Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: Πακέτο 5,3 δισ. ευρώ με 25 μέτρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Δέσμη 25 παρεμβάσεων συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ ενεργοποιεί η κυβέρνηση μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, με στόχο να στηρίξει ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις απέναντι στο ενεργειακό κόστος, αλλά και να επιταχύνει επενδύσεις στην κατοικία, τη θέρμανση, την κοινωνική στέγαση και τις πράσινες μεταφορές.
Την πρόταση παρουσίασαν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επισημαίνοντας ότι το σχέδιο έχει ήδη κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αναμένεται να αρχίσει να υλοποιείται μέσα στο 2026.
Το νέο πακέτο μέτρων απλώνεται σε όλη την καθημερινότητα των πολιτών. Από τα προγράμματα «Εξοικονομώ» και την αλλαγή συστημάτων θέρμανσης, μέχρι την κατασκευή 2.350 κοινωνικών κατοικιών, την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, το κοινωνικό leasing ηλεκτρικών οχημάτων και την προμήθεια νέων λεωφορείων και συρμών μετρό, ο σχεδιασμός επιχειρεί να απαντήσει ταυτόχρονα στην ενεργειακή φτώχεια, στο στεγαστικό πρόβλημα και στις μεταφορικές ανισότητες.
Ποιοι είναι οι βασικοί δικαιούχοι
Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι από τις παρεμβάσεις θα ωφεληθούν περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Το βάρος πέφτει κυρίως σε οικογένειες με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, σε νοικοκυριά με μέλος άτομο με αναπηρία, αλλά και σε πολίτες που δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης, ψύξης, ηλεκτρικού ρεύματος και μετακίνησης.
Παράλληλα, δικαίωμα συμμετοχής θα έχουν πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και κύκλο εργασιών έως 2 εκατ. ευρώ, ενώ ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για επαγγελματίες που θέλουν να περάσουν στην ηλεκτροκίνηση.
Τι αλλάζει άμεσα για τα νοικοκυριά
Στην «καρδιά» του σχεδίου βρίσκονται τα νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών. Ειδικότερα, προβλέπεται χρηματοδότηση 1,2 δισ. ευρώ για το νέο «Εξοικονομώ», με στόχο την αναβάθμιση 62.000 κατοικιών μέσω πιο απλού μοντέλου. Οι δικαιούχοι θα μπορούν να επιλέγουν παρεμβάσεις, όπως μονώσεις, θερμοπροσόψεις, κουφώματα και συστήματα σκίασης, ενώ τα ποσοστά επιδότησης ενδέχεται να ξεπερνούν το 80%, ακόμη και με κάλυψη του ΦΠΑ.
Την ίδια στιγμή, ακόμη 930 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων, ώστε χιλιάδες κατοικίες να αφήσουν πίσω τους το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το μέτρο στοχεύει σε τουλάχιστον 170.000 νοικοκυριά για αντλίες θερμότητας και 110.000 νοικοκυριά για ηλιακούς θερμοσίφωνες, με υψηλά ποσοστά επιδότησης που φτάνουν επίσης έως το 80%.
Επιπλέον, το κράτος σχεδιάζει την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά έως και 100 ευρώ ετησίως για περίπου 780.000 δικαιούχους την περίοδο 2027-2032, ώστε να απορροφηθεί μέρος της επιβάρυνσης από τα καύσιμα θέρμανσης.
Κομβικό ρόλο θα παίξει και η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ψηφιακά τα επιλέξιμα νοικοκυριά. Με αυτόν τον τρόπο, οι πολίτες θα αποκτούν ευκολότερη πρόσβαση σε όλες τις δράσεις, ενώ θα περιοριστεί η γραφειοκρατία μέσω ειδικής «κάρτας ευάλωτου».
Δωρεάν ΠΕΑ και υποστήριξη χωρίς γραφειοκρατία
Ένα ακόμη στοιχείο που ξεχωρίζει είναι η δωρεάν έκδοση 200.000 Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης, με συνολικό προϋπολογισμό 40 εκατ. ευρώ. Για πρώτη φορά, το ΠΕΑ δεν θα συνδέεται υποχρεωτικά με συμμετοχή σε πρόγραμμα ανακαίνισης, αλλά θα χρηματοδοτείται αυτόνομα, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να γνωρίζουν την πραγματική ενεργειακή εικόνα της κατοικίας τους.
