Εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν: Προσωρινή ανάσα πριν τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις

Λίγο πριν από μια πιθανή κλιμάκωση των επιθέσεων κατά ιρανικών υποδομών, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται κοντά σε μια «οριστική» συμφωνία. Παράλληλα, συμφωνήθηκε εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, ώστε να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι η αποκλιμάκωση από την πλευρά του Ιράν και η πλήρης επαναλειτουργία των Στενά του Ορμούζ για την εμπορική ναυτιλία, με την Τεχεράνη να δηλώνει ότι διατηρεί την κυριαρχία στην περιοχή.

Μια δύσκολη ισορροπία για τον Τραμπ

Η εξέλιξη αυτή δίνει στον Αμερικανό πρόεδρο μια προσωρινή διέξοδο από ένα επικίνδυνο δίλημμα: είτε να κλιμακώσει δραματικά τη σύγκρουση είτε να υποχωρήσει, ρισκάροντας την αξιοπιστία του.

Ωστόσο, η εκεχειρία θεωρείται εύθραυστη και περισσότερο μια «ανάσα» παρά οριστική λύση.

Αγορές και διεθνής αντίδραση

Η ανακοίνωση της εκεχειρίας έφερε άμεση αντίδραση στις αγορές:

• Η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι
• Τα futures των αμερικανικών μετοχών κατέγραψαν άνοδο

Η εικόνα αυτή δείχνει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι αποφεύχθηκε το χειρότερο σενάριο.

Σφοδρές αντιδράσεις για τις δηλώσεις Τραμπ

Οι πρόσφατες απειλές του Τραμπ περί «καταστροφής ενός ολόκληρου πολιτισμού» προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις.

Από την πλευρά των Δημοκρατικών:

• Ο Τσακ Σούμερ κατηγόρησε τους Ρεπουμπλικανούς για ευθύνη στις εξελίξεις
• Ο Χοακίν Κάστρο έθεσε θέμα καταλληλότητας του προέδρου

Αντιδράσεις υπήρξαν και εντός των Ρεπουμπλικανών:

• Ο Όστιν Σκοτ χαρακτήρισε τα σχόλια «αντιπαραγωγικά»
• Ο Ρον Τζόνσον μίλησε για «τεράστιο λάθος» σε περίπτωση συνέχισης των επιθέσεων
• Η Λίζα Μουρκόφσκι τόνισε ότι τέτοιες απειλές δεν δικαιολογούνται

Τι ζητά το Ιράν

Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Σεγέντ Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα θα σταματήσει τις «αμυντικές επιχειρήσεις» και θα διασφαλίσει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.

Παράλληλα, το ιρανικό σχέδιο περιλαμβάνει:

• Αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή
• Άρση κυρώσεων
• Καταβολή αποζημιώσεων
• Διατήρηση ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ

Αιτήματα που θεωρούνται δύσκολα αποδεκτά από την Ουάσινγκτον.

Αβέβαιο μέλλον και κρίσιμες επόμενες ημέρες

Παρά τη μερική πολιτική νίκη για τον Τραμπ, πολλά κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά:

• Η τύχη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος
• Η επιρροή της Τεχεράνης σε περιφερειακές δυνάμεις
• Ο έλεγχος βασικών ενεργειακών οδών

Οι επόμενες δύο εβδομάδες αναμένεται να είναι καθοριστικές, καθώς θα δείξουν αν η εκεχειρία μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη συμφωνία ή αν αποτελεί απλώς μια προσωρινή παύση πριν από νέα ένταση.