Ελλάδα vs Ευρώπη: Πού κοστίζει λιγότερο το καλάθι του σούπερ μάρκετ (ΠΙΝΑΚΕΣ)

Η εικόνα των τιμών στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζει σημαντικό ενδιαφέρον, καθώς νέα στοιχεία δείχνουν ότι το κόστος του τυπικού καλαθιού παραμένει χαμηλότερο στην Ελλάδα, παρά τη σχετικά υψηλή φορολογική επιβάρυνση. Η ανάλυση του ΙΕΛΚΑ φωτίζει τόσο τις διαφορές τιμών όσο και τον ρόλο που παίζει ο ΦΠΑ στη διαμόρφωση των τελικών ποσών που πληρώνουν οι καταναλωτές.

Τι δείχνει η σύγκριση τιμών στις ευρωπαϊκές χώρες

Τα ελληνικά σούπερ μάρκετ εξακολουθούν να καταγράφουν τις χαμηλότερες τιμές στο τυπικό καλάθι νοικοκυριού σε σχέση με Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ).

Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα εμφανίζει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από ΦΠΑ μεταξύ των χωρών που εξετάζονται.

Η έρευνα αφορά σύγκριση τιμών για το τυπικό καλάθι προϊόντων του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων (σούπερ μάρκετ) τον Ιανουάριο 2026, τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Η σύγκριση πραγματοποιείται με και χωρίς τον ΦΠΑ, καθώς οι φορολογικοί συντελεστές διαφοροποιούνται ανά χώρα.

Μεθοδολογία και δείγμα της έρευνας

Για τις ανάγκες της ανάλυσης εξετάστηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων, με δεδομένα που προέρχονται από περισσότερες από 6.000 τιμές και 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις οκτώ χώρες. Οι τιμές συλλέχθηκαν μέσω έγκυρων ιστοσελίδων σύγκρισης τιμών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και από αλυσίδες λιανεμπορίου.

Στα στοιχεία περιλαμβάνονται τελικές τιμές τόσο επώνυμων προϊόντων όσο και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, ενώ διευκρινίζεται ότι αφορούν αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία πώλησης.

Πόσο ακριβότερες είναι οι άλλες χώρες

Η σύγκριση των μέσων τιμών δείχνει ότι όλες οι υπόλοιπες χώρες έχουν ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα. Συγκεκριμένα, η διαφορά ανέρχεται σε:

• 35% στη Γερμανία

• 34% στη Γαλλία

• 23% στο Ηνωμένο Βασίλειο

• 14% στην Ιταλία

• 12% στην Ισπανία

• 17% στη Ρουμανία

• 5% στην Πορτογαλία

• 7% στη Βουλγαρία

Η επίδραση του ΦΠΑ στις τελικές τιμές

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, η εικόνα μεταβάλλεται σημαντικά όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ, ώστε να προκύψουν οι πραγματικές τιμές των προϊόντων. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, όλες οι χώρες παραμένουν ακριβότερες από την Ελλάδα:

• Γερμανία: +43%

• Γαλλία: +43%

• Ηνωμένο Βασίλειο: +31%

• Ιταλία: +14%

• Ισπανία: +12%

• Πορτογαλία: +5%

• Ρουμανία: +17%

• Βουλγαρία: +3%

Ο ΦΠΑ στα τρόφιμα στην Ελλάδα είναι 13%, ποσοστό υψηλότερο σε σύγκριση με πολλές χώρες της Ευρώπης. Ενδεικτικά, στο Ηνωμένο Βασίλειο κυμαίνεται στο 0% ή 5%, στη Γαλλία 10% και 5,5%, στην Ισπανία 10% και 4%, στην Πορτογαλία 13% και 6%, στην Ιταλία 10% και 4%, στη Γερμανία 7% και στη Ρουμανία 11% και 5%.

Η βασική διαφορά είναι ότι προϊόντα που στην Ελλάδα υπάγονται στον μεσαίο συντελεστή 13% σε άλλες χώρες εντάσσονται στον χαμηλό συντελεστή, που φτάνει ακόμη και στο 0%.

Η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, όπου ισχύει συντελεστής 20% για όλα τα είδη.

Σημειώνεται ότι η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης, όπως στον καφέ, δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στα συγκεκριμένα στοιχεία.

Παράδειγμα: Η τιμή στο νωπό μοσχάρι

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του νωπού μοσχαριού. Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις χαμηλότερες τιμές μεταξύ των εννέα χωρών — μόνο η Πορτογαλία και η Ρουμανία εμφανίζουν χαμηλότερες — αλλά ταυτόχρονα έχει τον δεύτερο υψηλότερο ΦΠΑ, καθώς το προϊόν υπάγεται στον μεσαίο συντελεστή και όχι στον χαμηλό, σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες χώρες.

Συνολικά, η Ελλάδα εμφανίζει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών, με 15,6%, ενώ η Ισπανία καταγράφει τον χαμηλότερο με 7,0%, και οι περισσότερες χώρες κινούνται μεταξύ 9% και 10%.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας

Το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων προσφέρει στους καταναλωτές προϊόντα για το τυπικό καλάθι σε χαμηλότερες μέσες τιμές. Αυτό αποδίδεται στην προσπάθεια προμηθευτών και λιανεμπόρων να συγκρατήσουν τις τιμές τα τελευταία χρόνια.

Η τάση αυτή, με μικρές διακυμάνσεις, παραμένει σταθερή την τελευταία 12ετία που πραγματοποιείται η συγκεκριμένη έρευνα, με την Ελλάδα να εμφανίζει διαχρονικά φθηνότερο καλάθι σε σύγκριση με τις άλλες χώρες.

Παράγοντες που επηρεάζουν τις συγκρίσεις τιμών

Σύμφωνα με την ανάλυση, κατά τη σύγκριση τιμών μεταξύ χωρών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες, όπως:

• οι συντελεστές ΦΠΑ

• οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης

• το φορολογικό σύστημα

• η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή

• οι καταναλωτικές συνήθειες

• οι καιρικές συνθήκες και φυσικές καταστροφές

• το κόστος ενέργειας και καυσίμων

• το μισθολογικό κόστος

• οι μεταφορές και οι αποστάσεις από παραγωγικά κέντρα

• η γεωγραφική πολυπλοκότητα (π.χ. νησιά)

• το μέγεθος της αγοράς και οι οικονομίες κλίμακας

• η αγοραστική δύναμη

• η αναλογία οργανωμένου λιανεμπορίου και μικρών καταστημάτων

• το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών τροφίμων

• τα κόστη παραγωγής και χρηματοδότησης

• η παραγωγικότητα

• η εποχικότητα ζήτησης και προσφοράς

Περισσότερα:

ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει