Οφειλές στον ΕΦΚΑ: Πότε «σβήνουν» και πότε ανανεώνεται η προθεσμία
Οι κανόνες για την παραγραφή οφειλών προς τα ασφαλιστικά ταμεία αλλάζουν ριζικά από το 2026, διαμορφώνοντας ένα νέο – διπλό – καθεστώς για χρέη προς το ΚΕΑΟ και τον e-ΕΦΚΑ. Η διάρκεια παραγραφής μειώνεται, ωστόσο παραμένουν κρίσιμες προϋποθέσεις και «παγίδες» που μπορούν να ανατρέψουν τα χρονικά όρια.
Διπλό καθεστώς παραγραφής για τα χρέη
Μέχρι πρότινος, η παραγραφή για οφειλές προς τα Ταμεία ήταν 20ετής. Με απόφαση του ΣτΕ περιορίστηκε στη 10ετία για χρέη που βεβαιώθηκαν μετά το 2016. Στη συνέχεια, ο Νόμος 4997/2022, που εφάρμοσε την απόφαση του ΣτΕ, προβλέπει περαιτέρω μείωση: από 1/1/2026 και μετά, η παραγραφή για νέες οφειλές περιορίζεται στην 5ετία.
Αυτό σημαίνει ότι για οφειλές που θα βεβαιωθούν για πρώτη φορά από 1/1/2026 και μετά, ισχύει πενταετής παραγραφή. Ειδικότερα:
- Για οφειλές εισφορών από 1/2026 έως 12/2026, η παραγραφή ισχύει από 1/1/2032.
- Για οφειλές εισφορών από 1/2027 έως 12/2027, η παραγραφή ισχύει από 1/1/2033 κ.ο.κ.
Τι ισχύει για παλαιές και νέες οφειλές
Η αξίωση του ΕΦΚΑ για είσπραξη ασφαλιστικών εισφορών παραγράφεται σε 10 έτη για οφειλές που δημιουργήθηκαν έως και 31/12/2025. Η προθεσμία αρχίζει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους εκείνου κατά το οποίο παρασχέθηκε η εργασία ή η υπηρεσία.
Από 1/1/2026 και μετά, οι νέες οφειλές υπάγονται σε πενταετή παραγραφή. Οι παλαιότερες παραμένουν στη δεκαετία, ακόμη και αν βεβαιωθούν μετά την έναρξη ισχύος του νέου κανόνα, εκτός αν υπάρξει διακοπή της παραγραφής με ειδοποίηση από τον ΕΦΚΑ.
Η παραγραφή αφορά όλες τις κατηγορίες οφειλετών: εργοδότες, ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες.
Πώς λειτουργεί στην πράξη η πενταετία
Με το νέο καθεστώς, μια οφειλή που δημιουργείται και καθίσταται ληξιπρόθεσμη μέσα στο 2026 παραγράφεται στις αρχές του 2032, δηλαδή πέντε χρόνια μετά την πρώτη ληξιπρόθεσμη ημερομηνία. Αν ίσχυε η 10ετία, η ίδια απαίτηση θα παρέμενε ενεργή έως το 2037.
Ωστόσο, εάν εντός της πενταετίας οι υπηρεσίες κινηθούν για την αναζήτηση της οφειλής, τότε η παραγραφή ανανεώνεται για άλλα πέντε χρόνια από την αποστολή της ειδοποίησης.
Με τη μείωση του χρόνου παραγραφής, οι υπηρεσίες καλούνται να επιταχύνουν τις διαδικασίες, ώστε να μην χαθούν απαιτήσεις λόγω παρέλευσης προθεσμιών.
Η δυνατότητα αίτησης παραγραφής
Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση εξέτασης παραγραφής οφειλών με βάση τον Νόμο 4997/2022.
Το ΚΕΑΟ έχει ενεργοποιήσει ειδική εφαρμογή για την απλοποίηση και επιτάχυνση των αιτημάτων διαγραφής λόγω παραγραφής. Μέσω αυτής αυτοματοποιείται η αναζήτηση «διακοπτικών γεγονότων», δηλαδή ενεργειών που βάσει νόμου διακόπτουν την παραγραφή. Αν διαπιστωθεί τέτοιο γεγονός, η διαγραφή καθίσταται ανενεργή.
Πότε διακόπτεται η παραγραφή
Οι πιο συνηθισμένες ενέργειες που διακόπτουν την παραγραφή είναι:
- Καταβολή ποσών έναντι της οφειλής ή δόσεων ρύθμισης.
- Εγγραφή κατάσχεσης κινητής ή ακίνητης περιουσίας.
- Εγγραφή υποθήκης σε ακίνητο για διασφάλιση της απαίτησης.
- Επίδοση ατομικής ειδοποίησης περί έναρξης αναγκαστικής εκτέλεσης.
- Αναγγελία στον συμβολαιογράφο για κατάταξη απαίτησης σε πλειστηριασμό.
- Αναγγελία στον σύνδικο πτώχευσης για κατάταξη στον πίνακα διανομής.
Κάθε τέτοια ενέργεια μηδενίζει ουσιαστικά τον χρόνο που έχει διανυθεί και η παραγραφή ξεκινά εκ νέου.
«Σβήνονται» οι οφειλές μετά τη λήξη της προθεσμίας;
Εάν περάσει η δεκαετία (για παλαιές οφειλές) ή η πενταετία (για νέες) χωρίς καμία ειδοποίηση ή διακοπτικό γεγονός, τότε η απαίτηση παραγράφεται.
Ωστόσο, η παραγραφή δεν λειτουργεί αυτόματα υπέρ του οφειλέτη σε κάθε περίπτωση. Αν έχει προηγηθεί ειδοποίηση ή άλλη ενέργεια που διακόπτει την παραγραφή, τότε το χρονικό όριο ξεκινά εκ νέου από την ημερομηνία εκείνη.
- 33 λεπτά πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 1 ώρα πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
- 2 ώρες πριν Δεν σε παίρνει ο ύπνος; 7 πρακτικές που βοηθούν
