Ψηφιακό ευρώ: Πότε έρχεται και πώς θα λειτουργεί – Όσα αλλάζουν στις πληρωμές

Η Ευρώπη επιταχύνει τα βήματά της προς τη δημιουργία ενός νέου ψηφιακού νομίσματος, με το σχέδιο για το ψηφιακό ευρώ να περνά πλέον από τη θεωρία στην πράξη. Με σαφή χρονοδιαγράμματα, τεχνική προετοιμασία σε εξέλιξη και έμφαση στην ιδιωτικότητα των συναλλαγών, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θέτει τις βάσεις για την κυκλοφορία του νέου μέσου πληρωμών από το 2029, εισάγοντας μεταξύ άλλων και τη δυνατότητα offline συναλλαγών.

Η νέα φάση υλοποίησης του ψηφιακού ευρώ

Σύμφωνα με την έκθεση του Διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος που παρουσιάστηκε την προηγούμενη Δευτέρα, το εγχείρημα έχει εισέλθει πλέον στην τρίτη και πιο κρίσιμη φάση του.

Η περίοδος αυτή εκτείνεται από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Σεπτέμβριο του 2027 και επικεντρώνεται στην τεχνική ανάπτυξη και την επιχειρησιακή προετοιμασία του ψηφιακού ευρώ. Οι βασικοί άξονες εργασίας περιλαμβάνουν:

• την ενίσχυση της τεχνικής ετοιμότητας μέσω ανάπτυξης υποδομών και προτύπων,
• την προετοιμασία πιλοτικών δοκιμών,
• τη συνεργασία με φορείς της αγοράς για την οριστικοποίηση του εγχειριδίου κανόνων.

Η φάση αυτή θεωρείται καθοριστική, καθώς λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ του σχεδιασμού και της πρακτικής εφαρμογής, με στόχο ένα σύστημα ασφαλές, αξιόπιστο και ευρέως αποδεκτό σε όλη την ευρωζώνη.

Οι προηγούμενες φάσεις: Από τη διερεύνηση στον σχεδιασμό

Το εγχείρημα του ψηφιακού ευρώ έχει ήδη διανύσει δύο βασικά στάδια:

Φάση διερεύνησης (Οκτώβριος 2020 – Οκτώβριος 2023)

Κατά την πρώτη περίοδο, εξετάστηκε η σκοπιμότητα του ψηφιακού νομίσματος και καθορίστηκαν οι βασικές αρχές λειτουργίας του. Έμφαση δόθηκε:

• στην προστασία της ιδιωτικότητας των χρηστών,
• στην εύκολη πρόσβαση για όλες τις κοινωνικές ομάδες,
• στη συμπληρωματική λειτουργία του σε σχέση με τα μετρητά.

Η φάση ολοκληρώθηκε με την έγκριση ενός ισχυρού στρατηγικού πλαισίου.

Φάση προετοιμασίας (Νοέμβριος 2023 – Οκτώβριος 2025)

Στο δεύτερο στάδιο, το Ευρωσύστημα προχώρησε στον πρακτικό σχεδιασμό, εστιάζοντας:

• στον καθορισμό τεχνικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών,
• στην ανάπτυξη πιλοτικών λύσεων,
• στη συνεργασία με τράπεζες και παρόχους πληρωμών.

Κομβικό σημείο αποτέλεσε η πρώτη έκδοση του εγχειριδίου κανόνων (Rulebook), το οποίο ορίζει το πλαίσιο λειτουργίας και τις υποχρεώσεις των συμμετεχόντων.

Το επόμενο βήμα: Πιλοτική εφαρμογή

Η τέταρτη φάση προβλέπει πιλοτική λειτουργία διάρκειας 12 μηνών, από τον Σεπτέμβριο του 2027 έως τον Σεπτέμβριο του 2028, υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική νομοθεσία θα έχει υιοθετηθεί έως το τέλος του 2026.

Κατά την περίοδο αυτή, επιλεγμένοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών θα συνεργαστούν με το Ευρωσύστημα, προκειμένου να δοκιμαστεί η τεχνική και επιχειρησιακή ετοιμότητα του συστήματος σε ελεγχόμενο περιβάλλον.

Πότε θα κυκλοφορήσει το ψηφιακό ευρώ

Μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών, ο δρόμος θα ανοίξει για την έκδοση του ψηφιακού ευρώ από το 2029 και μετά.

Η τελική απόφαση για την επίσημη κυκλοφορία θα ληφθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει τεθεί σε ισχύ το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.

Offline πληρωμές και ιδιωτικότητα

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του ψηφιακού ευρώ θα είναι η δυνατότητα offline συναλλαγών. Αυτό σημαίνει ότι οι πληρωμές θα μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο και χωρίς να αφήνουν ψηφιακό αποτύπωμα.

Η συγκεκριμένη λειτουργία θεωρείται κρίσιμη για την προστασία της ιδιωτικότητας των πολιτών, καθιστώντας το ψηφιακό ευρώ ανταγωνιστικό έναντι των μετρητών.

Τα οφέλη για πολίτες και οικονομία

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το ψηφιακό ευρώ αναμένεται να προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα:

• Θα αποτελεί ένα σύγχρονο μέσο πληρωμής για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.
• Θα είναι προσβάσιμο σε όλους με ίσους όρους.
• Θα γίνεται αποδεκτό σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και δυνητικά και εκτός ΕΕ.
• Θα αξιοποιεί υπάρχουσες υποδομές, περιορίζοντας το κόστος προσαρμογής.
• Θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό και θα μειώσει την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
• Θα εισάγει νέες δυνατότητες, όπως οι offline πληρωμές.
• Θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη νέων τραπεζικών προϊόντων.
• Θα λειτουργεί με υψηλά πρότυπα ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά:
“Το ψηφιακό ευρώ έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς ενισχύει τη νομισματική κυριαρχία στη ζώνη του ευρώ και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χώρου πληρωμών. Προσφέρει μια αξιόπιστη δημόσια εναλλακτική λύση σε χρήμα κεντρικής τράπεζας έναντι των διαθέσιμων ιδιωτικών μέσων πληρωμών και στηρίζει την καινοτομία. Παράλληλα, συμβάλλει στη χρηματοοικονομική ένταξη, παρέχοντας τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία”.

Περισσότερα:

Γιατί η Heineken αποζημιώνει τη Βεργίνα

Ποιοι μπορούν να σβήσουν πρόστιμα και προσαυξήσεις της Εφορίας έως το 2026;

Γιατί επιβλήθηκε πρόστιμο – μαμούθ στη Nestlé Hellas;