Μεγάλες πιέσεις στην ελληνική οικονομία από το δημογραφικό – Η EBRD προειδοποιεί για ταχύτατη γήρανση
Η δημογραφική κρίση εξελίσσεται σε μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την ελληνική οικονομία, καθώς η χώρα εμφανίζει τον πιο έντονο ρυθμό γήρανσης σε ολόκληρη την ανεπτυγμένη Ευρώπη.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση της EBRD, η Ελλάδα βρίσκεται στη δυσμενέστερη θέση μεταξύ των προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για το μέλλον του ασφαλιστικού, της ανάπτυξης και των δημόσιων οικονομικών.
Σήμερα, στη χώρα μας αντιστοιχούν 36 άτομα άνω των 65 ετών για κάθε 100 πολίτες σε ηλικία εργασίας, όταν ο αντίστοιχος δείκτης στην ανεπτυγμένη Ευρώπη κινείται γύρω στο 31%-32%.
Το 1990 ο αριθμός αυτός στην Ελλάδα ήταν μόλις 23, γεγονός που αποδεικνύει ότι η γήρανση επιταχύνεται και μετατρέπεται σε μόνιμο δομικό πρόβλημα.
Η γήρανση «φρενάρει» την ανάπτυξη – Πτώση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ έως το 2050
Η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού εκτιμάται ότι θα περιορίσει την ετήσια αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες έως το 2050.
Η EBRD χαρακτηρίζει αυτό το φαινόμενο «σταθερό φόρο ανάπτυξης», καθώς επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα, μειώνει τα εισοδήματα και περιορίζει την καταναλωτική δαπάνη, ενώ πιέζει και τα δημόσια οικονομικά.
Η κατάσταση δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε πολλές χώρες της Ανατολικής Ευρώπης –στις οποίες εντάσσει η EBRD και τη χώρα μας– ο δείκτης ηλικιακής εξάρτησης έχει φθάσει στο 37%.
Ωστόσο, αυτές οι οικονομίες γερνούν πριν προλάβουν να πλουτίσουν, αφού το κατά κεφαλήν ΑΕΠ τους παραμένει πολύ χαμηλότερο σε σχέση με τις προηγμένες χώρες της δεκαετίας του 1990.
Η Ελλάδα στην κορυφή της γήρανσης – Τα αίτια και οι συνέπειες
Η έκθεση τονίζει ότι η Ελλάδα καταγράφει την ταχύτερη και μεγαλύτερη γήρανση στην ανεπτυγμένη Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι:
- μειώνεται το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό,
- ενισχύονται οι πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα,
- περιορίζεται ο ρυθμός ανάπτυξης,
- και αυξάνονται οι δημοσιονομικές ανάγκες.
Παράλληλα, η χώρα βαθμολογείται χαμηλά στην ποιότητα διακυβέρνησης, παράγοντα που η EBRD θεωρεί κρίσιμο για τη διαχείριση του δημογραφικού προβλήματος.
Τι προτείνει η EBRD – Ποιες πολιτικές θεωρούνται αναγκαίες
Για να αντιμετωπιστεί η δημογραφική πρόκληση, η EBRD προτείνει ένα ευρύ πλαίσιο δράσεων:
1. Παράταση του εργασιακού βίου
Η Ελλάδα έχει ήδη συνδέσει την ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής, ωστόσο η τράπεζα σημειώνει ότι η αγορά εργασίας χρειάζεται πρόσθετες προσαρμογές, ειδικά για εργαζόμενους 55-70 ετών.
2. Ενίσχυση της συμμετοχής μεγαλύτερων εργαζομένων
Η εγχώρια αγορά εργασίας, σύμφωνα με την έκθεση, παραμένει λιγότερο «φιλική» στους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
3. Αύξηση των ροών οικονομικής μετανάστευσης
Η προσέλκυση μεταναστών θεωρείται κρίσιμο εργαλείο για την ενίσχυση του εργατικού δυναμικού και τη στήριξη της ανάπτυξης.
4. Επενδύσεις σε τεχνολογία και παραγωγικότητα
Ο εκσυγχρονισμός και η ψηφιοποίηση της οικονομίας μπορούν να αντισταθμίσουν μέρος των απωλειών από τη συρρίκνωση του πληθυσμού.
Η μεγάλη εικόνα – Ποια χώρα θα αντέξει τη γήρανση;
Η EBRD υπογραμμίζει ότι η επιτυχία κάθε κράτους θα εξαρτηθεί από την ικανότητα προσαρμογής στις δημογραφικές αλλαγές.
Ο συνδυασμός δημογραφικής στρατηγικής, ευέλικτης αγοράς εργασίας, έξυπνης μεταναστευτικής πολιτικής και σταθερών δημοσιονομικών θεσμών θα καθορίσει ποιες χώρες θα καταφέρουν να μετατρέψουν την πρόκληση της γήρανσης σε ευκαιρία για βιώσιμη ανάπτυξη.
- 9 λεπτά πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 1 ώρα πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 2 ώρες πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
