«Φθηνό» ελληνικό καλάθι σε σύγκριση με την Ευρώπη «βλέπει» το ΙΕΛΚΑ
Φθηνό βρίσκει η νέα έρευνα της ΙΕΛΚΑ το ελληνικό καλάθι σούπερ μάρκετ, τουλάχιστον σε σύγκριση με χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
Μια σύγκριση που, όπως παρουσιάζεται, δείχνει ότι ο Έλληνας καταναλωτής πληρώνει λιγότερα για τα ίδια βασικά αγαθά, παρότι την ίδια στιγμή επιβαρύνεται με από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρώπη. Το αποτέλεσμα: ένα «φθηνό» καλάθι σε μια χώρα όπου η φορολογία στα τρόφιμα συγκαταλέγεται στις υψηλότερες μεταξύ των εξεταζόμενων αγορών.
Τι δείχνει η σύγκριση τιμών σε εννέα χώρες
Η έκθεση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) βασίζεται σε σύγκριση τιμών ενός τυπικού καλαθιού νοικοκυριού τον Ιανουάριο 2026 στην Ελλάδα και αντίστοιχα στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στην Πορτογαλία, στη Γερμανία, στη Ρουμανία και στη Βουλγαρία.
Στην ανάλυση εξετάστηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων, με δείγμα άνω των 6.000 τιμών από 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις οκτώ χώρες, χρησιμοποιώντας δεδομένα από έγκυρα sites σύγκρισης τιμών και απευθείας τιμοληψίες. Περιλαμβάνονται τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ενώ διευκρινίζεται ότι η έρευνα αφορά αποκλειστικά αλυσίδες σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία πώλησης.
Με βάση τις τελικές τιμές (με ΦΠΑ), το μέσο καλάθι εμφανίζεται ακριβότερο σε όλες τις υπόλοιπες χώρες σε σχέση με την Ελλάδα:
- Γερμανία +35%
- Γαλλία +34%
- Ηνωμένο Βασίλειο +23%
- Ιταλία +14%
- Ισπανία +12%
- Ρουμανία +17%
- Πορτογαλία +5%
- Βουλγαρία +7%
Τι αλλάζει όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ
Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, η εικόνα διαφοροποιείται ακόμη περισσότερο όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ, ώστε να συγκριθούν οι «πραγματικές» τιμές προϊόντων. Και σε αυτή την περίπτωση, όλες οι χώρες εξακολουθούν να εμφανίζουν ακριβότερο καλάθι από την Ελλάδα:
- Γερμανία +43%
- Γαλλία +43%
- Ηνωμένο Βασίλειο +31%
- Ιταλία +14%
- Ισπανία +12%
- Πορτογαλία +5%
- Ρουμανία +17%
- Βουλγαρία +3%
Η διαφορά αποδίδεται κυρίως στους χαμηλότερους συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν σε πολλές χώρες για τρόφιμα και ποτά.
Υψηλός ΦΠΑ στην Ελλάδα — δεύτερη μεγαλύτερη επιβάρυνση
Στην Ελλάδα ο ΦΠΑ για τα τρόφιμα είναι 13%, σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%), τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (10% και 4%), τη Γερμανία (7%) και τη Ρουμανία (11% και 5%).
Η βασική διαφορά είναι ότι προϊόντα που στην Ελλάδα υπάγονται ακόμη και στον μεσαίο συντελεστή 13%, σε άλλες χώρες εντάσσονται στον χαμηλό συντελεστή, ο οποίος είναι χαμηλότερος — 6%, 5,5%, 4% ή ακόμη και 0%.
Η Ελλάδα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών, με 15,6%, ενώ η Ισπανία τον χαμηλότερο με 7%. Η μόνη χώρα με μεγαλύτερη επιβάρυνση είναι η Βουλγαρία, όπου ο ΦΠΑ φτάνει το 20% για όλα τα είδη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νωπό μοσχάρι: η Ελλάδα εμφανίζει από τις χαμηλότερες τιμές μεταξύ των εννέα χωρών, ωστόσο ο ΦΠΑ είναι από τους υψηλότερους, καθώς το προϊόν εντάσσεται στον μεσαίο συντελεστή.
Το συμπέρασμα της έκθεσης — και οι παράγοντες σύγκρισης
Το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων προσφέρει στους καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα με κατά μέσο όρο χαμηλότερες τιμές, ως αποτέλεσμα της προσπάθειας προμηθευτών και λιανεμπόρων για συγκράτηση τιμών τα τελευταία χρόνια.
Η τάση αυτή — σύμφωνα με την έρευνα — καταγράφεται διαχρονικά την τελευταία 12ετία, με μικρές διακυμάνσεις που δεν αλλάζουν τη συνολική εικόνα ότι η Ελλάδα διατηρεί φθηνότερο καλάθι από τις συγκρινόμενες χώρες.
Το ΙΕΛΚΑ επισημαίνει επίσης ότι στις διεθνείς συγκρίσεις τιμών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες: φορολογία και ειδικοί φόροι κατανάλωσης, παραγωγή και καταναλωτικές συνήθειες, κόστος ενέργειας και μεταφορών, μισθολογικό κόστος, γεωγραφία, μέγεθος αγοράς, αγοραστική δύναμη, παραγωγικότητα, ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών και εποχικότητα ζήτησης.
Πώς συλλέχθηκαν τα στοιχεία
Τα δεδομένα προέρχονται από παρατηρητήρια τιμών και τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Για την Ελλάδα χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από Σκλαβενίτης, ΑΒ, My Market, Μασούτης και Market In, ενώ για το εξωτερικό από μεγάλες αλυσίδες σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Γαλλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία.
- Μόλις τώρα Άλιμος: Σύλληψη 15χρονου για ληστεία και τραυματισμό ηλικιωμένης
- 7 λεπτά πριν Φωτιά σε σπίτι στα Γιαννιτσά: Αστυνομικός έσωσε δύο ανήλικες αδελφές
- 8 λεπτά πριν Γαύδος: Επιχείρηση διάσωσης για 38 μετανάστες – Εντοπίστηκαν σε λέμβο νότια του νησιού