Παράλληλα, σε κάθε Περιφέρεια θα λειτουργήσει one-stop shop για δωρεάν ενημέρωση και καθοδήγηση πολιτών και επιχειρήσεων. Έτσι, όσοι δεν διαθέτουν ψηφιακές δεξιότητες ή δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν σύνθετες διαδικασίες, θα έχουν ένα σταθερό σημείο αναφοράς.
Κοινωνική στέγαση: 2.350 νέα διαμερίσματα για ευάλωτες οικογένειες
Το στεγαστικό σκέλος του σχεδίου αποκτά ιδιαίτερο βάρος. Η κυβέρνηση προχωρά στην αξιοποίηση τεσσάρων ανενεργών στρατοπέδων σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με στόχο την κατασκευή 2.350 κοινωνικών κατοικιών, συνολικού προϋπολογισμού 435 εκατ. ευρώ.
Τα νέα διαμερίσματα θα είναι ενεργειακής κλάσης Α+, χαμηλής κατανάλωσης και θα παραχωρούνται με πολύ χαμηλό ενοίκιο σε ευάλωτα νοικοκυριά. Προτεραιότητα θα έχουν νέα ζευγάρια, μονογονεϊκές οικογένειες, πολύτεκνοι και οικογένειες με μέλος άτομο με αναπηρία. Συνολικά, το πρόγραμμα εκτιμάται ότι θα στεγάσει περίπου 7.000 πολίτες.
Την ίδια ώρα, το σχέδιο προβλέπει και τη σύσταση Εθνικής Αρχής Στέγασης, η οποία θα τεθεί υπό την εποπτεία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
Φοιτητικές εστίες: εκσυγχρονισμός σε 15 κτίρια
Το πακέτο δεν περιορίζεται στα νοικοκυριά, αλλά επεκτείνεται και στη φοιτητική στέγη. Με κονδύλι 226 εκατ. ευρώ, θα αναβαθμιστούν 15 κτίρια φοιτητικών εστιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα και Κομοτηνή.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν ανακαίνιση κελύφους, αναβάθμιση ψύξης και θέρμανσης, καθώς και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης για περίπου 5.600 φοιτητές.
Ηλεκτροκίνηση: κοινωνικό leasing και στήριξη για ΑμεΑ
Σημαντικό κομμάτι της δέσμης αφορά τις πράσινες μετακινήσεις. Με προϋπολογισμό 174 εκατ. ευρώ, θεσπίζεται πρόγραμμα κοινωνικού leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων για ευάλωτα νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες. Το μέτρο στοχεύει σε 12.500 νοικοκυριά, με μέση επιδότηση 13.000 ευρώ για τετραετή μίσθωση και επιπλέον 500 ευρώ για οικιακό φορτιστή.
Εξίσου σημαντική είναι η 100% επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία, όπως ηλεκτρικά αμαξίδια, mobility scooters και hand bikes. Το πρόγραμμα, ύψους 51 εκατ. ευρώ, αναμένεται να καλύψει 13.200 άτομα, καλύπτοντας ένα κενό που μέχρι σήμερα επιβάρυνε σημαντικά τα νοικοκυριά.
Νέα λεωφορεία, μετρό και υποδομές προσβασιμότητας
Στο πεδίο των δημόσιων συγκοινωνιών, το σχέδιο προβλέπει 210 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με συνολικό προϋπολογισμό 129 εκατ. ευρώ. Οι νέες μονάδες θα κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε περιοχές με χαμηλά εισοδήματα και αυξημένες ανάγκες μετακίνησης, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη.
