Στο προσκήνιο ξανά η δημιουργία τρένου στην Κρήτη
Η συζήτηση για τη δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου στην Κρήτη επιστρέφει δυναμικά στο δημόσιο διάλογο, με φόντο τη ραγδαία τουριστική ανάπτυξη του νησιού, τη δρομολογούμενη λειτουργία του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι και τις αυξανόμενες ανάγκες μετακίνησης. Το ενδεχόμενο υλοποίησης μιας σύγχρονης γραμμής σταθερής τροχιάς που θα συνδέει τα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο επανέρχεται ως αναπτυξιακό στοίχημα για το νησί.
Η πρόταση τίθεται στο επίκεντρο ανοιχτής εκδήλωσης που οργανώνει η Παγκρήτια Αναπτυξιακή Επιτροπή στο ξενοδοχείο «Ατλαντίς» στο Ηράκλειο, με τίτλο: «Οι καιροί ου μενετοί: Θα μπει η Κρήτη σε σταθερή τροχιά;». Στόχος είναι να ανοίξει ουσιαστικός διάλογος για ένα έργο που χαρακτηρίζεται κομβικής σημασίας, με συμμετοχή φορέων, εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και πολιτών. Προβλέπεται επίσης διαδικτυακή παρακολούθηση της εκδήλωσης.
Καταλύτης για την αναθέρμανση της συζήτησης αποτελεί η κατασκευή του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση της επισκεψιμότητας και τις νέες τουριστικές και λιμενικές υποδομές. Όπως επισημαίνεται, ένα σύγχρονο μέσο σταθερής τροχιάς που θα συνδέει τους βασικούς αστικούς κόμβους με λιμάνια και αεροδρόμια δεν αποτελεί πλέον απλή ιδέα, αλλά ανάγκη τόσο για την αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου όσο και για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και του κόστους μεταφορών.
Ποιοι συμμετέχουν στον διάλογο
Την εκδήλωση συντονίζει ο δήμαρχος Ρεθύμνης και πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης, Γιώργης Μαρινάκης. Στην Παγκρήτια Αναπτυξιακή Επιτροπή συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο δήμαρχος Χερσονήσου Ζαχαρίας Δοξαστάκης, ο πρώην δήμαρχος Χανίων Τάσος Βάμβουκας, καθώς και ο γενικός γραμματέας του Πανελληνίου Συνδέσμου Εκπαιδευτών Οδήγησης (ΠΣΕΟ) Άρης Ζωγράφος και ο Λευτέρης Μιχελάκης, αντιπρόεδρος του Συγκοινωνιολόγων Μελετητών Κρήτης, αλλά και ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Νίκος Ξυλούρης.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από το 2018 ο πρώην δήμαρχος Χανίων Τάσος Βάμβουκας είχε επαναφέρει σταθερά το ζήτημα της σιδηροδρομικής σύνδεσης, ιδίως σε συνδυασμό με το νέο αεροδρόμιο. Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον φαίνεται να ενισχύεται.
Προτεραιότητα στα μέσα σταθερής τροχιάς
Μετά και τις πρόσφατες κυβερνητικές εξαγγελίες για επενδύσεις ύψους 10 δισ. ευρώ σε σιδηροδρομικά έργα στη χώρα –με την Κρήτη να μην εξαιρείται– το θέμα επανέρχεται με αυξημένη ένταση. Άλλωστε, ο υπουργός Υποδομών Χρίστος Δήμας έχει δηλώσει πως προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη μέσων σταθερής τροχιάς στο νησί, με έμφαση στη σύνδεση του νέου αεροδρομίου με το Ηράκλειο.
Παράλληλα, ειδικοί εκτιμούν ότι το κόστος ενός σύγχρονου σιδηροδρομικού δικτύου θα μπορούσε να είναι χαμηλότερο από εκείνο ενός αυτοκινητόδρομου αντίστοιχης κλίμακας, ενώ θα μπορούσε να χρηματοδοτηθεί μέσω ευρωπαϊκών πόρων ή Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).
Ένα αίτημα με ιστορία άνω του ενός αιώνα
Το αίτημα για σιδηρόδρομο στην Κρήτη δεν είναι καινούργιο. Χρονολογείται ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα, ενώ μελέτες και προτάσεις έχουν κατατεθεί κατά καιρούς, από την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας έως και τις τελευταίες δεκαετίες.
Ήδη το 1893, ο Οθωμανός γενικός διοικητής Κρήτης Μαχμούτ Τζελάλ υποσχόταν την κατασκευή σιδηροδρόμου. Το 1895, ο Βέλγος πρόξενος Ανρί Λουί Ροσέλ, σε συνεργασία με τον μηχανικό Σαββάκη και άλλους μηχανικούς, κατέθεσε σχέδιο γραμμής από τα Χανιά προς Ρέθυμνο και Ηράκλειο, με προοπτική επέκτασης προς Μεσαρά και Κόκκινο Πύργο.
Το 1903, στην αυτόνομη πλέον Κρήτη, ο μηχανικός Ε. Μειμαράκης εκπόνησε μελέτη για σιδηροδρομική σύνδεση του Ηρακλείου με τη Μεσαρά. Το 1908, ο μηχανικός Σ. Πιζάνο παρουσίασε πρόταση για γραμμή από Καστέλλι Κισσάμου προς Χανιά, Ρέθυμνο, Μυλοπόταμο, Άγιο Μύρωνα, Ηράκλειο, Αρχάνες, Καστέλλι Πεδιάδος και Άγιο Νικόλαο, με διακλαδώσεις προς Ιεράπετρα και Σητεία, καθώς και επεκτάσεις προς Βασιλικό και Ρέθυμνο, προς Βιάννο και από Καστέλλι Κισσάμου προς Κάνδανο.
Το 1913 κατατέθηκαν δύο ακόμη προτάσεις για σιδηρόδρομο στην πεδιάδα της Μεσαράς και για τραμ στα Χανιά με συμμετοχή Γάλλων. Το 1921, ο Σαββάκης πρότεινε, ενόψει της διάλυσης των Θεσσαλικών Σιδηροδρόμων, τη μεταφορά εξοπλισμού (τροχαίου υλικού και υποδομών) στην Κρήτη.
Το θέμα αναζωπυρώθηκε και το 1990, επί κυβερνήσεως Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, με πρόταση ιαπώνων επενδυτών για γραμμή κατά μήκος της βόρειας ακτής.
Η συζήτηση του 2008
Τον Δεκέμβριο του 2008, δημοσιεύματα επανέφεραν αναλυτικά το αίτημα ολόκληρης της Κρήτης για σιδηροδρομική σύνδεση. Με βάση τα τότε σχέδια συγκοινωνιολόγων, μια γραμμή θα μπορούσε να καλύπτει τη διαδρομή Χανιά – Ρέθυμνο – Ηράκλειο σε 50 λεπτά (ή 20-30 λεπτά, κατά άλλες εκτιμήσεις). Μάλιστα, γινόταν λόγος για επέκταση προς Κίσσαμο, αεροδρόμιο Καστελλίου και Άγιο Νικόλαο, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην οικονομική, τουριστική και περιβαλλοντική αναβάθμιση του νησιού.
Σήμερα, με τις συνθήκες να έχουν αλλάξει και τις ανάγκες να έχουν πολλαπλασιαστεί, η ιδέα επανέρχεται. Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα μπει τελικά η Κρήτη σε τροχιά σιδηροδρόμου;
- 24 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 55 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
