Οφειλές σε e-ΕΦΚΑ ή Ταμεία: Τι αλλάζει στη σύνταξη και πότε μπλοκάρει η έξοδος

Η ύπαρξη οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ ή τα πρώην Ταμεία δεν σημαίνει πλέον αυτόματα ότι χάνεται η δυνατότητα συνταξιοδότησης. Τα τελευταία χρόνια το πλαίσιο έχει γίνει πιο ευέλικτο, όμως οι οφειλές εξακολουθούν να παίζουν καθοριστικό ρόλο τόσο στην έγκριση της σύνταξης όσο και στο ποσό που θα λαμβάνει τελικά ο ασφαλισμένος. Το βασικό είναι ότι άλλο πράγμα είναι η απλή ύπαρξη χρέους και άλλο η υπέρβαση των ορίων που επιτρέπει ο νόμος.

Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι για τους υποψήφιους συνταξιούχους μη μισθωτούς το ανώτατο όριο οφειλών που μπορεί να «σηκώσει» η συνταξιοδότηση έχει αυξηθεί στις 30.000 ευρώ και ειδικά για οφειλές προς τον πρώην ΟΓΑ στις 10.000 ευρώ. Παλαιότερα τα αντίστοιχα όρια ήταν 20.000 ευρώ και 6.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι ασφαλισμένοι μπορούν πλέον να πάρουν σύνταξη, ακόμη κι αν χρωστούν παραπάνω από τα παλιά όρια, αρκεί να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Ωστόσο, η νέα δυνατότητα δεν ισχύει χωρίς φίλτρα. Για να υπαχθεί κάποιος στη ρύθμιση των αυξημένων ορίων πρέπει σωρευτικά να έχει φτάσει στο 67ο έτος της ηλικίας του ή, αν έχει τουλάχιστον 40 χρόνια ασφάλισης, στο 62ο έτος, να έχει εξοφλήσει εισφορές που αντιστοιχούν τουλάχιστον σε 20 έτη ή 6.000 ημέρες ασφάλισης, και οι τραπεζικές του καταθέσεις να μην ξεπερνούν τις 12.000 ευρώ γενικά ή τις 6.000 ευρώ αν πρόκειται αποκλειστικά για οφειλέτη του πρώην ΟΓΑ. Η αίτηση για αυτή τη ρύθμιση υποβάλλεται μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης και συνεπάγεται έλεγχο τραπεζικών καταθέσεων και φορολογικών στοιχείων.

Αν οι οφειλές δεν ξεπερνούν τα παλιά βασικά όρια, δηλαδή τις 20.000 ευρώ ή τις 6.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ, τότε η διαδικασία είναι πιο απλή: εκδίδεται η συνταξιοδοτική απόφαση και η σύνταξη αρχίζει να καταβάλλεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, με παρακράτηση του χρέους από τη σύνταξη.

Αν όμως οι οφειλές ξεπερνούν τα 20.000 ευρώ ή τα 6.000 ευρώ, τότε ενεργοποιείται ο αυστηρότερος έλεγχος. Εφόσον ο ασφαλισμένος πληροί όλες τις πρόσθετες προϋποθέσεις, μπορεί να πάρει σύνταξη ακόμη και με χρέη έως 30.000 ευρώ ή 10.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ. Σε αυτή την περίπτωση, το τμήμα του χρέους που υπερβαίνει τα 20.000 ευρώ ή τα 6.000 ευρώ συμψηφίζεται με το 60% της μηνιαίας σύνταξης μέχρι να μηδενιστεί, με ελάχιστη μηνιαία παρακράτηση 333,33 ευρώ γενικά και 100 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ. Το υπόλοιπο χρέος παρακρατείται στη συνέχεια σε έως 60 μηνιαίες δόσεις.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η μεγάλη παγίδα για πολλούς ασφαλισμένους. Μπορεί μεν να ανοίγει ο δρόμος για σύνταξη, αλλά το ποσό που θα μπαίνει στην τσέπη τους στην αρχή θα είναι αισθητά μειωμένο, καθώς το 60% της σύνταξης μπορεί να παρακρατείται έως ότου σβήσει το υπερβάλλον μέρος του χρέους. Άρα, η συνταξιοδότηση με αυξημένες οφειλές δεν σημαίνει ότι ο συνταξιούχος θα λάβει αμέσως ολόκληρο το ποσό της σύνταξής του.

Αν οι οφειλές υπερβαίνουν ακόμη και τα νέα ανώτατα όρια των 30.000 ευρώ ή 10.000 ευρώ για τον πρώην ΟΓΑ, τότε ο ασφαλισμένος ειδοποιείται να καταβάλει το υπερβάλλον ποσό μέσα σε δίμηνη προθεσμία. Αν δεν το κάνει, η αίτηση συνταξιοδότησης απορρίπτεται λόγω οφειλών. Με απλά λόγια, πάνω από αυτά τα όρια η σύνταξη δεν ξεμπλοκάρει αν δεν πέσει πρώτα το χρέος.

Σημαντικό είναι επίσης ότι στις οφειλές δεν υπολογίζονται μόνο οι απλήρωτες εισφορές. Ο e-ΕΦΚΑ ξεκαθαρίζει ότι ως οφειλές λογίζονται και ποσά από αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης, προαιρετική συνέχιση ασφάλισης, πρόσθετα τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος μπορεί να θεωρεί πως βρίσκεται κοντά στο όριο, αλλά τελικά να το ξεπερνά επειδή συνυπολογίζονται και άλλες επιβαρύνσεις που δεν είχε βάλει στον αρχικό του υπολογισμό.

Υπάρχει και μια ακόμη κρίσιμη λεπτομέρεια: η ρύθμιση των αυξημένων ορίων δεν εφαρμόζεται αυτόματα σε όλους. Στις σχετικές οδηγίες του e-ΕΦΚΑ αναφέρεται ότι η υπαγωγή είναι προαιρετική και γίνεται μόνο εφόσον ο ασφαλισμένος απαντήσει θετικά στη σχετική ερώτηση της αίτησης συνταξιοδότησης ή υποβάλει αίτημα, ακόμη και σε εκκρεμείς αιτήσεις. Αυτό είναι σημαντικό για όσους είχαν ήδη καταθέσει αίτηση και έμειναν σε αναμονή.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι οφειλές προς e-ΕΦΚΑ ή Ταμεία δεν κόβουν πάντα τη σύνταξη, αλλά αλλάζουν ουσιαστικά τους όρους εξόδου. Αν το χρέος είναι εντός των ορίων, η σύνταξη μπορεί να προχωρήσει με παρακράτηση. Αν ξεπερνά τα βασικά όρια, χρειάζονται πρόσθετες προϋποθέσεις και ο συνταξιούχος θα δει ισχυρές κρατήσεις στο αρχικό ποσό. Αν ξεπερνά και τα νέα ανώτατα όρια, η αίτηση μπλοκάρει έως ότου πληρωθεί το υπερβάλλον ποσό. Για αυτό, πριν από κάθε αίτηση συνταξιοδότησης, ο έλεγχος του ακριβούς ύψους των οφειλών είναι πλέον απολύτως κρίσιμος.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά