Από τις 17:00 σε ισχύ ο αμερικανικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια – Ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Σε νέα φάση κλιμάκωσης εισέρχεται η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, μετά την απόφαση των ΗΠΑ να προχωρήσουν σε αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών στα Στενά του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε διεθνές επίπεδο, με ευρωπαϊκές και ασιατικές δυνάμεις να εκφράζουν επιφυλάξεις ή και σαφή αντίθεση, την ώρα που αυξάνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και την ενεργειακή ασφάλεια.
Σε εφαρμογή ο αποκλεισμός – Ποια πλοία επηρεάζονται
Σύμφωνα με πληροφορίες, από τις 17:00 τίθεται σε ισχύ ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Όπως μεταδίδει το Reuters, η κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ έχει διευκρινίσει ότι τα μέτρα θα ισχύουν για όλα τα πλοία, ανεξαρτήτως σημαίας, που θα επιχειρούν να κινηθούν προς ή από τις αποκλεισμένες περιοχές. Ο αποκλεισμός επεκτείνεται σε ολόκληρη την ιρανική ακτογραμμή, ενώ προβλέπεται ότι θα επιτρέπονται μόνο ανθρωπιστικές αποστολές – όπως τρόφιμα και ιατρικά εφόδια – υπό αυστηρή επιτήρηση.
Ευρωπαϊκές αποστάσεις και πρωτοβουλίες για αποκλιμάκωση
Η αντίδραση των ευρωπαϊκών χωρών υπήρξε άμεση. Το Ηνωμένο Βασίλειο «δεν υποστηρίζει» τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων, όπως δήλωσε τη Δευτέρα (13/4) ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ξεκαθαρίζοντας ότι η χώρα του δεν θα «εμπλακεί» στον πόλεμο του Ιράν.
Ο ίδιος, μιλώντας στο Radio 5 Live του BBC, σημείωσε:
«Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό και όλη την κινητοποίηση… Δεν θα επεκταθώ σε επιχειρησιακά ζητήματα, αλλά έχουμε αυτή την ικανότητα – η οποία επικεντρώνεται, από την άποψή μας, στο πλήρες άνοιγμα του Πορθμού».
Και πρόσθεσε:
«Αυτό που κάνουμε τις τελευταίες εβδομάδες – και αυτό ήταν μέρος αυτών που συζητούσα με τα κράτη του Κόλπου την περασμένη εβδομάδα – είναι να φέρνουμε τις χώρες κοντά για να διατηρήσουν το στενό ανοιχτό, όχι κλειστό».
Την ίδια στιγμή, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν επιβεβαίωσε ότι Παρίσι και Λονδίνο σχεδιάζουν κοινή διάσκεψη τις επόμενες ημέρες, με στόχο την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία αφορά μια «ειρηνική πολυεθνική» και «αυστηρά αμυντική» αποστολή, «ξεχωριστή από τις εμπόλεμες πλευρές», χωρίς να αποκλείει ρητά κάθε μορφή εμπλοκής.
Δείτε που βρίσκονται τα ιρανικά λιμάνια στην περιοχή του Κόλπου
Γερμανία και Ισπανία απορρίπτουν στρατιωτική εμπλοκή
Το Βερολίνο διατηρεί σαφή αποστασιοποίηση, με κυβερνητικές πηγές να χαρακτηρίζουν τις δηλώσεις Τραμπ «μια αόριστη δήλωση που δεν βασίζεται σε κανένα νέο γεγονός». Η γερμανική κυβέρνηση επανέλαβε ότι αποκλείει στρατιωτική συμμετοχή, υπογραμμίζοντας:
«Τις τελευταίες ημέρες, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει σχολιάσει επανειλημμένα σχετικά με την πιθανή συμμετοχή και τους όρους για αυτήν. Αυτές οι δηλώσεις εξακολουθούν να ισχύουν».
Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση της υπουργού Άμυνας της Ισπανίας, Μαργαρίτα Ρόμπλες, η οποία δήλωσε ότι η πρόταση για αποκλεισμό «δεν βγάζει νόημα».
Εκκλήσεις για ψυχραιμία από Ασία και ASEAN
Σε διαφορετικό τόνο, η Κίνα κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση, επισημαίνοντας ότι η διατήρηση των Στενών του Ορμούζ ανοιχτών εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον της διεθνούς κοινότητας.
Παράλληλα, η ASEAN – ένωση 11 χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας – ζήτησε την «πλήρη και αποτελεσματική εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός», καθώς και τη διασφάλιση της θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και των αερομεταφορών.
Στήριξη από Ισραήλ – Ο ρόλος Νετανιάχου
Σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές επιφυλάξεις, το Ισραήλ τάσσεται υπέρ της αμερικανικής πρωτοβουλίας. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε:
«Το Ιράν παραβίασε τους κανόνες (των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στο Πακιστάν), ο πρόεδρος Τραμπ αποφάσισε να επιβάλει έναν ναυτικό αποκλεισμό».
Και πρόσθεσε:
«Στηρίζουμε βεβαίως αυτήν τη σθεναρή θέση και βρισκόμαστε σε συνεχή συντονισμό με τις ΗΠΑ».
Επιπλέον, αποκάλυψε ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς επικοινώνησε μαζί του για να τον ενημερώσει για τις συνομιλίες με το Ιράν, οι οποίες δεν κατέληξαν σε συμφωνία.
Οι κίνδυνοι για τις ΗΠΑ και το επιχειρησιακό σχέδιο
Όπως επισημαίνει το BBC, ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών ενέχει σοβαρούς νομικούς, στρατιωτικούς και οικονομικούς κινδύνους.
Τα αμερικανικά πολεμικά πλοία δεν αναμένεται να προσεγγίσουν άμεσα ιρανικά λιμάνια όπως το Μπαντάρ Αμπάς ή το Τζασκ, καθώς κάτι τέτοιο θα αύξανε τον κίνδυνο επιθέσεων με drones, πυραύλους ή ταχύπλοα «καμικάζι».
Αντίθετα, η Centcom αναμένεται να αξιοποιήσει δορυφορικά δεδομένα και πληροφορίες για την παρακολούθηση πλοίων που αποπλέουν από ιρανικά λιμάνια. Ακόμη και με απενεργοποιημένους αναμεταδότες AIS, τα πλοία μπορούν να εντοπιστούν στον Κόλπο του Ομάν και να αναχαιτιστούν.
Το Ιράν, από την πλευρά του, χαρακτηρίζει την ενέργεια «θαλάσσια πειρατεία» και προειδοποιεί για αντίποινα σε λιμάνια αραβικών χωρών της περιοχής.
Το γεωπολιτικό «παζλ» με Κίνα και Ρωσία
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η στάση των συμμάχων του Ιράν, όπως η Κίνα και η Ρωσία. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν ακόμη και σε κατάσχεση πλοίων κινεζικής ιδιοκτησίας.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο η Κίνα να προσφέρει στρατιωτική συνοδεία στα πλοία της, δεδομένης της παρουσίας της σε βάση στο Τζιμπουτί, σε μικρή σχετικά απόσταση από την περιοχή.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με αναλύσεις, το 86% του πετρελαίου που διακινείται μέσω της περιοχής κατευθύνεται προς ασιατικές χώρες, γεγονός που καθιστά την περιοχή στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια αγορά.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας και να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.
- 36 λεπτά πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 1 ώρα πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 2 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
