Πώς επηρεάζονται συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες το 2026

Οι χαμηλές συντάξεις που προέκυψαν με τον νόμο Κατρούγκαλου, σε συνδυασμό με αυξήσεις που υστερούν του πληθωρισμού για τις κύριες συντάξεις και με μηδενικές αυξήσεις στις επικουρικές, οδηγούν το ασφαλιστικό σύστημα σε ταμειακά πλεονάσματα. Παράλληλα, όμως, διευρύνονται οι κοινωνικές πιέσεις, καθώς:

• Το 60% των συντάξεων παραμένει κάτω από τα 1.000 ευρώ μεικτά.
• Κύριες συντάξεις πάνω από 1.433 ευρώ και επικουρικές άνω των 300 ευρώ υπόκεινται σε διπλή επιβάρυνση (φορολογία εισοδήματος και εισφορά αλληλεγγύης/ΕΑΣ).
• Οι επικουρικές είναι «παγωμένες» από το 2009, με αποτέλεσμα να συρρικνώνεται η αγοραστική τους δύναμη.

Για την περιορισμένη αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των συνταξιούχων, η κυβέρνηση επικαλείται αδυναμία της Τράπεζας της Ελλάδος και της ΕΛΣΤΑΤ να υπολογίσουν αξιόπιστα τη μεταβολή των αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα. Ο συγκεκριμένος δείκτης θα μπορούσε, με βάση τη νομοθεσία, να συνδέει μέρος των συνταξιοδοτικών αποδοχών με τις αμοιβές των εργαζομένων, ώστε να υπάρχει στοιχειώδης αντιστάθμιση του πληθωρισμού και συμμετοχή στην αύξηση της παραγωγικότητας.

Το ίδιο επιχείρημα αξιοποιείται και για τους ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, προκειμένου να μην υπάρξει σημαντική αύξηση ασφαλιστικών εισφορών. Έτσι, και το 2026 η αναπροσαρμογή των εισφορών δεν θα ακολουθήσει την άνοδο των μισθών (άνω του 5%), αλλά θα περιοριστεί στο ύψος του μέσου πληθωρισμού (έως 3%). Ωστόσο, αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των μελλοντικών συντάξεων σε χαμηλά επίπεδα.

Παράδειγμα

Με τις σημερινές εισφορές (180,58 € για κύρια σύνταξη και 255 € συνολικά μηνιαίως), ένας ελεύθερος επαγγελματίας με 40 χρόνια ασφάλισης θα λάβει καθαρή σύνταξη περίπου 833,78 €. Το ποσό αυτό δεν θεωρείται επαρκές για αξιοπρεπές εισόδημα μετά την αποχώρηση από την εργασία.

Οι 9 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες εξακολουθούν να επιλέγουν την κατώτατη ασφαλιστική κατηγορία, κάτι που δείχνει περιορισμένη εμπιστοσύνη στις αποδόσεις του συστήματος και επηρεάζει τόσο τις μελλοντικές όσο και τις σημερινές παροχές.

Παράλληλα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες επιβαρύνονται φορολογικά με βάση το τεκμαρτό εισόδημα, το οποίο υπολογίζεται από το ύψος του βασικού μισθού. Έτσι, για το 2026, το ελάχιστο τεκμήριο θα ανέλθει σε 12.320 ευρώ ετησίως (880 € μικτά × 14 μήνες). Αυτό οδηγεί σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές παραμένουν χαμηλές ως προς την ανταποδοτικότητα.

Η πολιτεία εφαρμόζει αυστηρή φορολογική πολιτική μέσω τεκμηρίων, αλλά η αναπροσαρμογή των ασφαλιστικών εισφορών — που θα μπορούσε να ενισχύσει τις μελλοντικές συντάξεις — παραμένει περιορισμένη.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά