Πότε απενεργοποιείται ο ΑΦΜ και τι σημαίνει για φορολογούμενους και επιχειρήσεις
Σαφές πλαίσιο για τις περιπτώσεις στις οποίες η Φορολογική Διοίκηση μπορεί να απενεργοποιεί ΑΦΜ φυσικών και νομικών προσώπων θέτει απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή. Η απενεργοποίηση μπορεί να γίνεται είτε αυτεπάγγελτα από τις φορολογικές αρχές είτε κατόπιν αιτήματος του ίδιου του φορολογούμενου, όπως στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη περισσότερων του ενός ΑΦΜ στο ίδιο πρόσωπο.
Παράλληλα, προβλέπεται ρητά ότι ο φορολογούμενος έχει το δικαίωμα να προσκομίσει στοιχεία και να αντικρούσει τους λόγους απενεργοποίησης, εφόσον θεωρεί ότι δεν συντρέχουν οι σχετικές προϋποθέσεις. Σε περιπτώσεις δε όπου η απόκτηση ΑΦΜ έγινε με πλαστά ή ψευδή στοιχεία, η διαδικασία επεκτείνεται και σε άλλες φορολογικές ή νομικές υποχρεώσεις που συνδέονται με τον συγκεκριμένο αριθμό.
Στόχος της ρύθμισης είναι ο περιορισμός της παραβατικότητας και η ορθή αποτύπωση των φορολογικών δεδομένων, σε συμμόρφωση και με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Το πλαίσιο μετά την απόφαση του ΣτΕ
Υπενθυμίζεται ότι τον Οκτώβριο το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικό το «πάγωμα» ΑΦΜ λόγω φοροδιαφυγής, επισημαίνοντας πως διατάξεις περί αναστολής χρήσης ή απενεργοποίησης ΑΦΜ, όταν βασίζονται σε αντισυνταγματικές ρυθμίσεις, είναι ανίσχυρες και μη νόμιμες. Η νέα απόφαση της ΑΑΔΕ επιχειρεί να αποσαφηνίσει τα όρια και τις νόμιμες προϋποθέσεις της διαδικασίας.
Πότε μπορεί να απενεργοποιηθεί ΑΦΜ
Η Φορολογική Διοίκηση δύναται να προχωρήσει σε απενεργοποίηση ΑΦΜ φυσικών ή νομικών προσώπων, καθώς και νομικών οντοτήτων, στις ακόλουθες περιπτώσεις:
1. Πολλαπλοί ΑΦΜ στο ίδιο φυσικό πρόσωπο
Όταν διαπιστωθεί ότι ένα φυσικό πρόσωπο διαθέτει περισσότερους από έναν ΑΦΜ, η ΑΑΔΕ το ενημερώνει ώστε να υποβάλει τη δήλωση Δ213 (Δήλωση απενεργοποίησης ΑΦΜ) μέσω της ψηφιακής εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου». Το ίδιο ισχύει και όταν ο ίδιος ο φορολογούμενος εντοπίσει το πρόβλημα.
Εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση, η Φορολογική Διοίκηση προχωρά αυτεπάγγελτα στην απενεργοποίηση των πλεοναζόντων ΑΦΜ. Παράλληλα, πραγματοποιούνται έλεγχοι ώστε να διαπιστωθεί ποιος ΑΦΜ αποτυπώνει πληρέστερα τη φορολογική εικόνα του υπόχρεου και αυτός παραμένει ενεργός.
Για την επιλογή λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων:
- δηλώσεις εισοδήματος
- συμμετοχές σε εταιρείες
- ακίνητη περιουσία
- οχήματα
- υφιστάμενες οφειλές
Σε κάθε περίπτωση, ο φορολογούμενος διατηρεί το δικαίωμα να αποδείξει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις απενεργοποίησης.
2. Χρήση ψευδών ή πλαστών στοιχείων για την έκδοση ΑΦΜ
Απενεργοποίηση ΑΦΜ προβλέπεται και όταν διαπιστώνεται ότι για την έκδοσή του:
- δηλώθηκαν ανακριβή στοιχεία ή
- χρησιμοποιήθηκαν πλαστά ταυτοποιητικά έγγραφα.
Στις περιπτώσεις αυτές:
- απενεργοποιείται και ο ΑΦΜ νομικού προσώπου στο οποίο ο φορολογούμενος συμμετέχει ως μοναδικός εταίρος ή μέλος
- επεκτείνεται η απενεργοποίηση και σε άλλα νομικά πρόσωπα, εφόσον υπάρχει συμμετοχή μέσω εταιρικής αλυσίδας
- ενημερώνονται οι εμπλεκόμενοι για την τροποποίηση συστατικών εγγράφων ή εκπροσώπησης, όταν ο φορολογούμενος έχει ρόλο εταίρου, διαχειριστή, μέλους Δ.Σ. ή νόμιμου εκπροσώπου
Επιπλέον, εάν ο φορολογούμενος ή το νομικό πρόσωπο λειτουργεί ως φορολογικός εκπρόσωπος άλλου φυσικού προσώπου, απαιτείται ο ορισμός νέου εκπροσώπου ή η αποδοχή άμεσης επικοινωνίας με τη Φορολογική Διοίκηση.
3. Περιορισμοί σε δηλώσεις επιχειρηματικής δραστηριότητας
Φυσικά ή νομικά πρόσωπα με απενεργοποιημένο ΑΦΜ δεν μπορούν να υποβάλουν:
- δήλωση έναρξης εργασιών
- δήλωση μεταβολής
- δήλωση διακοπής δραστηριότητας
μέχρι την αποκατάσταση της φορολογικής τους εικόνας.
- 1 λεπτό πριν Ακαθάριστα οικόπεδα 2026: Λήγει στις 15 Ιουνίου η προθεσμία – Ποιοι κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 2.000 ευρώ
- 4 λεπτά πριν Νέα Γραμμή 5 στο Μετρό της Αθήνας: Πότε ξεκινά και ποιες περιοχές θα εξυπηρετεί
- 13 λεπτά πριν Καλάβρυτα: Πήγε τη σύζυγό του στο νοσοκομείο και κατέληξε ο ίδιος
