Συντάξεις: Τι αλλάζει από 1η Ιανουαρίου για 1,4 εκατ. ασφαλισμένους

Σε τροχιά αλλαγών μπαίνει το ασφαλιστικό τοπίο για περίπου 1,45 εκατομμύρια ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, καθώς από το τέλος Ιανουαρίου τίθενται σε εφαρμογή νέες εισφορές, οι οποίες –υπό προϋποθέσεις– μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένες συντάξιμες αποδοχές στο μέλλον.

Οι εισφορές αυξάνονται φέτος με βάση τον πληθωρισμό και συγκεκριμένα κατά 3,5%, χαμηλότερα σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις, λόγω της αναπροσαρμογής του δείκτη τιμών.

Οι επιβαρύνσεις, ωστόσο, δεν είναι ίδιες για όλους, καθώς διαφέρουν ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλέξει κάθε ασφαλισμένος.

Ποιους «αγγίζει» η αύξηση

Στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία –την οποία επιλέγει περίπου το 60% των επαγγελματιών– η μηνιαία επιβάρυνση για την κύρια σύνταξη κυμαίνεται από 5 έως 16 ευρώ.

Αντίστοιχα, για την επικουρική και την ασφάλιση υγείας, η αύξηση κυμαίνεται μεταξύ 0,70 και 2 ευρώ.

Η μεγάλη πλειονότητα των ασφαλισμένων εξακολουθεί να επιλέγει τις χαμηλότερες κατηγορίες, παρά το γεγονός ότι αυτές οδηγούν σε χαμηλότερες συντάξεις στο μέλλον.

Είναι ενδεικτικό ότι περίπου 8 στους 10 επαγγελματίες επιλέγουν είτε την πρώτη είτε τη δεύτερη κατηγορία, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το ύψος της τελικής παροχής.

Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα του ΕΦΚΑ, συνολικά 638.854 ελεύθεροι επαγγελματίες βρίσκονται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, ενώ στη δεύτερη κατατάσσονται 157.021 ασφαλισμένοι.

Στην τρίτη κατηγορία εντάσσονται 71.371 επαγγελματίες, ενώ η τέταρτη και η πέμπτη παραμένουν επιλογή περιορισμένου αριθμού ασφαλισμένων.

Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στους αγρότες, όπου περισσότεροι από 1,15 εκατ. ασφαλισμένοι επιλέγουν χαμηλές εισφορές, γεγονός που επηρεάζει άμεσα το ύψος των μελλοντικών συντάξεων.

Χαμηλές εισφορές – χαμηλές συντάξεις

Η επιλογή χαμηλής ασφαλιστικής κατηγορίας έχει άμεσο αντίκτυπο στο συντάξιμο εισόδημα.

Όπως προκύπτει από τις εκτιμήσεις, ακόμη και με 40 χρόνια ασφάλισης, η σύνταξη στην πρώτη κατηγορία μετά βίας προσεγγίζει τα 886 ευρώ μεικτά.

Στη δεύτερη κατηγορία η σύνταξη κινείται σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, χωρίς ωστόσο να απομακρύνεται ουσιαστικά από τα χαμηλά εισοδήματα.

Αντιθέτως, οι υψηλότερες κατηγορίες οδηγούν σε αισθητά αυξημένες παροχές, ωστόσο το κόστος των εισφορών λειτουργεί αποτρεπτικά για τη συντριπτική πλειονότητα των ασφαλισμένων.

Ενδεικτικά παραδείγματα

• Με 35 έως 40 χρόνια ασφάλισης στην πρώτη κατηγορία, η μηνιαία σύνταξη διαμορφώνεται από περίπου 772 έως 886 ευρώ.
• Στη δεύτερη κατηγορία, για τον ίδιο χρόνο ασφάλισης, το ποσό κινείται μεταξύ 724 και 833 ευρώ μετά τις κρατήσεις.
• Αντίστοιχα, η τρίτη κατηγορία ανεβάζει το συνταξιοδοτικό αποτέλεσμα, αλλά απαιτεί υψηλότερη και σταθερή καταβολή εισφορών σε βάθος χρόνου.

Το δίλημμα των ασφαλισμένων

Το βασικό δίλημμα παραμένει ίδιο: χαμηλές εισφορές σήμερα ή υψηλότερη σύνταξη αύριο.

Παρά τις αυξήσεις, το νέο σύστημα εξακολουθεί να δίνει τη δυνατότητα επιλογής, με την πραγματική απόδοση να κρίνεται σε ορίζοντα δεκαετιών.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών επιλέγει τη βραχυπρόθεσμη οικονομική ελάφρυνση, ακόμη κι αν αυτό συνεπάγεται χαμηλότερο εισόδημα μετά τη συνταξιοδότηση.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν, με την πάροδο του χρόνου και τη σταδιακή ωρίμανση του συστήματος, θα αλλάξει η ασφαλιστική συμπεριφορά ή αν οι χαμηλές εισφορές θα συνεχίσουν να καθορίζουν και τις χαμηλές συντάξεις του αύριο.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά