Αλλάζει η στρατηγική πρόληψης των δασικών πυρκαγιών

27 Δεκεμβρίου 2025, 10:52

5 λεπτά

Αλλάζει η στρατηγική πρόληψης των δασικών πυρκαγιών

Σε μια σημαντική θεσμική τομή για τη δασοπροστασία, η Ελλάδα περνά στη θεσμοθέτηση της προδιαγεγραμμένης καύσης, ακολουθώντας τα δοκιμασμένα μοντέλα της Ισπανία, της Ιταλία και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.

Το νέο πλαίσιο εντάσσεται στο νομοσχέδιο του Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με τίτλο «Ενεργή Μάχη» και εισάγει, για πρώτη φορά με σαφείς κανόνες, τη νόμιμη και ελεγχόμενη χρήση φωτιάς ως μέσο πρόληψης δασικών πυρκαγιών.

Τι είναι η προδιαγεγραμμένη καύση

Πρόκειται για προγραμματισμένη και απολύτως ελεγχόμενη καύση δασικής βλάστησης, που εφαρμόζεται υπό αυστηρές προϋποθέσεις, με στόχο:

τη μείωση της καύσιμης ύλης,
την πρόληψη μεγάλων πυρκαγιών,
τη βελτίωση οικοτόπων και βοσκοτόπων,
την προστασία της βιοποικιλότητας,
αλλά και την εκπαίδευση πυροσβεστικών δυνάμεων.

Με το νέο πλαίσιο, η φωτιά παύει να θεωρείται μόνο απειλή και αντιμετωπίζεται, όταν και όπου είναι ασφαλές, ως εργαλείο διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος.

Ποιοι σχεδιάζουν και ποιοι υλοποιούν

Ο σχεδιασμός κάθε καύσης θα γίνεται από κοινού από τη Δασική Υπηρεσία και την αρμόδια Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση, βάσει ειδικών επιστημονικών μελετών.
Στην πράξη:

η Πυροσβεστική θα μπορεί να προτείνει περιοχές υψηλού κινδύνου,
ενώ ανοίγει ο δρόμος για συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, ΜΚΟ και εξειδικευμένους φορείς.

Η υλοποίηση θα γίνεται από μικτά κλιμάκια δασικών και πυροσβεστών, με συμμετοχή ειδικά εκπαιδευμένων στελεχών, όπως τα μέλη της ΕΜΟΔΕ, εξασφαλίζοντας ενιαία διοίκηση και πλήρη επιχειρησιακό έλεγχο.

Αυστηρές προϋποθέσεις και κανόνες ασφαλείας

Οι καύσεις:

θα πραγματοποιούνται εκτός αντιπυρικής περιόδου,
μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας,
απαγορεύονται αυστηρά σε ημέρες με δείκτη επικινδυνότητας πυρκαγιάς 4 ή 5,
ενώ θα λαμβάνονται υπόψη μετεωρολογικά και κλιματολογικά δεδομένα.

Σε ιδιωτικές εκτάσεις απαιτείται συναίνεση ιδιοκτήτη, ωστόσο προβλέπεται δυνατότητα παρέμβασης χωρίς αυτή, εφόσον τεκμηριώνεται σοβαρός κίνδυνος για το οικοσύστημα.

Εκπαίδευση και κοινή επιχειρησιακή κουλτούρα

Η συμμετοχή στις προδιαγεγραμμένες καύσεις προϋποθέτει υποχρεωτική εκπαίδευση, που θα σχεδιαστεί από κοινού από τη Γενική Διεύθυνση Δασών και το Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος. Στόχος είναι όχι μόνο η τεχνική κατάρτιση, αλλά και η δημιουργία κοινής φιλοσοφίας συνεργασίας μεταξύ δασικών και πυροσβεστικών στελεχών.

Πότε ξεκινά η εφαρμογή

2026: πιλοτική εφαρμογή σε επιλεγμένες περιοχές,
έως 30/11/2027: μεταβατική περίοδος και ολοκλήρωση μελετών,
από το 2027 και μετά: πλήρης ανάπτυξη του μέτρου σε εθνικό επίπεδο.

Σημαντική παρακαταθήκη αποτελεί το πιλοτικό πρόγραμμα της Χίου (2022–2023), με τη συμμετοχή του WWF Ελλάς και του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ.

Ευρωπαϊκή κατεύθυνση και χρηματοδότηση

Η ρύθμιση ευθυγραμμίζεται με τις συστάσεις του Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, ο οποίος έχει επισημάνει ότι η Ελλάδα έχει εισέλθει σε νέο πυροκλιματικό καθεστώς. Παράλληλα, ενισχύει τη δυνατότητα άντλησης ευρωπαϊκών πόρων, στο πλαίσιο προγραμμάτων πρόληψης και διαχείρισης δασικών κινδύνων.

Περισσότερα: