Διαθήκες με το χέρι: Πότε θεωρούνται άκυρες

Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των ιδιόγραφων διαθηκών φέρνει ο Νόμος 5221/2025, ο οποίος εκσυγχρονίζει τη διαδικασία δημοσίευσης και θεσπίζει το νέο «Μητρώο Διαθηκών». Ωστόσο, πέρα από τις διαδικαστικές αλλαγές, παραμένουν αυστηροί οι κανόνες που καθορίζουν πότε μια ιδιόγραφη διαθήκη είναι έγκυρη ή άκυρη.

Πότε μια ιδιόγραφη διαθήκη είναι άκυρη

Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα και τη νομολογία, μια ιδιόγραφη διαθήκη θεωρείται άκυρη όταν δεν πληροί βασικές προϋποθέσεις εγκυρότητας. Συγκεκριμένα:

•  Δεν έχει γραφτεί εξ ολοκλήρου με το χέρι του διαθέτη
•  Δεν φέρει ημερομηνία (χρονολογία)
•  Δεν έχει υπογραφεί από τον ίδιο τον διαθέτη

Ακόμη και αν η βούληση του διαθέτη είναι ξεκάθαρη, η μη τήρηση των παραπάνω καθιστά τη διαθήκη αυτομάτως άκυρη.

 Τι λένε τα δικαστήρια

Η νομολογία είναι σταθερή: η ιδιόγραφη διαθήκη πρέπει να είναι ολόκληρη γραμμένη από το χέρι του διαθέτη, από την αρχή έως το τέλος. Δεν επιτρέπεται:

• να έχει γραφτεί από τρίτο πρόσωπο, ακόμη και κατόπιν υπαγόρευσης
• να περιέχει τμήματα γραμμένα από άλλον

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαθήκη θεωρείται άκυρη, ανεξάρτητα από το αν είναι πλαστή ή όχι.

Ποιοι μπορούν να αμφισβητήσουν τη διαθήκη

Το δικαίωμα να προβάλλουν ακυρότητα έχουν όσοι διαθέτουν έννομο συμφέρον, όπως:

• Οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι
• Οι κληρονόμοι αυτών
• Οι δανειστές τους
• Κάθε πρόσωπο που θίγεται από τη διαθήκη

 Βάρος απόδειξης

Σε περίπτωση αμφισβήτησης:

• Αυτός που επικαλείται τη διαθήκη πρέπει να αποδείξει ότι είναι πλήρως ιδιόχειρη
• Δεν αρκεί μόνο η απόδειξη της γνησιότητας της υπογραφής
• Πρέπει να αποδειχθεί ότι ολόκληρο το περιεχόμενο γράφτηκε από τον διαθέτη

Τι αλλάζει με τον νέο νόμο

Ο Νόμος 5221/2025 φέρνει κυρίως αλλαγές στη διαδικασία:

• Υποχρεωτική δημοσίευση διαθήκης μέσω συμβολαιογράφου
• Δημιουργία ψηφιακού «Μητρώου Διαθηκών»
• Άμεση καταχώριση βασικών στοιχείων της διαθήκης

Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν στην επιτάχυνση και τη διαφάνεια, χωρίς όμως να τροποποιούν τις βασικές προϋποθέσεις εγκυρότητας.

Περισσότερα:

Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα

Σήμερα η κηδεία του Νάσου Αθανασίου- Πότε και πού θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία

Αλλάζουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων σε 8 περιοχές της Αττικής