Ανησυχία στην Ευρώπη για την απρόβλεπτη συμπεριφορά Τραμπ
Ο πρωθυπουργός της Σλοβακία, Ρόμπερτ Φίκο, φέρεται να μετέφερε σε Ευρωπαίους ηγέτες κατά τη διάρκεια συνόδου κορυφής της ΕΕ την περασμένη εβδομάδα ότι η κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ τον άφησε βαθιά προβληματισμένο για την ψυχολογική κατάσταση του προέδρου των ΗΠΑ. Την πληροφορία αυτή επιβεβαίωσαν πέντε Ευρωπαίοι διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τη σχετική συζήτηση.
Σύμφωνα με δύο από αυτούς, ο Φίκο, ο οποίος συγκαταλέγεται στους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που κατά καιρούς έχουν εκφράσει κατανόηση ή στήριξη στις επικρίσεις του Τραμπ προς την Ευρώπη , εξέφρασε έντονη ανησυχία για την «ψυχολογική κατάσταση» του Αμερικανού προέδρου. Μάλιστα, φέρεται να χρησιμοποίησε τη λέξη «επικίνδυνος» για να περιγράψει την εικόνα που αποκόμισε από τη συνάντησή τους στο Μαρ-α-Λάγκο, στη Φλόριντα, στις 17 Ιανουαρίου.
Η σχετική ανταλλαγή απόψεων πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 22 Ιανουαρίου, στο περιθώριο έκτακτης συνόδου κορυφής της ΕΕ με αντικείμενο τις διατλαντικές σχέσεις, μετά τις απειλές του Τραμπ για κατάσχεση της Γροιλανδία. Η συνάντηση των ηγετών είχε στόχο την αποκλιμάκωση των εντάσεων, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε αποσύρει μόλις μία ημέρα νωρίτερα την απειλή επιβολής δασμών σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι διπλωμάτες διευκρίνισαν ότι τα σχόλια του Σλοβάκου πρωθυπουργού διατυπώθηκαν σε ξεχωριστή άτυπη σύσκεψη περιορισμένου αριθμού ηγετών και ανώτερων αξιωματούχων της ΕΕ και όχι κατά τις επίσημες εργασίες της συνόδου. Κανένας από τους διπλωμάτες που μίλησαν στο POLITICO δεν ήταν παρών στη συζήτηση, ωστόσο ενημερώθηκαν άμεσα από τους ηγέτες τους. Όλοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, προερχόμενοι από τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις της ΕΕ, ενώ ένας εξ αυτών είναι ανώτερος αξιωματούχος των ευρωπαϊκών θεσμών. Κανείς τους δεν γνώριζε τις ακριβείς δηλώσεις του Τραμπ που προκάλεσαν την αντίδραση Φίκο.
Τα σχόλια αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της γενικότερης φιλο-Τραμπ στάσης του Φίκο. Μετά τη συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο, ο Σλοβάκος πρωθυπουργός είχε αναρτήσει βίντεο στο Facebook, τονίζοντας την απευθείας πρόσβασή του στον Αμερικανό πρόεδρο και εκφράζοντας τη σύμπλευσή του με τη στάση της Ουάσινγκτον στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας. Έναν χρόνο νωρίτερα είχε μιλήσει στο Συνέδριο Πολιτικής Δράσης των Συντηρητικών στις ΗΠΑ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «ο πρόεδρός σας προσφέρει στην Ευρώπη μια σπουδαία υπηρεσία».
Την Τετάρτη, πάντως, ο Φίκο αντέδρασε δημόσια μέσω ανάρτησής του στο X, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τα δημοσιεύματα. Όπως ανέφερε, «πρέπει να απορρίψω κατηγορηματικά τα ψέματα του portal POLITICO σχετικά με το πώς αξιολόγησα τη συνάντησή μου με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ σε μια άτυπη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες», υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξαν μάρτυρες και ότι το δημοσίευμα βασίζεται σε ανυπόστατους ισχυρισμούς.
Στην ίδια ανάρτηση, ο Φίκο σημείωσε ότι «δεν μίλησε στην άτυπη σύνοδο κορυφής» και πρόσθεσε πως συμφωνεί με αρκετές από τις στρατηγικές του Τραμπ, αλλά όχι με όλες. Υποστήριξε επίσης ότι ανέμενε την ακύρωση της επίσκεψής του στις ΗΠΑ μετά τις δηλώσεις του για τη Βενεζουέλα, κάτι που τελικά δεν συνέβη, γεγονός που —όπως είπε— τον έκανε να εκτιμήσει ακόμη περισσότερο τη συνάντηση.
