Κοινός τραπεζικός λογαριασμός: Ποιος παίρνει τα χρήματα όταν πεθάνει συνδικαιούχος
Τι προβλέπει η νομοθεσία και η νομολογία για τις καταθέσεις σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό όταν αποβιώσει ένας από τους συνδικαιούχους; Ποια είναι η τύχη των χρημάτων και ποια τα δικαιώματα των κληρονόμων, σύμφωνα με τον Άρειο Πάγο;
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του νόμου 5638/1932, όταν στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό έχει τεθεί ρητά ο όρος ότι «σε περίπτωση θανάτου οποιουδήποτε από τους δικαιούχους, η κατάθεση περιέρχεται αυτοδικαίως στους επιζώντες μέχρι του τελευταίου», τότε το σύνολο της κατάθεσης μεταβιβάζεται αυτόματα στους επιζώντες συνδικαιούχους. Η ρύθμιση αυτή έχει επανειλημμένα επιβεβαιωθεί από τη νομολογία.
Τι λέει ο Άρειος Πάγος
Με την απόφαση 381/2018 (Τμήμα Α2), ο Άρειος Πάγος ξεκαθαρίζει ότι, εφόσον υφίσταται ο παραπάνω όρος, οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος συνδικαιούχου δεν αποκτούν κανένα δικαίωμα επί της κατάθεσης. Η κατάθεση δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διάθεσης ούτε με πράξη εν ζωή ούτε αιτία θανάτου.
Ο επιζών συνδικαιούχος έχει το δικαίωμα να αναλάβει ακόμη και το σύνολο του ποσού από την τράπεζα. Σε αυτή την περίπτωση, οι κληρονόμοι του θανόντος δεν μπορούν να στραφούν κατά της τράπεζας, αλλά μόνο κατά του επιζώντος, διεκδικώντας το μερίδιο που αντιστοιχούσε στον αποβιώσαντα, βάσει των εσωτερικών σχέσεων μεταξύ των συνδικαιούχων.
Όταν δεν υπάρχει ο ειδικός όρος
Αν στον κοινό λογαριασμό δεν έχει τεθεί ο όρος του άρθρου 2 του ν. 5638/1932, τότε οι κληρονόμοι του αποβιώσαντος διατηρούν το δικαίωμα να αξιώσουν από τον επιζώντα συνδικαιούχο το ποσοστό που αντιστοιχεί στον δικαιοπάροχό τους. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, δεν αποκτούν αξίωση έναντι της τράπεζας, καθώς δεν υποκαθίστανται αυτοδικαίως στη θέση του καταθέτη.
Το γενικό νομικό πλαίσιο
Σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 5638/1932, όπως τροποποιήθηκε με το ν.δ. 951/1971, η χρηματική κατάθεση σε κοινό λογαριασμό στο όνομα δύο ή περισσότερων προσώπων παρέχει σε κάθε συνδικαιούχο το δικαίωμα να χρησιμοποιεί τον λογαριασμό αυτοτελώς, χωρίς τη σύμπραξη των υπολοίπων.
Η ανάληψη χρημάτων από έναν εκ των δικαιούχων γίνεται εξ ιδίου δικαίου. Αν ένας συνδικαιούχος αναλάβει ολόκληρο το ποσό, η απαίτηση έναντι της τράπεζας αποσβήνεται, ενώ οι υπόλοιποι έχουν μόνο εσωτερική αξίωση εναντίον του.
Η ειδική πρόβλεψη και η φορολογική απαλλαγή
Οι διατάξεις των άρθρων 2 και 3 του ν. 5638/1932 προβλέπουν ότι, όταν έχει τεθεί ο σχετικός όρος, η κατάθεση και ο λογαριασμός περιέρχονται αυτοδικαίως στους επιζώντες και απαλλάσσονται από κάθε φόρο κληρονομιάς. Η απαλλαγή αυτή δεν ισχύει για τους κληρονόμους του τελευταίου επιζώντος συνδικαιούχου.
Συμπερασματικά, σε περίπτωση θανάτου ενός συνδικαιούχου κοινoύ τραπεζικού λογαριασμού, οι κληρονόμοι του δεν αποκτούν δικαίωμα έναντι της τράπεζας. Αν υπάρχει ο ειδικός όρος, ο επιζών δικαιούχος θεωρείται εις ολόκληρον δανειστής και μπορεί να εισπράξει το σύνολο της κατάθεσης. Αν δεν υπάρχει, οι κληρονόμοι μπορούν να στραφούν μόνο κατά του επιζώντος, με βάση τις εσωτερικές συμφωνίες μεταξύ των συνδικαιούχων.
- 4 λεπτά πριν Αθωώθηκε ο Κώστας Ανεστίδης στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ
- 13 λεπτά πριν Παπαθανάσης: 110 εκατ. ευρώ για 18 νέα έργα στη Δυτική Μακεδονία
- 19 λεπτά πριν Ζεφύρι: Σε κρίσιμη κατάσταση η 3χρονη που παρασύρθηκε από αυτοκίνητο
