Ξαναφτιάχνουν από την αρχή όλα τα επιδόματα λόγω σκανδάλων
Σε πλήρη ανασχεδιασμό του συστήματος κοινωνικών επιδομάτων προχωρά η κυβέρνηση, μετά τις σοβαρές αποκαλύψεις για παρατυπίες και κενά ελέγχου που ήρθαν στο φως τα τελευταία χρόνια.
Η διαδικασία επανεκκίνησης δεν περιορίζεται σε διορθωτικές παρεμβάσεις, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της επιδοματικής πολιτικής: από τα κριτήρια χορήγησης έως τον τρόπο ελέγχου και την ψηφιακή παρακολούθηση των δικαιούχων.
Η υπόθεση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και οι διαπιστώσεις της Αρχής Διαφάνειας για περιπτώσεις με λανθασμένα στοιχεία – ακόμη και ως προς την ηλικία των δικαιούχων – επιτάχυναν τις αποφάσεις.
Σε αρκετούς φακέλους εντοπίστηκαν αποκλίσεις μεταξύ δηλωθέντων στοιχείων και δεδομένων που προέκυπταν από το ΑΜΚΑ ή άλλες βάσεις, γεγονός που ανέδειξε αδυναμίες διασταύρωσης και ελέγχου.
Ψηφιοποίηση και καθολική απογραφή δικαιούχων
Κεντρικός άξονας του σχεδίου είναι η πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών. Προωθείται ενιαίο μητρώο επιδομάτων, όπου θα αποτυπώνονται σε πραγματικό χρόνο όλες οι παροχές που λαμβάνει κάθε πολίτης.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι επικαλύψεις, να εντοπιστούν άμεσα οι περιπτώσεις διπλής ή αδικαιολόγητης ενίσχυσης και να αποτραπούν νέα φαινόμενα κακοδιαχείρισης.
Παράλληλα «τρέχει» καθολική απογραφή των δικαιούχων, ώστε να επανεξεταστεί το σύνολο των φακέλων.
Η διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί σταδιακά μέσα στους επόμενους μήνες, με έμφαση στα προγράμματα που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη δημοσιονομική επιβάρυνση.
Αλλαγές στα κριτήρια – Επανεξέταση της αποτελεσματικότητας
Δεν αλλάζει μόνο ο τρόπος ελέγχου, αλλά και η φιλοσοφία των παροχών. Επανεξετάζονται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, καθώς και η στόχευση των επιδομάτων, με βασικό ζητούμενο τη δικαιότερη κατανομή των πόρων.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά τις σημαντικές δαπάνες, η αποτελεσματικότητα της επιδοματικής πολιτικής στη μείωση του κινδύνου φτώχειας παραμένει χαμηλή σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η Ελλάδα καταγράφει από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην Ε.Ε. ως προς το ποσοστό μείωσης του κινδύνου φτώχειας λόγω κοινωνικών μεταβιβάσεων, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις.
Αυξημένο δημοσιονομικό αποτύπωμα
Η συζήτηση για την αναμόρφωση των επιδομάτων δεν γίνεται σε κενό χρόνου. Τα τελευταία χρόνια οι σχετικές δαπάνες αυξήθηκαν αισθητά, ιδίως σε προγράμματα στήριξης υπερηλίκων ανασφάλιστων και ευάλωτων ομάδων. Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με ανοδική πορεία.
Το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει καλύτερη στόχευση των πόρων, ώστε κάθε ευρώ να κατευθύνεται σε όσους πραγματικά το έχουν ανάγκη.
Η λογική που επικρατεί είναι σαφής: λιγότερες «τυφλές» ενισχύσεις, περισσότερη διαφάνεια και μετρήσιμο κοινωνικό αποτέλεσμα.
Έλεγχοι και επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθέντων
Ήδη έχουν ξεκινήσει διαδικασίες ανάκτησης ποσών σε περιπτώσεις όπου διαπιστώθηκαν παρατυπίες.
Παράλληλα, ενισχύονται οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις στοιχείων, ώστε να εντοπίζονται αυτόματα ασυμφωνίες σε εισοδήματα, οικογενειακή κατάσταση ή λοιπά κριτήρια επιλεξιμότητας.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αποκτούν πιο ενεργό ρόλο, ενώ η νέα αρχιτεκτονική του συστήματος φιλοδοξεί να περιορίσει τις ανθρώπινες παρεμβάσεις που στο παρελθόν άφηναν περιθώρια λαθών ή καταχρήσεων.
Το μεγάλο στοίχημα
Η αναμόρφωση των επιδομάτων αποτελεί κρίσιμο πολιτικό και κοινωνικό στοίχημα. Από τη μία πλευρά, απαιτείται αυστηρότερη εποπτεία και δημοσιονομική πειθαρχία.
Από την άλλη, δεν πρέπει να διαταραχθεί η στήριξη σε χιλιάδες νοικοκυριά που βασίζονται σε αυτές τις παροχές για την κάλυψη βασικών αναγκών.
Το επόμενο διάστημα θα κριθεί αν ο συνδυασμός ψηφιοποίησης, αυστηρότερων ελέγχων και νέων κριτηρίων θα καταφέρει να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του συστήματος και να ενισχύσει ουσιαστικά την κοινωνική προστασία.
- Μόλις τώρα Πανελλήνιες 2026: Σε ποια μαθήματα εξετάζονται σήμερα (4/6) οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ
- 1 λεπτό πριν Άλιμος: Σύλληψη 15χρονου για ληστεία και τραυματισμό ηλικιωμένης
- 7 λεπτά πριν Φωτιά σε σπίτι στα Γιαννιτσά: Αστυνομικός έσωσε δύο ανήλικες αδελφές
