει εδώ και χρόνια να προκαλεί σοκ, περιέργεια αλλά και έντονη επιστημονική συζήτηση. Ο λόγος για το Casu marzu, ένα προϊόν από πρόβειο γάλα που έχει συνδεθεί με ακραίες γαστρονομικές εμπειρίες, καθώς περιέχει… ζωντανές προνύμφες εντόμων.

Δεν είναι λίγοι όσοι το αποκαλούν «το πιο επικίνδυνο τυρί στον κόσμο», καθώς η παραγωγή του περιλαμβάνει μια διαδικασία που απέχει σημαντικά από τις συμβατικές πρακτικές τυροκομίας και εγείρει ερωτήματα γύρω από την ασφάλεια κατανάλωσής του.

Τι ακριβώς είναι το Casu marzu

Η ονομασία του σημαίνει κυριολεκτικά «σάπιο τυρί» στη σαρδηνιακή διάλεκτο. Η βάση του είναι ένα παραδοσιακό τυρί τύπου πεκορίνο από πρόβειο γάλα, το οποίο αφήνεται σκόπιμα εκτεθειμένο ώστε να προσελκύσει τη μύγα του τυριού, γνωστή ως Piophila casei.

Οι μύγες γεννούν αυγά στο εσωτερικό του και, όταν αυτά εκκολαφθούν, οι προνύμφες αρχίζουν να διασπούν τα λίπη και τις πρωτεΐνες του τυριού. Η διαδικασία αυτή μεταμορφώνει την υφή του σε μια μαλακή, σχεδόν κρεμώδη μάζα με ιδιαίτερα έντονη γεύση και οσμή.

Για πολλούς κατοίκους της Σαρδηνίας, το Casu marzu αποτελεί μέρος της γαστρονομικής και πολιτιστικής τους ταυτότητας, με ιστορία που χάνεται πίσω στις αγροτικές παραδόσεις του νησιού.

Γιατί θεωρείται επικίνδυνο

Οι ανησυχίες γύρω από το Casu marzu σχετίζονται κυρίως με την παρουσία ζωντανών προνυμφών.

Επιστήμονες επισημαίνουν ότι, σε θεωρητικό επίπεδο, υπάρχει ο κίνδυνος κάποιες από αυτές να επιβιώσουν στο πεπτικό σύστημα, προκαλώντας ερεθισμό ή ακόμη και μια σπάνια κατάσταση που είναι γνωστή ως εντερική μυΐαση.

Παρότι τέτοιες περιπτώσεις θεωρούνται εξαιρετικά σπάνιες, η ιατρική βιβλιογραφία έχει καταγράψει περιστατικά που σχετίζονται με το συγκεκριμένο έντομο.

Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η ίδια η διαδικασία παραγωγής του. Σε αντίθεση με τα συμβατικά ζυμωμένα τυριά, όπου η ωρίμανση γίνεται υπό αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες υγιεινής και θερμοκρασίας, το Casu marzu συχνά παρασκευάζεται εκτός επίσημων προδιαγραφών ασφάλειας τροφίμων.

Η χρήση μη παστεριωμένου γάλακτος ή η ακατάλληλη αποθήκευση ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο επιμόλυνσης από βακτήρια ή άλλους μικροοργανισμούς.

Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν

Ειδικοί αναφέρουν ότι, σε περίπτωση που παρουσιαστεί αντίδραση ή τροφική λοίμωξη μετά την κατανάλωση, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως:

• ναυτία,
• έμετος,
• κοιλιακό άλγος,
• διάρροια,
• αιμορραγική διάρροια,
• πυρετός,
• αφυδάτωση.

Σε περίπτωση έντονης αδιαθεσίας, συνιστάται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν υπάρχουν συμπτώματα όπως αιματηρά κόπρανα, έντονος πόνος ή παρατεταμένη διάρροια.

Είναι ασφαλές αν αφαιρεθούν τα σκουλήκια;

Η απάντηση των ειδικών είναι αρνητική.

Η απομάκρυνση των ορατών προνυμφών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το τυρί καθίσταται ασφαλές για κατανάλωση, καθώς η διαδικασία ζύμωσης και αποσύνθεσης έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Επιπλέον, η πιθανή παρουσία μικροβίων ή χημικών μεταβολών στο προϊόν δεν εξαλείφεται απλώς επειδή αφαιρούνται οι προνύμφες.

Αντίστοιχα, το μαγείρεμα δεν θεωρείται αξιόπιστη μέθοδος εξουδετέρωσης πιθανών κινδύνων, καθώς το συγκεκριμένο προϊόν δεν έχει σχεδιαστεί ώστε να καταναλώνεται έπειτα από θερμική επεξεργασία.

Υπερβολή ή πραγματικός κίνδυνος;

Ο χαρακτηρισμός «το πιο επικίνδυνο τυρί στον κόσμο» έχει ενισχυθεί από διεθνή μέσα ενημέρωσης και viral αφιερώματα, ωστόσο δεν θεωρείται εντελώς αβάσιμος.

Το Casu marzu παραμένει ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο τρόφιμο, καθώς δεν πληροί τα συνήθη ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και η εμπορική του διακίνηση έχει περιοριστεί ή απαγορευτεί σε αρκετές περιπτώσεις.

Παράλληλα, όμως, πολλοί κάτοικοι της Σαρδηνίας το αντιμετωπίζουν ως στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς και όχι ως ακραίο γαστρονομικό πείραμα.

Η βασική επιστημονική επισήμανση είναι πως, ανεξάρτητα από την παράδοση ή τη φήμη του, η κατανάλωση ενός τέτοιου προϊόντος συνοδεύεται από βιολογικούς κινδύνους που δεν μπορούν να αγνοηθούν.

Μπορεί να πωλείται νόμιμα;

Η εμπορική διάθεση του Casu marzu έχει αντιμετωπίσει σημαντικούς περιορισμούς στην Ευρώπη εξαιτίας ζητημάτων ασφάλειας τροφίμων.

Παρότι στη Σαρδηνία εξακολουθεί να βρίσκεται ανεπίσημα σε ορισμένες περιοχές ή μέσω τοπικών παραγωγών, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η τοπική κατανάλωση δεν αποτελεί απόδειξη πως το προϊόν είναι απολύτως ασφαλές για όλους.

Περισσότερα:

Δεν πάει το μυαλό σας: Σε ποια συσκευή του σπιτιού βρίσκουν «καταφύγιο» οι κατσαρίδες

Η οικονομική λύση για να δροσιστείτε στο σπίτι

Βίντεο από τα αποδυτήρια: Η στιγμή που ο Τζόουνς χτυπά τον Ναν μετά τον τελικό