Τι αλλάζει για τους ενοικιαστές με τον «Τειρεσία» και γιατί προκαλεί αντιδράσεις
Με μια ματιά
- Από το 2026 θεσπίζεται «πιστοποιητικό φερεγγυότητας ενοικιαστών», στα πρότυπα του Τειρεσία.
- Το μέτρο αφορά τη συνέπεια πληρωμών, χωρίς παράλληλη προστασία από αυξήσεις ενοικίων.
- Ενώσεις ενοικιαστών μιλούν για κοινωνικό αποκλεισμό και κίνδυνο μαζικής αστεγίας.
- Η αγορά κατοικίας παραμένει χωρίς ουσιαστικά ρυθμιστικά εργαλεία υπέρ των ενοικιαστών.
Για χιλιάδες ενοικιαστές, το σπίτι δεν είναι απλώς μια γραμμή στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι σταθερότητα, ασφάλεια, καθημερινότητα. Από το 2026, όμως, η πρόσβαση στη στέγη περνά και από έναν νέο «έλεγχο φερεγγυότητας», ο οποίος ήδη προκαλεί έντονη συζήτηση και ανησυχία.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη δημιουργία πιστοποιητικού φερεγγυότητας ενοικιαστών, ενός μηχανισμού καταγραφής της οικονομικής συμπεριφοράς όσων νοικιάζουν κατοικία.
Στόχος, σύμφωνα με επίσημες τοποθετήσεις, είναι η προστασία των ιδιοκτητών από κακοπληρωτές και η «εξυγίανση» της αγοράς ενοικίων.
Ωστόσο, η άλλη πλευρά της εξίσωσης παραμένει ανοιχτή.
Τι είναι το πιστοποιητικό φερεγγυότητας ενοικιαστών
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις και τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, το νέο σύστημα θα λειτουργεί αντίστοιχα με τον «Τειρεσία» των τραπεζών. Θα καταγράφει στοιχεία συνέπειας πληρωμών, όπως καθυστερήσεις ενοικίων ή δικαστικές διαφορές.
Πρόκειται για ένα εργαλείο που θα μπορεί να αξιοποιεί ο ιδιοκτήτης πριν επιλέξει ενοικιαστή. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο τεχνικό. Είναι βαθιά κοινωνικό.
Καμία δικλείδα για τις αυξήσεις των ενοικίων
Εδώ εντοπίζεται και η βασική ένσταση των ενοικιαστών. Παρά την εισαγωγή αυστηρότερου ελέγχου στους ίδιους, δεν θεσπίζεται ταυτόχρονα κανένας μηχανισμός ελέγχου ή συγκράτησης των αυξήσεων ενοικίων.
Επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι το κόστος στέγασης έχει αυξηθεί δυσανάλογα τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Την ίδια στιγμή, η αγοραστική δύναμη παραμένει πιεσμένη, ειδικά για νέους εργαζόμενους, μονογονεϊκά νοικοκυριά και χαμηλόμισθους.
Έτσι, ο ενοικιαστής καλείται να αποδείξει ότι είναι «αξιόπιστος», χωρίς να προστατεύεται από μια αγορά που λειτουργεί σχεδόν ανεξέλεγκτα.
Οι αντιδράσεις των ενοικιαστών και ο φόβος αποκλεισμού
Η Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης ήταν από τις πρώτες που αντέδρασαν δημόσια, χαρακτηρίζοντας το μέτρο «επισφράγιση της αντικοινωνικής πολιτικής της κυβέρνησης» και προειδοποιώντας για μαζική αστεγία.
Το επιχείρημα είναι σαφές: ένας ενοικιαστής που έχασε τη δουλειά του, αρρώστησε ή βρέθηκε προσωρινά σε οικονομικό αδιέξοδο κινδυνεύει να «στιγματιστεί» για χρόνια. Αυτό, πρακτικά, μπορεί να τον αποκλείσει από την αγορά κατοικίας, χωρίς δεύτερη ευκαιρία.
Σε χώρες όπου εφαρμόζονται αντίστοιχα συστήματα, όπως δείχνουν μελέτες ευρωπαϊκών φορέων στέγασης, τα μητρώα φερεγγυότητας συνοδεύονται από ισχυρά κοινωνικά δίχτυα. Στην Ελλάδα, αυτά απουσιάζουν.
Το ανθρώπινο κόστος πίσω από τους αριθμούς
Πίσω από κάθε «αρνητική καταγραφή» υπάρχει μια ιστορία. Ένας εργαζόμενος με επισφαλή σύμβαση. Μια οικογένεια που είδε το ενοίκιο να αυξάνεται κατά 30% μέσα σε δύο χρόνια. Ένας νέος που αλλάζει σπίτι κάθε χρόνο.
Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι αν πρέπει να υπάρχει τάξη στην αγορά, αλλά αν αυτή η τάξη κατανέμεται δίκαια. Γιατί, προς το παρόν, ο έλεγχος βαραίνει σχεδόν αποκλειστικά τον ενοικιαστή.
Το μεγάλο κενό της στεγαστικής πολιτικής
Το πιστοποιητικό φερεγγυότητας έρχεται να καλύψει ένα κενό για τους ιδιοκτήτες. Δεν καλύπτει, όμως, το μεγαλύτερο κενό όλων, δηλαδή την απουσία συνεκτικής στεγαστικής πολιτικής.
Χωρίς κοινωνική κατοικία, χωρίς φορολογικά κίνητρα για σταθερά ενοίκια και χωρίς ουσιαστική εποπτεία της αγοράς, ο κίνδυνος είναι το μέτρο να εντείνει τις ανισότητες αντί να τις μειώσει.
Και τότε, η στέγη παύει να είναι δικαίωμα και γίνεται προνόμιο.
- 4 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 35 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
