Δ. Περπατάρης: Το δικαίωμα στη σύνταξη των ΑμεΑ -Προϋποθέσεις και «δίχτυ» στήριξης

Τα άτομα με αναπηρία βιώνουν συχνά μια ιδιαίτερα απαιτητική καθημερινότητα. Πολιτεία και κοινωνική πρόνοια οφείλουν να βρίσκονται σταθερά στο πλευρό τους, αλλά και δίπλα στις οικογένειές τους. Για τον λόγο αυτό έχει διαμορφωθεί ένα πλέγμα οικονομικής προστασίας, μέσα στο οποίο περιλαμβάνονται συντάξεις και επιδόματα/ενισχύσεις.

Οι βασικές προϋποθέσεις

Για να εξεταστεί δικαίωμα σε σύνταξη, το άτομο με αναπηρία πρέπει:

1. να διαθέτει πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας (το ποσοστό επηρεάζει το ύψος της παροχής), και

2. να έχει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης/ένσημα, ανάλογα με την παροχή.

Α) Σύνταξη αναπηρίας

Όταν ένας ασφαλισμένος εμφανίσει αναπηρία, μπορεί να δικαιούται σύνταξη αναπηρίας, εφόσον καλύπτει τις ασφαλιστικές προϋποθέσεις, όπως ενδεικτικά:

• είτε 2 έτη ασφάλισης τα τελευταία 5 έτη από την επέλευση της αναπηρίας,

• είτε 2 έτη ασφάλισης τα τελευταία 5 έτη πριν τη διακοπή της ασφάλισης,

• είτε συνολικά 15 έτη ασφάλισης (4.500 ένσημα).

Εφόσον πληρούνται οι όροι, ο δικαιούχος λαμβάνει παροχή που συνδέεται με την Εθνική Σύνταξη, σε συνάρτηση με το ποσοστό αναπηρίας. Στο κείμενο αναφέρεται ότι το πλήρες ποσό της Εθνικής Σύνταξης (436€) καταβάλλεται όταν το ποσοστό αναπηρίας (ΚΕΠΑ) είναι 80% και άνω.

Β) Σύνταξη χηρείας ως τέκνο ανίκανο για εργασία

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα άτομο με αναπηρία που είναι τέκνο συνταξιούχου ή δικαιούχου σύνταξης μπορεί να λάβει σύνταξη λόγω θανάτου (χηρείας).

Η δυνατότητα αυτή μπορεί να ισχύει και μετά τα 24 έτη, εφόσον:

• το τέκνο είναι άγαμο, και

• είναι ανίκανο για κάθε βιοποριστική εργασία, και

• η ανικανότητα έχει επέλθει πριν από τη συμπλήρωση του 24ου έτους.

Στο κείμενο αναφέρεται ότι, σε αυτή την περίπτωση, το τέκνο δικαιούται το 25% της σύνταξης του θανόντος γονέα.
Αν είναι αμφοτεροπλεύρως ορφανό, μπορεί να λάβει το σύνολο του ποσού που λάμβανε ο θανών συνταξιούχος, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ισχύουν.

Γ) Εξωιδρυματικό επίδομα – επίδομα παραπληγίας και προσαύξηση απόλυτης αναπηρίας

Για ειδικές μορφές αναπηρίας, όταν ήδη καταβάλλεται σύνταξη (αναπηρίας ή λόγω θανάτου ως τέκνο ανίκανο για εργασία), υπάρχουν περιπτώσεις οικονομικής ενίσχυσης/προσαύξησης.

• Προβλέπεται δυνατότητα χορήγησης επιδόματος (ενδεικτικά αναφέρεται εύρος 423€ έως 846€) για περιπτώσεις παραπληγίας/εξωιδρυματικού επιδόματος, εφόσον πληρούνται οι σχετικές ιατρικές και ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

• Επιπλέον, μπορεί να προβλέπεται προσαύξηση λόγω απόλυτης αναπηρίας έως +50% στην ήδη καταβαλλόμενη σύνταξη, όπου συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.

(Στο κείμενο γίνεται επίσης αναφορά σε διαφοροποίηση όταν η ασφάλιση έχει αρχίσει μετά το 1993, χωρίς να αναπτύσσεται πλήρως στο απόσπασμα.)

Δ) Επιδόματα και ενισχύσεις από ΟΠΕΚΑ

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ένας ασφαλισμένος δεν θεμελιώνει σύνταξη από τον e-ΕΦΚΑ. Τότε, λειτουργεί ένα συμπληρωματικό πλαίσιο στήριξης μέσω ΟΠΕΚΑ, που μπορεί να περιλαμβάνει:

• προνοιακά επιδόματα,

• διευκολύνσεις ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης,

• φορολογικές ελαφρύνσεις,

• μειώσεις σε μεταφορές και άλλες παροχές.

Περισσότερα:

Συντάξεις Ιουλίου 2026: Πότε μπαίνουν τα χρήματα – Όλες οι ημερομηνίες πληρωμής ανά Ταμείο

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση