Δημόσιο: Αυστηρότερο πειθαρχικό πλαίσιο με πρόστιμα, παύσεις και απολύσεις

Σε εφαρμογή βρίσκεται πλέον το νέο πειθαρχικό δίκαιο στο Δημόσιο, φέρνοντας σημαντικές αλλαγές για χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους.

Παρά τις έντονες αντιδράσεις της ΑΔΕΔΥ, η κυβέρνηση προχώρησε στη θεσμοθέτηση ενός αυστηρότερου πλαισίου, το οποίο προβλέπει βαριές ποινές, υψηλά πρόστιμα και ακόμη και οριστική απόλυση, ενώ βάζει στο επίκεντρο και τη διαδικασία αξιολόγησης.

Τι αλλάζει με την αξιολόγηση στο Δημόσιο

Με βάση το νέο καθεστώς, η άρνηση συμμετοχής στην αξιολόγηση – είτε ως αξιολογούμενος είτε ως αξιολογητής – αντιμετωπίζεται πλέον ως αυτοτελές πειθαρχικό παράπτωμα.

Σε πρώτη φάση, ο υπάλληλος κινδυνεύει με πρόστιμο έως δύο μηνιαίους μισθούς.

Αν όμως επαναλάβει την άρνηση για δύο συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους, τότε προβλέπεται οριστική παύση από τα καθήκοντα, γεγονός που ανεβάζει κατακόρυφα τη σοβαρότητα των συνεπειών.

Νέα και παλαιά παραπτώματα σε ενιαίο πλαίσιο

Παράλληλα, το νέο πειθαρχικό δίκαιο εμπλουτίζει και κωδικοποιεί τον κατάλογο των παραπτωμάτων. Εκτός από τις ήδη γνωστές παραβάσεις, προστίθενται και νέες, όπως:

• η μη δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων,
• η άσκηση βίας ή κάθε μορφής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας,
• η αδικαιολόγητη καθυστέρηση ή παράλειψη έκδοσης διοικητικών πράξεων,
• η απασχόληση σε δραστηριότητες ασύμβατες με την ιδιότητα του δημοσίου υπαλλήλου.

Οι ρυθμίσεις του νόμου 5225/2025 καλύπτουν το σύνολο των υπαλλήλων του Δημοσίου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ).

Υγεία και ασφάλεια στο επίκεντρο για τους δημοτικούς υπαλλήλους

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προστασία της υγείας και της ασφάλειας.

Για τους δημοτικούς υπαλλήλους, πειθαρχικό παράπτωμα θεωρείται πλέον η άρνηση χρήσης των μέσων ατομικής προστασίας που παρέχει η υπηρεσία, όπως γάντια, κράνη και μάσκες.

Επιπλέον, σοβαρή παράβαση συνιστά η μη συμμετοχή σε προληπτικούς ιατρικούς ελέγχους ή η άρνηση συμμόρφωσης με οδηγίες ασφαλείας.

Νέο πειθαρχικό όργανο με δικαστές του ΝΣΚ

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης, ιδρύεται και νέο πειθαρχικό όργανο, αποτελούμενο από 60 δικαστές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Το όργανο θα λειτουργεί σε τριμελή και πενταμελή κλιμάκια, με στόχο την ταχύτερη και πιο ομοιόμορφη εκδίκαση των υποθέσεων.

Για το ένστολο προσωπικό της Δημοτικής Αστυνομίας, πειθαρχικό παράπτωμα αποτελεί, μεταξύ άλλων, και η άρνηση χρήσης της προβλεπόμενης στολής και του διακριτικού σήματος κατά την ώρα εργασίας.

Οι νέες πειθαρχικές ποινές που προβλέπονται

Το νέο πλαίσιο προσθέτει και νέα εργαλεία πειθαρχικού ελέγχου, όπως:

• στέρηση μισθολογικών κλιμακίων από 1 έως 5 έτη,
• αφαίρεση έως 4 μισθολογικών κλιμακίων,
• αποκλεισμό από θέσεις προϊσταμένου,
• προσωρινή παύση από 3 έως 12 μήνες χωρίς αποδοχές,
• οριστική παύση από την υπηρεσία.

Μάλιστα, σε αρκετές περιπτώσεις αυξάνονται και τα ανώτατα όρια των ποινών.

Ενδεικτικά, η προσωρινή παύση μπορεί πλέον να φτάσει τους 12 μήνες, ενώ τα πρόστιμα αγγίζουν έως και 12 μηνιαίους μισθούς.

Μεταβατικό στάδιο έως το τέλος του 2025

Οι πειθαρχικές υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη θα συνεχίσουν να εξετάζονται από τα υφιστάμενα όργανα έως το τέλος του 2025.

Από εκεί και μετά, την αρμοδιότητα θα αναλάβει το Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Αρχής Διαφάνειας, μέχρι το τέλος του 2021 εκκρεμούσαν 3.360 ένορκες διοικητικές εξετάσεις, ενώ περισσότεροι από 5.900 δημόσιοι υπάλληλοι είχαν ανοιχτές πειθαρχικές υποθέσεις, αριθμοί που αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος.