Καρκίνος μαστού: Πάνω από 3,5 εκατ. νέα περιστατικά τον χρόνο έως το 2050

Σημαντική αύξηση στα κρούσματα καρκίνου του μαστού τις επόμενες δεκαετίες προβλέπει μεγάλη παγκόσμια μελέτη. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έως το 2050 τα νέα περιστατικά θα ξεπερνούν τα 3,5 εκατομμύρια ετησίως, ενώ οι θάνατοι ενδέχεται να αγγίξουν τα 1,4 εκατομμύρια τον χρόνο.

Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από 204 χώρες για την περίοδο 1990–2023 και κατέγραψε τόσο την εξέλιξη της νόσου όσο και τις διαφορές στην πρόσβαση σε διάγνωση και θεραπεία.

Τα παγκόσμια στοιχεία προκαλούν ανησυχία

Το 2023 καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού και 764.000 θάνατοι. Αν και η πλειονότητα των νέων διαγνώσεων εμφανίζεται σε χώρες υψηλού και ανώτερου μεσαίου εισοδήματος, σημαντικό ποσοστό θανάτων αφορά περιοχές χαμηλού εισοδήματος, γεγονός που αναδεικνύει έντονες ανισότητες στη δημόσια υγεία.

Παράλληλα, τα χαμένα έτη υγιούς ζωής υπερδιπλασιάστηκαν από το 1990 έως σήμερα, στοιχείο που δείχνει το αυξανόμενο κοινωνικό και οικονομικό βάρος της νόσου.

Αύξηση στις νεότερες ηλικίες

Τρεις φορές περισσότερα περιστατικά καταγράφηκαν το 2023 σε γυναίκες άνω των 55 ετών σε σχέση με τις ηλικίες 20–54 ετών. Ωστόσο, τα νέα κρούσματα στις νεότερες γυναίκες αυξήθηκαν κατά 29% από το 1990, γεγονός που προβληματίζει τους ειδικούς.

Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να σχετίζεται με αλλαγές σε παράγοντες κινδύνου πριν και μετά την εμμηνόπαυση, καθώς και με τον σύγχρονο τρόπο ζωής.

Η εικόνα στην Ευρώπη και η περίπτωση της Ελλάδας

Στην Ευρώπη, ο καρκίνος του μαστού παραμένει ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι χώρες υψηλού εισοδήματος εμφανίζουν υψηλά ποσοστά επίπτωσης, ωστόσο παρουσιάζουν σημαντική μείωση της θνησιμότητας, η οποία συνδέεται με τον οργανωμένο προσυμπτωματικό έλεγχο και τη βελτίωση των θεραπειών.

Η Ελλάδα εμφανίζει σχετικά υψηλά επίπεδα διάγνωσης, ωστόσο η θνησιμότητα έχει μειωθεί κατά περίπου 20% από το 1990. Η τάση αυτή ευθυγραμμίζεται με τη δυτική Ευρώπη και πιθανόν αντανακλά την καλύτερη πρόσβαση σε έγκαιρη διάγνωση και αποτελεσματική θεραπεία.

Παρά τα θετικά στοιχεία, οι πιέσεις στο σύστημα υγείας ενδέχεται να επηρεάσουν τη σταθερότητα της φροντίδας τα επόμενα χρόνια.

Οι παράγοντες κινδύνου που μπορούμε να αλλάξουμε

Περισσότερο από το ένα τέταρτο της συνολικής επιβάρυνσης συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες, όπως:

• Υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος

• Κάπνισμα

• Αυξημένο σωματικό βάρος

• Υψηλό σάκχαρο αίματος

• Κατανάλωση αλκοόλ

• Χαμηλή σωματική δραστηριότητα

Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει τη σημασία της πρόληψης, της υγιεινής διατροφής και της τακτικής άσκησης στη μείωση του κινδύνου.

Το κρίσιμο μήνυμα

Η μελέτη καταλήγει ότι η μείωση της θνησιμότητας και η διασφάλιση ίσων ευκαιριών επιβίωσης για όλες τις γυναίκες απαιτούν:

• Ισχυρά και λειτουργικά συστήματα υγείας

• Έγκαιρη διάγνωση μέσω προσυμπτωματικού ελέγχου

• Καθολική πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες

• Επενδύσεις σε αξιόπιστα μητρώα καρκίνου

Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η κύρια αιτία πρόωρου θανάτου στις γυναίκες παγκοσμίως. Το ερώτημα, πλέον, είναι αν οι χώρες θα κινηθούν έγκαιρα ώστε να περιορίσουν την αναμενόμενη αύξηση των περιστατικών έως το 2050.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ.