Η αποποίηση κληρονομιάς αποτελεί κρίσιμο δικαίωμα για κάθε κληρονόμο, καθώς του δίνει τη δυνατότητα να μην αποδεχθεί περιουσία που ενδέχεται να συνοδεύεται και από χρέη. Ωστόσο, η τήρηση της σχετικής προθεσμίας είναι καθοριστική.
Αυτόματη απόκτηση της κληρονομιάς
Σύμφωνα με τον Αστικός Κώδικας, ο κληρονόμος αποκτά αυτοδίκαια την κληρονομιά από τη στιγμή του θανάτου του κληρονομουμένου, είτε υπάρχει διαθήκη είτε πρόκειται για εξ αδιαθέτου διαδοχή, ακόμη και χωρίς να το γνωρίζει ή να το επιθυμεί.
Η δυνατότητα αποποίησης
Ο κληρονόμος έχει το δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομιά, δηλαδή να αρνηθεί την αποδοχή της. Σε αυτή την περίπτωση, θεωρείται ότι δεν απέκτησε ποτέ την κληρονομιά.
Η αποποίηση πρέπει να γίνει:
- εντός 4 μηνών
- από τη στιγμή που ο κληρονόμος έλαβε γνώση του θανάτου και του δικαιώματός του
- με δήλωση ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου
Τι συμβαίνει αν περάσει η προθεσμία
Αν η τετράμηνη προθεσμία παρέλθει χωρίς να γίνει αποποίηση, τότε η κληρονομιά θεωρείται ότι έχει γίνει αποδεκτή. Αυτό σημαίνει ότι ο κληρονόμος αναλαμβάνει όχι μόνο τα περιουσιακά στοιχεία αλλά και τυχόν υποχρεώσεις ή χρέη.
Πότε ξεκινά η προθεσμία
Η έναρξη της προθεσμίας εξαρτάται από τη γνώση:
- του θανάτου του κληρονομουμένου
- του λόγου για τον οποίο καλείται ο κληρονόμος (διαθήκη ή συγγένεια)
Στις περιπτώσεις εξ αδιαθέτου διαδοχής, η προθεσμία ξεκινά συνήθως από τη στιγμή που ο κληρονόμος πληροφορείται τον θάνατο του συγγενή του.
Τι γίνεται σε περίπτωση αποποίησης άλλου κληρονόμου
Αν ένας κληρονόμος αποποιηθεί εγκαίρως, η κληρονομιά μεταβιβάζεται στον επόμενο δικαιούχο. Στην περίπτωση αυτή, η προθεσμία για τον νέο κληρονόμο δεν ξεκινά από τον θάνατο, αλλά από τη στιγμή που ενημερώνεται για την αποποίηση.
Εξαιρέσεις και ειδικές περιπτώσεις
Σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας που εμπόδισαν τον κληρονόμο να αποποιηθεί εγκαίρως, μπορεί να εξεταστεί αναστολή της προθεσμίας.
Επιπλέον, σύμφωνα με γνωμοδότηση του Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, η αποποίηση που γίνεται μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα δεν θεωρείται αυτόματα εκπρόθεσμη. Το αν είναι έγκυρη ή όχι εξετάζεται κατά περίπτωση από τη Διοίκηση ή τα δικαστήρια.