Ταυτόχρονα, χρηματοδοτείται η αναβάθμιση 10 συρμών της Γραμμής 1 του Μετρό, αλλά και οι παρεμβάσεις σε 24 σταθμούς της ίδιας γραμμής, ώστε να ενισχυθεί η προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία. Επιπλέον, προβλέπεται η προμήθεια 12 νέων συρμών για τις γραμμές 2 και 3 του Μετρό της Αθήνας, με στόχο πυκνότερα δρομολόγια και καλύτερη εξυπηρέτηση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη ψηφιακή προσβασιμότητα, καθώς θα αναπτυχθεί εφαρμογή εσωτερικής πλοήγησης με τεχνητή νοημοσύνη για τους σταθμούς του Μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, προσφέροντας καθοδήγηση βήμα-βήμα στους επιβάτες.
Μεταφορές κατά παραγγελία και μαθητές με αναπηρία
Το Ταμείο χρηματοδοτεί επίσης νέες υπηρεσίες μεταφορών κατά παραγγελία σε Αττική, Θεσσαλονίκη και αγροτικές ή ημιαστικές περιοχές, ώστε να καλυφθούν περιοχές όπου η συμβατική συγκοινωνία δεν επαρκεί.
Την ίδια ώρα, ξεχωρίζει η πρόβλεψη για κάλυψη των αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Η δράση αυτή, με προϋπολογισμό 219 εκατ. ευρώ, θα ενισχύσει το υφιστάμενο σύστημα και θα καλύψει περίπου 11.000 μαθητές, δηλαδή σχεδόν το 70% των σχετικών εθνικών αναγκών.
Φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, ποδηλατόδρομοι και μικροκινητικότητα
Η δέσμη μέτρων ανοίγει χώρο και για την απαραίτητη υποδομή. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η εγκατάσταση 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, με στόχο να αναπτυχθεί δίκτυο εκεί όπου η αγορά δεν επενδύει επαρκώς.
Επιπλέον, με προϋπολογισμό 93 εκατ. ευρώ, θα γίνουν 12 έργα ποδηλατοδρόμων και πεζών σε πόλεις της χώρας, συνολικού μήκους τουλάχιστον 76,8 χιλιομέτρων, ενώ παράλληλα θα προχωρήσουν παρεμβάσεις μικροκινητικότητας γύρω από σταθμούς του Μετρό Θεσσαλονίκης.
Στήριξη και για τις επιχειρήσεις
Το σχέδιο προβλέπει και ειδική δέσμη για πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μέσω του «Εξοικονομώ για επιχειρήσεις», ύψους 394 εκατ. ευρώ, περίπου 10.000 επιχειρήσεις θα αποκτήσουν πρόσβαση σε επιδοτήσεις για ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Παράλληλα, με κονδύλι 289 εκατ. ευρώ, θα ενισχυθεί η αγορά ή μίσθωση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων. Η επιδότηση θα φτάνει το 40% για ΙΧ, ελαφριά και μεσαία van, ενώ για βαρέα οχήματα θα ανέρχεται στο 30%. Στο πρόγραμμα υπολογίζεται ότι θα ενταχθούν περίπου 14.000 επιχειρήσεις για ελαφρά οχήματα και άλλες 1.000 επιχειρήσεις μεταφορών και logistics για φορτηγά.
Ειδικό πρόγραμμα ενεργοποιείται και για τα ταξί, με επιδότηση 20.000 ευρώ για αντικατάσταση συμβατικού οχήματος με ηλεκτρικό, ενώ για προσβάσιμα ταξί ΑμεΑ η ενίσχυση θα φτάνει τις 29.000 ευρώ.
Τα εισοδηματικά όρια
Η πρόσβαση στα μέτρα θα βασιστεί σε εισοδηματικά, κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια. Ενδεικτικά, το εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται στις 10.500 ευρώ για μονομελές νοικοκυριό χωρίς παιδιά και χωρίς αναπηρία, ενώ ανεβαίνει στα 27.100 ευρώ για έγγαμο με δύο παιδιά και στα 30.100 ευρώ όταν υπάρχει και μέλος με αναπηρία. Για έγγαμο νοικοκυριό με περισσότερα από τρία παιδιά και μέλος με αναπηρία, το όριο φτάνει τις 36.400 ευρώ. Τα ποσά αυτά θα επικαιροποιούνται κάθε χρόνο με βάση τις φορολογικές δηλώσεις.
- 34 λεπτά πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 1 ώρα πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 2 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
