Κρυφές διαφορές στις συντάξεις: Γιατί δύο ασφαλισμένοι με ίδια χρόνια παίρνουν άλλο ποσό;

Δύο ασφαλισμένοι μπορεί να αποχωρούν με τα ίδια χρόνια ασφάλισης, αλλά να καταλήγουν με διαφορετική σύνταξη στην τσέπη. Το φαινόμενο δεν είναι σπάνιο και οφείλεται στο ότι το τελικό ποσό δεν κρίνεται μόνο από τα έτη, αλλά από μια σειρά παραγόντων που επηρεάζουν τόσο την εθνική όσο και την ανταποδοτική σύνταξη.

Το ισχύον σύστημα εξακολουθεί να βασίζεται στα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου 4670/2020, ενώ στις νέες απονομές παίζουν καθοριστικό ρόλο οι συντάξιμες αποδοχές, ο χρόνος ασφάλισης, η διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση, αλλά και τυχόν προσωπική διαφορά για παλαιότερους συνταξιούχους.

Η πρώτη μεγάλη διαφορά προκύπτει από τις συντάξιμες αποδοχές. Ακόμη και αν δύο εργαζόμενοι έχουν ακριβώς τα ίδια έτη ασφάλισης, δεν θα πάρουν την ίδια ανταποδοτική σύνταξη αν είχαν διαφορετικούς μισθούς ή διαφορετική ασφαλιστική διαδρομή. Με απλά λόγια, το ίδιο ποσοστό αναπλήρωσης εφαρμόζεται πάνω σε διαφορετική βάση αποδοχών, άρα το τελικό ποσό βγαίνει διαφορετικό.

Δεύτερος κρίσιμος παράγοντας είναι η ακριβής διάρκεια ασφάλισης, ακόμη και μέσα στο ίδιο έτος. Μικρές αποκλίσεις σε μήνες ή σε αναγνωρισμένο χρόνο μπορούν να αλλάξουν το ποσοστό αναπλήρωσης και να ανεβάσουν τη σύνταξη, ειδικά μετά τα 30 έτη ασφάλισης, όπου τα ποσοστά του νόμου 4670/2020 γίνονται πιο ευνοϊκά.

Μεγάλο ρόλο παίζει επίσης η διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση. Ο e-ΕΦΚΑ αναγνωρίζει ότι η διαδοχική ασφάλιση αφορά χρόνο που πραγματοποιήθηκε έως 31 Δεκεμβρίου 2016 σε διαφορετικούς ενταγμένους φορείς, ενώ έχουν δοθεί ειδικές οδηγίες και έχει ενεργοποιηθεί νέο λογισμικό για την έκδοση συντάξεων με διαδοχικό και παράλληλο χρόνο χωρίς αποκλίσεις. Αυτό δείχνει πόσο επηρεάζει το τελικό ποσό ο τρόπος με τον οποίο “κουμπώνει” ο ασφαλιστικός βίος κάθε συνταξιούχου.

Για τους παλαιότερους συνταξιούχους, στις κρυφές διαφορές μπαίνει και η προσωπική διαφορά. Ο νόμος προβλέπει ότι όταν το καταβαλλόμενο ποσό είναι υψηλότερο από αυτό που προκύπτει από τον νέο υπολογισμό, η διαφορά συνεχίζει να καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά και συμψηφίζεται σταδιακά με τις μελλοντικές αυξήσεις. Αυτό εξηγεί γιατί δύο συνταξιούχοι με παρόμοια χαρακτηριστικά μπορεί να βλέπουν άλλη εικόνα στις αυξήσεις ή στο καθαρό πληρωτέο ποσό.

Ρόλο παίζει και η κατηγορία της σύνταξης. Το ποσό της εθνικής σύνταξης μεταβάλλεται ανά περίπτωση, ενώ για το 2026, ενδεικτικά, το κατώτατο ποσό σύνταξης λόγω θανάτου έχει ανέβει στα 418,95 ευρώ, στοιχείο που δείχνει ότι διαφορετικές κατηγορίες παροχών ακολουθούν διαφορετικούς κανόνες υπολογισμού.

Τέλος, διαφορές μπορεί να εμφανιστούν και όταν ο συνταξιούχος συνεχίζει να εργάζεται. Από το 2024 έχει αλλάξει το καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, καθώς έχει καταργηθεί η περικοπή 30% της σύνταξης και στη θέση της εφαρμόζεται ειδικός πόρος 10% επί του εισοδήματος από εργασία. Αυτό δεν αλλάζει μόνο το διαθέσιμο εισόδημα, αλλά και τη συνολική εικόνα που έχει κάθε συνταξιούχος για το τι “παίρνει πραγματικά” κάθε μήνα.

Περισσότερα:

Άνοιξε ο δρόμος για σύνταξη με χρέη άνω των 30.000 ευρώ

Στις 10 Ιούνη η δίκη για τις μειώσεις στις κρατήσεις 400.000 συνταξιούχων

Εθνική Σύνταξη 2026: Στα 446,86 ευρώ – Τα χρόνια ασφάλισης