Ποιος ήταν ο φωτογράφος των «200» στην Καισαριανή λίγο πριν την εκτέλεση τους

Η ιστορική μνήμη αποκτά ένα ακόμη συγκλονιστικό τεκμήριο, καθώς για πρώτη φορά έρχεται στο φως το πρόσωπο του ναζί στρατιωτικού που απαθανάτισε με τον φακό του την εκτέλεση των 200 αγωνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944. Το υλικό, που εντοπίστηκε σε ιδιωτική συλλογή, φωτίζει άγνωστες πτυχές μιας από τις πιο εμβληματικές στιγμές της Κατοχής.

Πώς εντοπίστηκε το ιστορικό ντοκουμέντο

Το πρόσωπο του λοχία Χέρμαν Χόιερ εντοπίστηκε σε άλμπουμ Βέλγου συλλέκτη, το οποίο περιλαμβάνει φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 Ελλήνων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, αλλά και άλλα σπάνια ιστορικά τεκμήρια της περιόδου.

Όπως δήλωσε ο συνταξιούχος εκπαιδευτικός και ερευνητής Αλέξιος Κατεφίδης, κάθε μονάδα της Βέρμαχτ διέθετε στρατιώτη φωτογράφο. «Τις φωτογραφίες στην Καισαριανή, έβγαλε ο λοχίας Χέρμαν Χόιερ που υπηρετούσε στο 10-12 τάγμα φρουράς, το οποίο ήρθε τον Νοέμβριο του 1943 και ήταν υπεύθυνο για θέσεις φύλαξης στην Αττική», είπε επίσης.

Στο ίδιο άλμπουμ, ανάμεσα σε εικόνες στρατιωτικών μετακινήσεων και στιγμιότυπα της καθημερινότητας των γερμανικών δυνάμεων στην κατεχόμενη Αθήνα, βρέθηκαν και τα ντοκουμέντα της εκτέλεσης — φωτογραφίες που παρέμεναν άγνωστες για δεκαετίες.

Ο Αλέξιος Κατεφίδης δήλωσε επίσης στην ΕΡΤ πως υπάρχει τεράστιο ψηφιακό αρχείο, ενώ είναι άπειρες οι φωτογραφίες που υπάρχουν στο ομοσπονδιακό αρχείο, οι οποίες έχουν τιμοκατάλογο και κάλλιστα μπορούν να αγοραστούν.

Η σημασία της φωτογραφίας ως ιστορικού τεκμηρίου

Αναφερόμενος στη σημασία του υλικού, ο ομότιμος καθηγητής Φωτογραφίας Γιώργος Κατσάγγελος υπογράμμισε πως «υπάρχουν εικόνες όλων των σημαντικών μαχών κι ευτυχώς κάποιες από αυτές διασώθηκαν».

Όπως σημείωσε, δεν ήταν μόνο οι Γερμανοί που κατέγραφαν τα γεγονότα. «Υπήρχαν και Έλληνες φωτογράφοι, ο Κώστας Μπαλάφας, ο οποίος φωτογράφισε τον Ντόβολο και τον Φαρίδη, οι οποίοι απαγχονίστηκαν. Ο Κώστας Μπαλάφας πήρε μια σακούλα με κρεμμύδια και κρυφά φωτογράφισε τους φυλακισμένους», δήλωσε ο ίδιος.

Ο ίδιος πρόσθεσε: «η φωτογραφία είναι ένα αδιάκριτο πράγμα που στην προκειμένη περίπτωση βλέπουμε τους 200 πριν την εκτέλεσή τους και χωρίς την άδειά τους».

Επιπλέον, τόνισε τη διαχρονική αξία της φωτογραφικής καταγραφής: «Φωτογραφίες υπάρχουν από πολλές μάχες και πολέμους, καθώς και οι Αμερικάνοι φωτογράφιζαν τις επιχειρήσεις τους. Είναι σημαντική η χρησιμότητα της φωτογραφίας για την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων», συμπλήρωσε, ενώ όπως είπε, δεν ήταν όλοι οι φωτογράφοι σύμμαχοι των Ναζί.

«Ο φωτογράφος στο Κοντομαρί καταδικάστηκε από τους Γερμανούς λίγα χρόνια αργότερα γιατί διαφωνούσε με τους Ναζί», είπε συγκεκριμένα.

Οι ανθρώπινες ιστορίες πίσω από την εκτέλεση

Ιδιαίτερα συγκλονιστικές παραμένουν και οι προσωπικές ιστορίες που συνδέονται με την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών. Ο Κώστας Ρουσόπουλος δεν ήταν αρχικά ανάμεσά τους, όμως όταν ακούστηκε το όνομα ενός συγκρατουμένου του, δήλωσε ο ίδιος «παρών» και πήρε τη θέση του, λέγοντας: «Ζήσε εσύ Γιώργη, έχεις οικογένεια και παιδιά. Εγώ μόνο τη μάνα μου έχω και τα αδέρφια».

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, προχώρησε προς το εκτελεστικό απόσπασμα όρθιος και τραγουδώντας. Ήταν 43 ετών, έχοντας περάσει περίπου δέκα χρόνια σε φυλακές και εξορίες.

Ο ανιψιός του, Δημήτρης Ζιώγας, δήλωσε στην ΕΡΤ: «Έχασε τη ζωή του γιατί ο Γιώργος, ο συγκεκριμένος άνθρωπος ας πούμε, είχε παιδιά, ενώ ο Κώστας δεν είχε παιδιά και έδωσε τη θέση του τελευταία στιγμή, να κοιτάξει το θάνατο στα μάτια, να του χαμογελάσει, να σηκώσει τη γροθιά του και να πει ότι διευθύνει τη ζωή του για έναν σκοπό ιερό».

Ο άνθρωπος πίσω από τον φακό

Ο αξιωματικός που κατέγραψε τις τελευταίες στιγμές των 200 μέσα από το βλέμμα του κατακτητή ήταν ο υπολοχαγός Χέρμαν Χόιερ. Υπηρετούσε στη Μαλακάσα και είχε φωτογραφίσει πολλές ακόμη σκηνές από τη δράση των ναζιστικών δυνάμεων στην Αττική και άλλες περιοχές.

Οι φωτογραφίες αυτές, μοναδικά τεκμήρια μιας σκοτεινής περιόδου, μοιάζουν — όπως επισημαίνεται — με ένα γράμμα που χρειάστηκε 80 χρόνια για να φτάσει στην Ελλάδα.

Περισσότερα:

Αθωώθηκε ο Κώστας Ανεστίδης στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ

Ζεφύρι: Σε κρίσιμη κατάσταση η 3χρονη που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο

Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί