Η τεχνητή νοημοσύνη φέρνει ανατροπές σε δεκάδες επαγγέλματα

Η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται σε μία από τις πιο καθοριστικές τεχνολογικές τομές της εποχής και ήδη μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε. Η ταχεία εξάπλωση των Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων, αλλά και πιο προηγμένων συστημάτων συλλογισμού και αυτόνομων ψηφιακών agents, επιταχύνει τη μετάβαση σε ένα περιβάλλον όπου κομμάτια της ανθρώπινης σκέψης μπορούν να υποστηριχθούν, να ενισχυθούν ή ακόμη και να αντικατασταθούν από αλγορίθμους.

Αυτό επισημαίνει το Ινστιτούτο Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ), τονίζοντας ότι η δομή της ελληνικής οικονομίας δημιουργεί προϋποθέσεις για έναν αντίκτυπο που μπορεί να αποδειχθεί τόσο απότομος όσο και άνισος μεταξύ κλάδων και επαγγελματικών ομάδων.

Πόσες θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο

Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, η έκθεση της ελληνικής αγοράς εργασίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ήδη μετρήσιμη. Με βάση δύο διεθνώς αναγνωρισμένα ερευνητικά μοντέλα, προκύπτουν διαφορετικά αλλά εξίσου ανησυχητικά συμπεράσματα.

Ο δείκτης Frey & Osborne (2013), που συνυπολογίζει Τεχνητή Νοημοσύνη και ρομποτική, δείχνει ότι περίπου το 40% των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα αντιμετωπίζει υψηλό κίνδυνο αυτοματοποίησης. Αντίστοιχα, ο νεότερος δείκτης Gmyrek et al. (2025), που εστιάζει αποκλειστικά στα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα, εκτιμά ότι το 22% της απασχόλησης βρίσκεται σε ζώνη σημαντικού ρίσκου.

Με απλά λόγια, σχεδόν μία στις πέντε θέσεις εργασίας επηρεάζεται άμεσα από τις σημερινές δυνατότητες της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ποια επαγγέλματα απειλούνται περισσότερο

Στην κορυφή του «χάρτη κινδύνου» βρίσκονται επαγγέλματα που βασίζονται σε επαναλαμβανόμενα καθήκοντα, επεξεργασία πληροφοριών και τυποποιημένη γλωσσική εργασία. Υπάλληλοι γραφείου, γραμματείς και διοικητικοί βοηθοί συγκαταλέγονται στις ομάδες με τη μεγαλύτερη έκθεση, καθώς μεγάλο μέρος της καθημερινής τους εργασίας μπορεί ήδη να αυτοματοποιηθεί.

Ωστόσο, ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης, τα οποία μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «ασφαλή», εμφανίζουν επίσης αυξημένη ευαλωτότητα. Οικονομικοί και χρηματοοικονομικοί αναλυτές, μεταφραστές και διερμηνείς, αλλά και επαγγελματίες που ασχολούνται με τη σύνθεση, την ανάλυση και την επεξεργασία κειμένων ή δεδομένων, καταγράφουν υψηλά ποσοστά δυνητικής αυτοματοποίησης.

Παράλληλα, ανομοιόμορφη αλλά υπαρκτή έκθεση εμφανίζουν επαγγέλματα όπως οι γραφίστες, οι σχεδιαστές πολυμέσων και ορισμένοι ρόλοι στο μάρκετινγκ και τις πωλήσεις, όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αναλάβει μεγάλο μέρος της παραγωγής περιεχομένου, μετατοπίζοντας τον άνθρωπο σε ρόλο επιμέλειας και τελικής απόφασης.

Ποιοι κλάδοι παραμένουν πιο ανθεκτικοί

Στον αντίποδα, επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία, χειρωνακτικές δεξιότητες, κοινωνική νοημοσύνη και συναισθηματική αλληλεπίδραση εμφανίζουν, προς το παρόν, χαμηλή έκθεση. Τεχνίτες, εργαζόμενοι στην πρωτογενή παραγωγή, χειριστές μηχανημάτων, αλλά και επαγγέλματα φροντίδας, όπως οι νοσηλευτές, παραμένουν σχετικά «θωρακισμένα».

Ωστόσο, η μελέτη προειδοποιεί ότι αυτή η προστασία δεν είναι δεδομένη. Ο συνδυασμός Τεχνητής Νοημοσύνης με εξελιγμένη ρομποτική μπορεί στο μέλλον να αλλάξει και αυτά τα δεδομένα.

Μετασχηματισμός, όχι εξαφάνιση

Το βασικό συμπέρασμα του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ είναι σαφές: η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν οδηγεί αναγκαστικά στη μαζική εξαφάνιση επαγγελμάτων, αλλά σε έναν βαθύ ανασχεδιασμό καθηκόντων. Σε πολλά επαγγέλματα, ο κίνδυνος δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Ορισμένες δραστηριότητες αυτοματοποιούνται πλήρως, ενώ άλλες παραμένουν κατεξοχήν ανθρώπινες.

Γι’ αυτό και οι πολιτικές επανακατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων αποκτούν κρίσιμο ρόλο. Χωρίς έγκαιρο σχεδιασμό, οι επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης κινδυνεύουν να είναι απότομες και άνισες, ιδιαίτερα σε μια οικονομία όπως η ελληνική, που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις υπηρεσίες και τα διοικητικά επαγγέλματα.

Η «επόμενη μέρα» της εργασίας, τελικά, δεν θα εξαρτηθεί μόνο από το τι μπορεί να κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά από το πόσο γρήγορα εργαζόμενοι, επιχειρήσεις και κράτος θα προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.