Ανατροπή: Πώς θα γίνονται οι «έκτακτες διαθήκες» σε πόλεμο ή επιδημία

Η δυνατότητα να εκφράσει κάποιος την τελευταία του βούληση ακόμη και σε συνθήκες ακραίας ανάγκης επιχειρεί να διασφαλίσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης, μέσα από αλλαγές στο Κληρονομικό Δίκαιο. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο εκσυγχρονίζει τις ρυθμίσεις για τις λεγόμενες «έκτακτες διαθήκες», επιτρέποντας – υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις – την προφορική δήλωση της τελευταίας επιθυμίας ενός πολίτη όταν δεν είναι δυνατή η σύνταξη κανονικής διαθήκης.

Μεταρρύθμιση στο Κληρονομικό Δίκαιο για τις «έκτακτες διαθήκες»

Το σχέδιο νόμου που επεξεργάζεται το Υπουργείο Δικαιοσύνης προβλέπει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να συντάσσονται διαθήκες σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.

Η ρύθμιση λαμβάνει υπόψη περιπτώσεις όπως πόλεμος, επιδημίες, αποκλεισμός, θαλάσσια ταξίδια ή άλλες καταστάσεις όπου υπάρχει άμεσος κίνδυνος ζωής και καθίσταται αδύνατη η σύνταξη διαθήκης με τους συνήθεις τρόπους.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο πολίτης μπορεί να δηλώσει προφορικά την τελευταία του βούληση ενώπιον μαρτύρων.

Πώς θα συντάσσεται η διαθήκη σε έκτακτες περιστάσεις

Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, «Όποιος διατρέχει άμεσο κίνδυνο θανάτου και λόγω έκτακτων περιστάσεων, ιδίως αποκλεισμού, επιδημίας, θαλάσσιου ταξιδιού ή πολέμου, είναι αδύνατη ή σημαντικά δυσχερής η κατάρτιση διαθήκης με κάποιον από τους τύπους (ιδιόγραφη, δημόσια, μυστική), μπορεί να συντάξει διαθήκη δηλώνοντας προφορικά την τελευταία του βούληση ενώπιον τριών μαρτύρων».

Η δήλωση του διαθέτη καθώς και οι συνθήκες υπό τις οποίες συντάσσεται η διαθήκη καταγράφονται σε έγγραφο, το οποίο χρονολογείται και υπογράφεται από τους μάρτυρες.

Παράλληλα, το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι ακόμη και αν υπάρχουν παραβάσεις στον τύπο, η διαθήκη δεν καθίσταται αυτομάτως άκυρη, εφόσον αποδειχθεί ότι η καταγραφή αντανακλά την πραγματική τελευταία βούληση του διαθέτη.

Πότε παύει να ισχύει η έκτακτη διαθήκη

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο χρονικό όριο ισχύος αυτών των διαθηκών.

Συγκεκριμένα, διαθήκη που συντάσσεται με τον τρόπο αυτό «καθίσταται ανίσχυρη μετά την παρέλευση τριών μηνών από τη σύνταξή της, εφόσον ο διαθέτης είναι ακόμη εν ζωή».

Η προθεσμία αυτή αναστέλλεται για όσο διάστημα ο διαθέτης αδυνατεί να συντάξει κανονική διαθήκη με έναν από τους προβλεπόμενους τύπους, δηλαδή ιδιόγραφη, μυστική ή δημόσια.

Εάν ο διαθέτης βρεθεί ξανά σε παρόμοιες έκτακτες συνθήκες πριν από τη λήξη του τριμήνου, η προθεσμία διακόπτεται και αρχίζει εκ νέου μετά την παρέλευση αυτών των περιστάσεων.

Παράλληλα προβλέπεται ότι αν ο διαθέτης κηρυχθεί άφαντος μετά τη λήξη της προθεσμίας, η διαθήκη παραμένει σε ισχύ εφόσον η προθεσμία δεν είχε λήξει κατά τον χρόνο έναρξης της αφάνειας.

Υποχρεωτική παράδοση της διαθήκης σε συμβολαιογράφο

Το σχέδιο νόμου προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία για την παράδοση της έκτακτης διαθήκης.

Το πρόσωπο που κατέγραψε την τελευταία βούληση του διαθέτη οφείλει να παραδώσει το έγγραφο σε συμβολαιογράφο στην Ελλάδα ή σε ελληνική προξενική αρχή στο εξωτερικό.

Κατά την παράδοση, πρέπει επίσης να γνωστοποιηθεί στον συμβολαιογράφο ή στην προξενική αρχή ο ενδεχόμενος θάνατος του διαθέτη καθώς και κάθε πληροφορία σχετικά με τον τόπο τελευταίας κατοικίας ή διαμονής του.

Για τη διαδικασία συντάσσεται σχετική πράξη σε απλό χαρτί, η οποία υπογράφεται από αυτόν που παραδίδει και από αυτόν που παραλαμβάνει τη διαθήκη. Αντίγραφο της πράξης αυτής αποστέλλεται χωρίς καθυστέρηση στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Η διαθήκη φυλάσσεται από τον συμβολαιογράφο ή την προξενική αρχή και δημοσιεύεται μετά τον θάνατο του διαθέτη.

Νέα πρόβλεψη για άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει και ειδική πρόβλεψη για άτομα που έχουν σοβαρή αναπηρία λόγου.

Στις περιπτώσεις αυτές, θα δίνεται η δυνατότητα σύνταξης διαθήκης με τη χρήση μηχανικών ή ηλεκτρονικών μέσων που επιτρέπουν τη φωνητική απόδοση της γραφής τους.

Ίσα δικαιώματα για όσους έχουν σύμφωνο συμβίωσης

Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η εξίσωση των δικαιωμάτων των συντρόφων που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης με αυτά των επιζώντων συζύγων.

Η ρύθμιση αυτή επηρεάζει και τις έκτακτες διαθήκες, καθώς τα πρόσωπα που έχουν σύμφωνο συμβίωσης αποκτούν πλέον αντίστοιχα δικαιώματα.

Το σχέδιο νόμου αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το επόμενο διάστημα.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