Ηλεκτρονικό εμπόριο: Στα 36,1 δισ. ευρώ οι online πωλήσεις στην Ελλάδα

Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή βρίσκει το παγκόσμιο εμπόριο σε μια περίοδο έντονου μετασχηματισμού. Οι αγορές μεταφέρονται ολοένα και περισσότερο στο διαδίκτυο, ενώ οι καταναλωτές συγκρίνουν τιμές και προϊόντα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα από το κινητό τους τηλέφωνο. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα οικονομικό περιβάλλον που γίνεται συνεχώς πιο ψηφιακό.

Το ηλεκτρονικό εμπόριο εξελίσσεται πλέον σε έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς της παγκόσμιας οικονομίας. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, των big data και των ψηφιακών πλατφορμών αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αναζητούν, συγκρίνουν και αγοράζουν προϊόντα.

Ραγδαία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου παγκοσμίως

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου αυξάνονται με σταθερούς ρυθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία της UNCTAD και του Statista Digital Market Outlook, οι online λιανικές πωλήσεις ξεπέρασαν το 2023 τα 5,8 τρισ. δολάρια, ενώ εκτιμάται ότι μέχρι το 2027 θα προσεγγίσουν τα 8 τρισ. δολάρια.

Ήδη, το ηλεκτρονικό εμπόριο αντιπροσωπεύει περίπου το 19% έως 21% του παγκόσμιου λιανεμπορίου, ποσοστό που αυξάνεται, καθώς επεκτείνεται η χρήση του διαδικτύου και των ψηφιακών πληρωμών.

Οι μεγαλύτερες αγορές παραμένουν η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Κίνα, οι online πωλήσεις ξεπερνούν τα 2,2 τρισ. δολάρια ετησίως, ενώ στις ΗΠΑ υπερβαίνουν το 1,1 τρισ. δολάρια. Η Ευρώπη καταγράφει επίσης σημαντική ανάπτυξη και αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη αγορά ηλεκτρονικού εμπορίου παγκοσμίως.

Η εικόνα στην Ευρώπη

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί πλέον βασικό πυλώνα της ψηφιακής οικονομίας. Σύμφωνα με την Ecommerce Europe, η αξία της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρονικού εμπορίου έφτασε το 2023 τα 887 δισ. ευρώ και αναμένεται να ξεπεράσει το 1 τρισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια.

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι περίπου το 75% των Ευρωπαίων χρηστών του διαδικτύου πραγματοποιεί online αγορές. Οι πιο ώριμες αγορές βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, τη Γαλλία και την Ολλανδία, όπου το ποσοστό των καταναλωτών που αγοράζουν μέσω διαδικτύου ξεπερνά το 85%.

Παράλληλα, οι διασυνοριακές αγορές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενισχύουν σημαντικά την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο των online αγορών των Ευρωπαίων καταναλωτών.

Η εικόνα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η ψηφιακή οικονομία παρουσιάζει σημάδια ωρίμανσης, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025, λειτουργούν 47.849 επιχειρήσεις με περισσότερους από δέκα εργαζόμενους, από τις οποίες σχεδόν όλες διαθέτουν πρόσβαση στο διαδίκτυο για επαγγελματικούς σκοπούς.

Παρά την ευρεία χρήση του internet, μόλις 12.347 επιχειρήσεις λαμβάνουν παραγγελίες μέσω ιστοσελίδων ή εφαρμογών, γεγονός που δείχνει ότι πολλές επιχειρήσεις δεν έχουν αξιοποιήσει ακόμη πλήρως τις δυνατότητες του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων ανέρχεται σε 380,8 δισ. ευρώ, ενώ οι πωλήσεις μέσω ηλεκτρονικών καναλιών φτάνουν τα 36,1 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 9,5% του συνολικού τζίρου.

Ταυτόχρονα, οι ψηφιακές υποδομές βελτιώνονται, καθώς η πλειονότητα των επιχειρήσεων διαθέτει συνδέσεις διαδικτύου άνω των 100 Mbit/s.

Τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακές τεχνολογίες

Παρά τη βελτίωση των υποδομών, η χρήση προηγμένων τεχνολογιών παραμένει περιορισμένη. Μόλις 3.868 επιχειρήσεις, δηλαδή περίπου το 8,2% όσων έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, χρησιμοποιούν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Οι εφαρμογές αυτές αφορούν κυρίως την ασφάλεια πληροφοριακών συστημάτων, το ψηφιακό μάρκετινγκ, τη διαχείριση επιχειρησιακών διαδικασιών και την έρευνα και ανάπτυξη.

Σε διεθνές επίπεδο, η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη ευρέως από μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου για την ανάλυση της συμπεριφοράς των χρηστών και την εξατομίκευση των προτάσεων προϊόντων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της McKinsey, οι προσωποποιημένες προτάσεις μπορούν να αυξήσουν τις πωλήσεις ενός ηλεκτρονικού καταστήματος έως και 15%.

Παράλληλα, τα big data βοηθούν τις επιχειρήσεις να αναλύουν τις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών, να προβλέπουν τη ζήτηση και να σχεδιάζουν πιο στοχευμένες εμπορικές στρατηγικές.

Νέες τάσεις στο ψηφιακό εμπόριο

Μία από τις σημαντικότερες τάσεις είναι το omnichannel εμπόριο, δηλαδή ο συνδυασμός φυσικών καταστημάτων και ψηφιακών καναλιών πώλησης. Πλέον, πολλοί καταναλωτές ενημερώνονται για ένα προϊόν online, το εξετάζουν σε φυσικό κατάστημα και ολοκληρώνουν την αγορά από το κινητό τους.

Παράλληλα, αυξάνεται και το social commerce, δηλαδή οι πωλήσεις μέσω κοινωνικών δικτύων. Οι διεθνείς εκτιμήσεις δείχνουν ότι οι πωλήσεις μέσω social media μπορεί να ξεπεράσουν τα 1,2 τρισ. δολάρια παγκοσμίως έως το 2025.

Νέοι κανόνες για την προστασία των καταναλωτών

Η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου συνοδεύεται και από νέες ρυθμίσεις για την προστασία των καταναλωτών. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζονται σημαντικοί κανονισμοί, όπως ο Digital Services Act, ο Digital Markets Act και ο GDPR, οι οποίοι θέτουν κανόνες για τη λειτουργία των ψηφιακών πλατφορμών και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των επιχειρήσεων

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα τεχνολογικό έργο. Αντίθετα, επηρεάζει συνολικά τη στρατηγική και τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Όπως επισημαίνει η διευθύνουσα σύμβουλος της Generation Y, Εύη Μπουκώρου-Γεωργούδα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός απαιτεί στρατηγική κατεύθυνση, αξιοποίηση δεδομένων και αλλαγή στον τρόπο εργασίας ενός οργανισμού.

Στην ελληνική αγορά, όπου πολλές επιχειρήσεις είναι οικογενειακές και βρίσκονται σε φάση διαδοχής, το digital λειτουργεί ως γέφυρα για τη μετάβαση στη νέα εποχή.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το ηλεκτρονικό εμπόριο και ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελούν πλέον βασικό παράγοντα ανάπτυξης. Το 2025 σχεδόν μία στις δέκα παραγγελίες στη λιανική στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε online, ενώ τα δύο τρίτα των καταναλωτών χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για τις αγορές τους.

Οι συνθήκες που διαμορφώνονται δείχνουν ότι το ψηφιακό εμπόριο δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά βασικό στοιχείο της στρατηγικής και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.