Από την πλευρά του Λευκός Οίκος, η εκπρόσωπος Άννα Κέλι χαρακτήρισε τις αναφορές «εντελώς ψευδείς», υποστηρίζοντας ότι η συνάντηση στο Μαρ-α-Λάγκο ήταν «θετική και παραγωγική». Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης που συμμετείχε στη συνάντηση δήλωσε, επίσης ανώνυμα, ότι δεν υπήρξαν αμήχανες στιγμές ή άσχετες συζητήσεις, περιγράφοντας το κλίμα ως φυσιολογικό και ευχάριστο.
Παρά τις επίσημες διαψεύσεις, Ευρωπαίος διπλωμάτης υποστήριξε ότι ο Φίκο εμφανίστηκε «τραυματισμένος» από τη συνάντηση, ενώ άλλος μετέφερε ότι ο Σλοβάκος πρωθυπουργός χρησιμοποίησε τον χαρακτηρισμό «τρελός» για τον Τραμπ, επικαλούμενος άμεσα λόγια του ηγέτη του.
Αυξανόμενη ανησυχία στην Ευρώπη
Οι ιδιωτικές ανησυχίες του Φίκο έρχονται σε αντίθεση με τη δημόσια αφήγησή του, σύμφωνα με την οποία η πρόσκληση στο Μαρ-α-Λάγκο αποτέλεσε ένδειξη «υψηλού σεβασμού και εμπιστοσύνης». Στο ίδιο βίντεο, ανέφερε ότι οι συνομιλίες με τον Τραμπ αφορούσαν την Ουκρανία και την κοινή τους εκτίμηση ότι η ΕΕ βρίσκεται σε «βαθιά κρίση», σε ένα πλαίσιο που χαρακτήρισε «άτυπο και ανοιχτό».
Ο Φίκο, ο οποίος υπέγραψε στις ΗΠΑ συμφωνία συνεργασίας για πυρηνικά ζητήματα, δεν αναφέρθηκε στις δηλώσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία ή στις κινήσεις του Αμερικανού προέδρου σε σχέση με τη Βενεζουέλα. Τόνισε ότι η Ουάσινγκτον ζήτησε τη γνώμη του επειδή η Σλοβακία «δεν είναι παπαγάλος των Βρυξελλών».
Ανεξαρτήτως των δηλώσεων Φίκο, Ευρωπαίοι ηγέτες και αξιωματούχοι εκφράζουν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για την «απρόβλεπτη» συμπεριφορά του προέδρου των ΗΠΑ. Όπως δήλωσε διπλωμάτης της ΕΕ, οι φόβοι για την κατάσταση της υγείας του Τραμπ «συζητούνται πλέον ανοιχτά σε όλα τα επίπεδα». Ο 79χρονος πρόεδρος, πάντως, έχει επανειλημμένα διαψεύσει κάθε σχετική υπόνοια, δηλώνοντας πρόσφατα ότι δεν πάσχει από Αλτσχάιμερ.
Η επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία έχει δυσκολέψει τις σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ, με ανοιχτά μέτωπα στην Ουκρανία, στο ελεύθερο εμπόριο, στην ευρωπαϊκή άμυνα και στη στήριξη ακροδεξιών πολιτικών. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, απείλησε με νέους δασμούς οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, επικαλούμενος την αντίθεσή τους στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία, ενώ άφησε ακόμη και ανοιχτό το ενδεχόμενο χρήσης βίας — σενάριο που αργότερα απέκλεισε.
Στο Νταβός, ο Τραμπ μίλησε για «άμεσες διαπραγματεύσεις» για τη Γροιλανδία, δηλώνοντας πάντως: «Δεν θα το κάνω αυτό, εντάξει;», αναφερόμενος σε στρατιωτική επέμβαση. Ακολούθως, υποστήριξε ότι κατέληξε σε ένα πλαίσιο συμφωνίας με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, χωρίς να δοθούν λεπτομέρειες.
Στη σύνοδο κορυφής της περασμένης εβδομάδας, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησαν ότι η ΕΕ οφείλει να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ στον τομέα της ασφάλειας. Τέλος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άφησε να εννοηθεί ότι η μέχρι τώρα στρατηγική της «σταθερής αλλά μη κλιμακωτικής» αντιμετώπισης του Τραμπ κρίνεται αποτελεσματική και θα πρέπει να συνεχιστεί.
- 36 λεπτά πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 1 ώρα πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 2 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
