Συντάξεις: 630 ευρώ η διαφορά μεταξύ Δημόσιου – ιδιωτικού

Δύο ταχύτητες καταγράφονται πλέον στο συνταξιοδοτικό σύστημα, με τα νέα επίσημα στοιχεία να αποτυπώνουν ένα βαθύ χάσμα ανάμεσα σε Δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Οι διαφορές στις νέες συντάξεις που εκδόθηκαν τον Ιανουάριο του 2026 δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης: οι συνταξιούχοι του Δημοσίου λαμβάνουν σχεδόν διπλάσια ποσά σε σχέση με τους αντίστοιχους του ιδιωτικού τομέα, παγιώνοντας μια εικόνα συνταξιούχων «δύο ταχυτήτων».

Χάσμα 630,17 ευρώ στις νέες συντάξεις

Σύμφωνα με τους πίνακες της έκθεσης «Ηλιος» (υπουργείο Εργασίας) για τον Ιανουάριο του 2026, οι νέες συντάξεις λόγω γήρατος που εκδόθηκαν από το Δημόσιο διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 1.545,63 ευρώ μεικτά. Αντίστοιχα, οι νέες συντάξεις γήρατος που εκδόθηκαν σε νέους συνταξιούχους από τα υπόλοιπα Ταμεία του ΕΦΚΑ (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ κ.ά.) διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 915,45 ευρώ μεικτά.

Η διαφορά ανέρχεται στα 630,17 ευρώ μεικτά υπέρ του Δημοσίου, ποσό που ισοδυναμεί περίπου με μία κατώτατη σύνταξη.

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι όλες οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα ήταν κατά 46,2% χαμηλότερες από τις αντίστοιχες του Δημοσίου τον Ιανουάριο του 2026.

Ποιοι πλήττονται περισσότερο

Τα επίσημα δεδομένα καταδεικνύουν ότι 8 στους 10 χαμηλοσυνταξιούχους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή από εργαζομένους, υπαλλήλους και ελεύθερους επαγγελματίες.

Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ότι στον ιδιωτικό τομέα είναι σημαντικά λιγότεροι όσοι συνταξιοδοτούνται με 40 χρόνια υπηρεσίας ή με ασφάλιση κοντά στην 40ετία. Παράλληλα, οι αμοιβές στο Δημόσιο χαρακτηρίζονται κατά κανόνα υψηλότερες και πιο «ασφαλείς» λόγω της μονιμότητας.

Ιδιαίτερο ρόλο παίζει και το γεγονός ότι μεγάλος αριθμός ασφαλισμένων του ιδιωτικού τομέα είναι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι επιλέγουν στη συντριπτική τους πλειονότητα τις χαμηλότερες δυνατές εισφορές, οδηγούμενοι έτσι και σε χαμηλότερες συντάξεις.

Οι επιπτώσεις των μισθολογικών πολιτικών

Έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το «πάγωμα» των αυξήσεων στους μισθούς, η κατάργηση επιδομάτων, το «πάγωμα» των τριετιών για την περίοδο 2012-2023, η μη χορήγηση οικογενειακών επιδομάτων μετά το 2012, η αδρανοποίηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και η εφαρμογή των μνημονιακών πολιτικών από τον ΟΜΕΔ επηρέασαν καθοριστικά το ύψος των μισθών στον ιδιωτικό τομέα.

Η εξέλιξη αυτή, όπως σημειώνεται, είχε άμεσο αντίκτυπο και στις νέες συντάξεις, κυρίως σε όσες απονεμήθηκαν μετά το 2022.

Η γενική εικόνα των συντάξεων

Τον Ιανουάριο του 2026, η μέση σύνταξη λόγω γήρατος διαμορφώθηκε στα 865,58 ευρώ, από 847,55 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025, ενσωματώνοντας την ετήσια αναπροσαρμογή 2,4%, ακόμη και για όσους διατηρούσαν προσωπική διαφορά και έλαβαν τη μισή αύξηση.

Παρά την αύξηση, μόλις το 42,7% των κύριων συντάξεων υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι περίπου έξι στους δέκα συνταξιούχους λαμβάνουν ποσά κάτω από το όριο αξιοπρεπούς διαβίωσης. Πρόκειται κυρίως για παλαιούς συνταξιούχους που αποχώρησαν πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου και επηρεάστηκαν από τις αλλαγές στον υπολογισμό του ανταποδοτικού σκέλους.

Η «παγίδα» των χαμηλών εισφορών

Στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία του ΕΦΚΑ, με μηνιαία εισφορά 250,77 ευρώ (από 244,65 ευρώ το 2025), παραμένουν και φέτος οι περισσότεροι ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες.

Έτσι, το 90% εξ αυτών αναμένεται να λάβει σύνταξη έως 800 ευρώ μεικτά (περίπου 752 ευρώ καθαρά) ακόμη και με 40 χρόνια εργασίας, καθώς επιλέγουν τη χαμηλότερη ασφαλιστική κλάση προκειμένου να περιορίσουν τα έξοδά τους.

Σχεδόν 8 στους 10 επαγγελματίες και αγρότες επέλεξαν και φέτος την 1η ασφαλιστική κατηγορία, με τις εισφορές να έχουν αυξηθεί κατά 19% από το 2020 έως το 2026.

Η επιλογή χαμηλής κατηγορίας, που ξεκίνησε με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016 και παγιώθηκε το 2020 με το σύστημα σταθερών ασφαλιστικών κλιμάκων, οδηγεί σε μακροχρόνια μείωση των συνταξιοδοτικών αποδοχών. Ακόμη και αν κάποιος επιλέξει υψηλότερη κατηγορία λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση, η διαφορά στη σύνταξη είναι περιορισμένη, καθώς ο υπολογισμός γίνεται με βάση τον μέσο όρο εισφορών από το 2002 έως την αποχώρηση.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά