Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για περίπου 400.000 συνταξιούχους, καθώς η κρίσιμη πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο στις 10 Ιουνίου αναμένεται να επηρεάσει άμεσα τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα συνεχίσει να υπάρχει η εισφορά, αλλά πώς θα επιβάλλεται και ποιοι τελικά θα δουν πραγματικές αυξήσεις στις συντάξεις τους.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική και κοινωνική βαρύτητα, καθώς αφορά χιλιάδες συνταξιούχους του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα που βλέπουν κάθε μήνα σημαντικές κρατήσεις στις κύριες συντάξεις τους. Παράλληλα, η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη προς το υπουργείο Εργασίας φέρνει στο προσκήνιο ένα μοντέλο πιο αναλογικής παρακράτησης, το οποίο θα μπορούσε να μειώσει αισθητά τις επιβαρύνσεις.
Τι αλλάζει στην Εισφορά Αλληλεγγύης
Σήμερα, η ΕΑΣ επιβάλλεται με συντελεστή πάνω στο σύνολο της σύνταξης μόλις ο συνταξιούχος περάσει ένα συγκεκριμένο όριο αποδοχών. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μικρή αύξηση στη σύνταξη μπορεί να οδηγήσει σε πολύ μεγαλύτερη παρακράτηση.
Ωστόσο, το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει κάτι διαφορετικό, η εισφορά να εφαρμόζεται μόνο στο ποσό που υπερβαίνει ένα αφορολόγητο όριο, πιθανότατα τα 1.400 ευρώ, και όχι σε ολόκληρη τη σύνταξη.
Αν τελικά επικρατήσει αυτή η λογική, τότε:
- οι μεσαίες συντάξεις μπορεί να ενισχυθούν κατά 20 έως 40 ευρώ τον μήνα,
- ενώ οι υψηλότερες συντάξεις ενδέχεται να δουν αυξήσεις που ξεπερνούν ακόμη και τα 100 ευρώ.
Γιατί η απόφαση θεωρείται κομβική
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην ερμηνεία των συνταγματικών αρχών της ισότητας και της αναλογικότητας. Νομικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού δημιουργεί στρεβλώσεις, καθώς επιβαρύνει δυσανάλογα όσους εργάστηκαν περισσότερα χρόνια και λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις.
Την ίδια στιγμή, το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς πιθανή αλλαγή στο καθεστώς της ΕΑΣ θα έχει άμεσο δημοσιονομικό αποτύπωμα.
Η Εισφορά Αλληλεγγύης αποτελεί βασική πηγή χρηματοδότησης του ΑΚΑΓΕ, του αποθεματικού κεφαλαίου που δημιουργήθηκε για τη στήριξη του ασφαλιστικού συστήματος απέναντι στις πιέσεις του δημογραφικού προβλήματος. Μέχρι το τέλος του 2026, τα αποθεματικά του συγκεκριμένου «κουμπαρά» εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 23 δισ. ευρώ.
Οι συνταξιούχοι περιμένουν το αποτέλεσμα
Σε κάθε περίπτωση, η δίκη της 10ης Ιουνίου δεν αφορά μόνο έναν τεχνικό τρόπο υπολογισμού. Αντίθετα, αγγίζει ένα βαθύτερο πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα: πώς ισορροπεί η ανάγκη δημοσιονομικής σταθερότητας με την προστασία του εισοδήματος των συνταξιούχων.
Για αυτό και η συγκεκριμένη απόφαση αναμένεται να προκαλέσει αλυσιδωτές εξελίξεις τόσο στο ασφαλιστικό σύστημα όσο και στις μελλοντικές κυβερνητικές παρεμβάσεις για τις συντάξεις.