Influencer marketing στο στόχαστρο ευρωπαϊκής έρευνας

Η αλματώδης ανάπτυξη του influencer marketing στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προωθούνται προϊόντα και υπηρεσίες. Ωστόσο, πίσω από τα φίλτρα, τα χαμόγελα και τους κωδικούς έκπτωσης, αναδύονται σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια, την προστασία των καταναλωτών και, κυρίως, την ασφάλεια των παιδιών και των εφήβων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΠΟΙΖΩ, σε συνεργασία με 13 ευρωπαϊκές οργανώσεις καταναλωτών από 12 χώρες – μέλη της BEUC (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Καταναλωτών), προχώρησε σε εκτενή έλεγχο περίπου 650 αναρτήσεων και βίντεο σε TikTok, Instagram, YouTube και Snapchat. Το ερώτημα ήταν το πόσο επικίνδυνη είναι τελικά η επιρροή των influencers στη συμπεριφορά των καταναλωτών;

Τρόφιμα και fast fashion στο επίκεντρο

Αν και το influencer marketing εκτείνεται σε όλους σχεδόν τους τομείς, η έρευνα εστίασε κυρίως:

• στα τρόφιμα και τα ποτά
• στη γρήγορη μόδα (fast fashion)

Οι δύο αυτοί κλάδοι θεωρούνται υψηλού κινδύνου, καθώς επηρεάζουν άμεσα την υγεία, το περιβάλλον και τις καταναλωτικές συνήθειες των νέων.

Τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Οι influencers, αξιοποιώντας συναισθηματικές τεχνικές, κρυφές διαφημίσεις και ψυχολογική πίεση, διαμορφώνουν προτιμήσεις και αγοραστικές αποφάσεις, συχνά χωρίς το κοινό να αντιλαμβάνεται τον εμπορικό χαρακτήρα του περιεχομένου.

Τα βασικά ευρήματα της έρευνας

Τι προέκυψε από τον έλεγχο των αναρτήσεων;

• 67% των δημοσιεύσεων στον τομέα των τροφίμων δεν ανέφεραν αν πρόκειται για πληρωμένη συνεργασία με brand.
• Οι κρυφές διαφημίσεις κυριαρχούν, ειδικά σε περιεχόμενο που απευθύνεται σε ανηλίκους.
• Οι influencers χρησιμοποιούν τεχνικές συναισθηματικής χειραγώγησης, δημιουργώντας δεσμούς εμπιστοσύνης με το κοινό.
• Η συνεχής έκθεση οδηγεί σε υπερβολική χρήση οθόνης και ενισχύει συμπεριφορές εθισμού.
• Προωθούνται ανθυγιεινά τρόφιμα, αναψυκτικά και προϊόντα fast fashion με σοβαρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
• Οι «προσωρινές» αναρτήσεις και οι προκλήσεις καλλιεργούν τον φόβο ότι ο χρήστης θα «χάσει κάτι».

Αξίζει να σημειωθεί ότι έρευνα της BEUC το 2023 έδειξε πως 73% των Ευρωπαίων καταναλωτών έρχονται συχνά σε επαφή με influencers, ενώ πάνω από τους μισούς (53%) καταλήγουν σε αγορά προϊόντος ή υπηρεσίας.

Γιατί τα παιδιά βρίσκονται στο μεγαλύτερο ρίσκο

Τα παιδιά και οι έφηβοι αποτελούν το πιο ευάλωτο κοινό. Δεν διαθέτουν πάντα την κριτική ικανότητα να αναγνωρίσουν μια διαφήμιση, ιδιαίτερα όταν αυτή παρουσιάζεται ως «προσωπική σύσταση». Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές, υπερκατανάλωση και αυξημένος κίνδυνος παχυσαρκίας, σε μια Ευρώπη όπου 1 στα 3 παιδιά αντιμετωπίζει ήδη πρόβλημα βάρους.

Τι ζητούν οι οργανώσεις καταναλωτών

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η ΕΚΠΟΙΖΩ και η BEUC ζητούν άμεσες παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο:

• Απαγόρευση influencer marketing για προϊόντα υψηλού κινδύνου, όπως ανθυγιεινά τρόφιμα για παιδιά, μέσω της Πράξης για τη Ψηφιακή Δικαιοσύνη (Digital Fairness Act).
• Αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, καθώς οι υφιστάμενοι κανόνες κρίνονται ανεπαρκείς.
• Ρητό ορισμό του influencer marketing στην Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές.
• Θέσπιση ενιαίων κανόνων διαφάνειας σε όλη την ΕΕ, ώστε ο εμπορικός χαρακτήρας να είναι ξεκάθαρος.
• Καθορισμό σαφών κριτηρίων για το ποιος θεωρείται influencer και πώς απευθύνεται σε διαφορετικά κοινά.
• Κοινή ευθύνη για influencers, brands, διαφημιστικές εταιρείες και ψηφιακές πλατφόρμες σε περιπτώσεις παραβίασης της νομοθεσίας.

Περισσότερα:

Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα

Σήμερα η κηδεία του Νάσου Αθανασίου- Πότε και πού θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία

Αλλάζουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων σε 8 περιοχές της Αττικής