Κλιματική αλλαγή: Η Ελλάδα αποκτά Εθνικό Κόμβο Προσαρμογής

Με μια ματιά

• Η Ελλάδα αποκτά τον δικό της Εθνικό Κόμβο Προσαρμογής για την κλιματική αλλαγή
• Το Ελ.Δ.Α.Π. συντονίζει δράσεις για ανθεκτικές πόλεις και Δήμους
• Το έργο εντάσσεται στο πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» της ΕΕ

Σε μια κρίσιμη περίοδο για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η Ελλάδα εντάσσεται ενεργά στη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική προσαρμογής, αποκτώντας τον δικό της Εθνικό Κόμβο Προσαρμογής (Adaptation Hub Greece), στο πλαίσιο της Αποστολής για το Κλίμα του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη».

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη μεγάλη ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εγκρίνει συνολικά 27 Εθνικούς Κόμβους Προσαρμογής, έναν για κάθε κράτος-μέλος.

Ο ελληνικός Κόμβος συντονίζεται από το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων (Ελ.Δ.Α.Π.) και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως σημείο σύνδεσης ανάμεσα στην τοπική αυτοδιοίκηση, τους επιστημονικούς φορείς, τα ερευνητικά ιδρύματα και τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την κλιματική προσαρμογή.

Ο στόχος του νέου ελληνικού Adaptation Hub

Ο νέος εθνικός κόμβος δίνει έμφαση στη δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου συνεργασίας για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ενώ παράλληλα ενισχύει τη συνεργασία ανάμεσα σε Δήμους, Περιφέρειες και ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Μέσα από εργαστήρια, εκπαιδευτικές δράσεις, συζητήσεις και πρωτοβουλίες ενημέρωσης, ο Κόμβος θα επιχειρήσει να μεταφέρει τεχνογνωσία και πρακτικά εργαλεία στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο τη διαχείριση κινδύνων και την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.

Το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων αριθμεί ήδη περισσότερους από 140 ΟΤΑ ως μέλη και μέσα σε λίγους μήνες κατάφερε να κινητοποιήσει φορείς από όλη τη χώρα, δημιουργώντας έναν νέο δίαυλο διαλόγου για την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Στο επίκεντρο οι Δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς οι Δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή απέναντι σε φυσικές καταστροφές, ακραία καιρικά φαινόμενα και κινδύνους που συνδέονται με την κλιματική κρίση.

Για τον λόγο αυτό, ο σχεδιασμός του Προγράμματος Δράσης του Κόμβου βασίζεται σε συμμετοχική διαδικασία, δίνοντας ενεργό ρόλο στους Δήμους, τις Περιφέρειες, τα πανεπιστήμια, τις εθελοντικές ομάδες, τις ΜΚΟ και τους πολίτες.

Στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο που θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών και θα βοηθήσει τις ελληνικές πόλεις να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις νέες περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Το πρώτο βήμα και το σχέδιο έως το 2027

Η επίσημη έναρξη λειτουργίας του ελληνικού Adaptation Hub πραγματοποιήθηκε στις 28 Νοεμβρίου 2025, μέσα από ειδικό Εργαστήριο Στρατηγικής που διοργάνωσε το Ελ.Δ.Α.Π.

Στη συνάντηση συμμετείχαν δήμαρχοι, εκπρόσωποι δήμων και μέλη της Συμβουλευτικής Επιτροπής Στρατηγικής του Δικτύου, με βασικό στόχο τη διαμόρφωση του νέου τριετούς Action Plan.

Το σχέδιο δράσης αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2027 και θα περιλαμβάνει στρατηγικές προσαρμογής, εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου, προτάσεις χρηματοδότησης και νέες μορφές συνεργασίας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και διεθνής συνεργασία

Το έργο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω του προγράμματος «Ορίζοντας Ευρώπη» (Grant Agreement: 101212639), ενώ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίκτυο που περιλαμβάνει περισσότερες από 326 τοπικές αρχές και δεκάδες έργα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Οι υπεύθυνοι του ελληνικού Κόμβου επισημαίνουν ότι η συνεργασία με διεθνείς και ευρωπαϊκούς φορείς θα αποτελέσει βασικό εργαλείο για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την αξιοποίηση καλών πρακτικών, με τελικό στόχο πιο ασφαλείς, βιώσιμες και ανθεκτικές πόλεις για το μέλλον.